Hướng dẫn soạn thảo phương án cứu nạn, cứu hộ cho doanh nghiệp nhỏ

Rate this post

Hướng dẫn soạn thảo phương án cứu nạn, cứu hộ cho doanh nghiệp nhỏ năm 2026 cần bắt đầu từ một điểm rất dễ nhầm: cơ sở hiện không lập một bản “phương án cứu nạn, cứu hộ” riêng theo kiểu cũ, mà nếu thuộc diện quản lý PCCC thì lập Phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở theo Mẫu PC06. Phương án do người đứng đầu cơ sở tổ chức xây dựng và phê duyệt, trong đó phải có tình huống cháy, tai nạn, sự cố cả trong và ngoài giờ làm việc, lực lượng tại chỗ, phương tiện, lối thoát, nguồn nước và cách tổ chức cứu người.

Doanh nghiệp dưới 20 người không vì nhỏ mà được bỏ qua trách nhiệm này nếu địa điểm hoạt động thuộc diện quản lý PCCC. Điểm khác là cơ sở dưới 20 người không bắt buộc lập Đội PCCC và CNCH cơ sở, nhưng phải phân công người thực hiện nhiệm vụ PCCC, cứu nạn, cứu hộ bằng văn bản.

Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật ngày 12/09/2026.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ NĂM 2026 CẦN CĂN CỨ VÀO QUY ĐỊNH NÀO?

Hướng dẫn soạn thảo phương án cứu nạn, cứu hộ cho doanh nghiệp nhỏ hiện nay chủ yếu căn cứ vào Luật PCCC và CNCH 2024 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025. Nghị định 105 quy định trực tiếp về nội dung phương án, mẫu PC06, người phê duyệt và việc thực tập phương án.

Những căn cứ doanh nghiệp nên nắm gồm:

  • Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15.
  • Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
  • Mẫu PC06 – Phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở.
  • Điều 15 Nghị định 105 về nội dung phương án.
  • Điều 16 Nghị định 105 về thực tập phương án.
  • Điều 20 về lực lượng PCCC và CNCH cơ sở.
  • Điều 29 về huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ.
  • Nghị định 106/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm.

Ngoài ra, Nghị định 347/2026/NĐ-CP đã được ban hành ngày 08/09/2026 và có hiệu lực từ 15/09/2026. Nghị định này thay đổi một số nội dung hồ sơ và biểu mẫu nhưng PC06 vẫn tiếp tục được sử dụng, không bị thay thế.

Vậy nên doanh nghiệp đang chuẩn bị hồ sơ trong tháng 9/2026 không cần làm lại PC06 chỉ vì Nghị định 347 có hiệu lực.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ CÓ PHẢI LẬP MỘT PHƯƠNG ÁN CNCH RIÊNG KHÔNG?

Không. Đối với cơ sở doanh nghiệp, phương án hiện hành là phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ tích hợp theo Mẫu PC06.

Nói thật, đây là chỗ nhiều bộ hồ sơ cũ gây nhầm.

Trước đây doanh nghiệp có thể quen với:

  • Phương án chữa cháy.
  • Phương án cứu nạn cứu hộ.
  • Hồ sơ riêng.
  • Mẫu riêng.

Từ Nghị định 105/2025/NĐ-CP, đối với cơ sở, nội dung được tích hợp trong PC06. Danh mục biểu mẫu của Nghị định xác định PC06 là “Phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở”.

Vì vậy, khi tìm kiếm từ khóa phương án cứu nạn cứu hộ doanh nghiệp, doanh nghiệp nên hiểu đúng:

Không phải viết một tập hồ sơ độc lập chỉ nói về cứu người.

Mà phải xây dựng một phương án tổng thể gồm:

  • Cháy.
  • Tai nạn.
  • Sự cố.
  • Thoát nạn.
  • Cứu người.
  • Chữa cháy.
  • CNCH.
  • Huy động phương tiện tại chỗ.

Cách này thực tế hơn nhiều.

Vì khi cháy xảy ra, chữa cháy và cứu người thường diễn ra cùng lúc.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ CÓ BẮT BUỘC VỚI MỌI DOANH NGHIỆP KHÔNG?

Không nên căn cứ vào chữ “doanh nghiệp nhỏ” để kết luận có hay không; phải xác định địa điểm hoạt động có phải cơ sở thuộc diện quản lý PCCC theo Phụ lục I Nghị định 105/2025/NĐ-CP hay không.

Quy mô doanh nghiệp theo:

  • Doanh thu.
  • Vốn.
  • Số lao động theo pháp luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

không phải tiêu chí duy nhất để xác định nghĩa vụ PCCC.

PCCC nhìn nhiều hơn vào:

  • Loại hình cơ sở.
  • Công năng.
  • Số tầng.
  • Diện tích.
  • Khối tích.
  • Số người.
  • Hàng hóa.
  • Nguy cơ cháy nổ.

Nếu cơ sở thuộc diện quản lý PCCC thì PC06 là một thành phần của hồ sơ PCCC của cơ sở. Từ ngày 15/09/2026, Nghị định 347 tiếp tục giữ PC06 trong bộ hồ sơ này.

Vậy nên một công ty chỉ 8 nhân viên nhưng thuê một kho hàng hoặc cơ sở thuộc Phụ lục I vẫn phải rà nghĩa vụ PCCC của chính địa điểm đó.

Ngược lại, không nên thấy chữ “công ty” rồi mặc định mọi văn phòng nhỏ đều có cùng một bộ yêu cầu.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – AI LÀ NGƯỜI PHÊ DUYỆT PC06?

Người đứng đầu cơ sở là người tổ chức xây dựng và phê duyệt PC06.

Không phải doanh nghiệp lập xong rồi mang đến Cảnh sát PCCC xin đóng dấu phê duyệt như quy trình cũ.

Khoản 1 Điều 15 Nghị định 105 quy định khá rõ điểm này.

Vì vậy phần cuối phương án cần kiểm tra:

  • Người ký có đúng thẩm quyền không.
  • Họ tên.
  • Chức vụ.
  • Ngày phê duyệt.
  • Con dấu nếu tổ chức sử dụng con dấu theo quy định nội bộ.

Đừng xem chữ ký là hình thức.

Người phê duyệt chính là người chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện phương án tại cơ sở.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ DƯỚI 20 NGƯỜI THÌ PHÂN CÔNG LỰC LƯỢNG THẾ NÀO?

Cơ sở dưới 20 người thường xuyên làm việc không bắt buộc thành lập Đội PCCC và CNCH cơ sở nhưng phải có văn bản phân công người thực hiện nhiệm vụ PCCC, cứu nạn, cứu hộ.

Đây là mô hình rất phù hợp cho:

  • Văn phòng nhỏ.
  • Cửa hàng.
  • Xưởng gia công ít người.
  • Kho quy mô nhỏ.
  • Công ty dịch vụ.
  • Cơ sở lưu trú nhỏ.
  • Cơ sở thương mại ít nhân viên.

Ví dụ doanh nghiệp có 10 người có thể phân công:

  1. 01 người chỉ huy ban đầu.
  2. 01 người báo động, gọi 114.
  3. 02 người hướng dẫn thoát nạn.
  4. 02 người sử dụng phương tiện chữa cháy.
  5. 01 người cắt điện nếu bảo đảm an toàn.
  6. 01 người kiểm đếm nhân sự.
  7. 01 người đón lực lượng Cảnh sát PCCC.
  8. Những người còn lại thoát nạn và hỗ trợ theo phân công.

Không nhất thiết mỗi nhiệm vụ phải là một người riêng.

Doanh nghiệp nhỏ có thể kiêm nhiệm.

Nhưng phải viết sao cho người đọc phương án biết:

Ai làm gì.

Đừng viết chung chung:

“Lực lượng tại chỗ tổ chức cứu nạn.”

Đọc thì đẹp.

Đến lúc có sự cố lại chẳng biết ai chạy đi đâu.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ TỪ 20 NGƯỜI TRỞ LÊN THÌ SAO?

Nếu cơ sở thuộc diện quản lý PCCC và có từ 20 người thường xuyên làm việc trở lên thì phải thành lập Đội PCCC và CNCH cơ sở.

Nghị định 105 quy định:

  • Từ 20–50 người: ít nhất 10 thành viên, 01 đội trưởng, 01 đội phó.
  • Trên 50–100 người: ít nhất 15 thành viên, 01 đội trưởng, 02 đội phó.
  • Trên 100 người: ít nhất 25 thành viên, 01 đội trưởng, 03 đội phó.

Với doanh nghiệp khoảng 20–30 người, đây là chỗ đôi khi chủ cơ sở thấy hơi “nhiều”.

Nhưng khi nhìn vào một tình huống thật sẽ thấy:

Một người gọi 114.

Hai người cứu người.

Hai người triển khai bình.

Hai người kéo vòi.

Một người chạy bơm.

Một người dẫn xe chữa cháy.

Một người kiểm đếm.

10 người không hề dư.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – TRƯỚC KHI VIẾT PC06 CẦN THU THẬP NHỮNG GÌ?

Trước khi viết phương án PC06, nên khảo sát cơ sở thật rồi mới ngồi trước máy tính.

PCCC Hùng Gia Phát thường chia dữ liệu thành 6 nhóm.

  1. Thông tin cơ sở:
  • Tên.
  • Địa chỉ.
  • Người đứng đầu.
  • Số điện thoại.
  • Thời gian hoạt động.
  • Số người trong giờ.
  • Số người ngoài giờ.
  1. Công trình:
  • Số tầng.
  • Diện tích.
  • Cầu thang.
  • Cửa thoát.
  • Lối ra ngoài.
  • Khu vực nguy hiểm.
  1. Phương tiện:
  • Bình chữa cháy.
  • Đầu báo.
  • Chuông.
  • Họng nước.
  • Máy bơm.
  • Đèn sự cố.
  • Exit.
  • Dụng cụ phá dỡ.
  • Dây cứu người nếu có.
  1. Nguồn nước:
  • Bể.
  • Trụ.
  • Họng nước.
  • Nguồn ngoài cơ sở.
  1. Lực lượng:
  • Người đứng đầu.
  • Người phụ trách.
  • Nhân viên.
  • Bảo vệ.
  • Kỹ thuật.
  • Đội PCCC nếu có.
  1. Nguy cơ:
  • Điện.
  • Gas.
  • Dung môi.
  • Giấy.
  • Gỗ.
  • Nhựa.
  • Pin.
  • Máy móc.
  • Kho hàng.
  • Khu bếp.

Nếu không khảo sát trước mà lấy mẫu trên mạng rồi sửa tên công ty, gần như chắc chắn phương án sẽ có những dòng không đúng thực tế.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – PC06 PHẢI CÓ NHỮNG NỘI DUNG NÀO?

Theo Điều 15 Nghị định 105, Mẫu PC06 phải bao quát ít nhất 5 nhóm nội dung lớn.

Thứ nhất là thông tin cơ sở:

  • Tên.
  • Địa chỉ.
  • Người đứng đầu.
  • Điện thoại.
  • Lực lượng tại chỗ.
  • Phương tiện.
  • Hệ thống PCCC và CNCH.
  • Nguồn nước.
  • Chất chữa cháy.

Thứ hai là đặc điểm nguy hiểm:

  • Cháy.
  • Nổ.
  • Độc.
  • Tai nạn.
  • Sự cố.

Thứ ba là sơ đồ:

  • Đường đi.
  • Lối thoát.
  • Trụ nước.
  • Bể nước.
  • Bến lấy nước nếu có.
  • Máy bơm.
  • Phương tiện.
  • Thiết bị PCCC.
  • Thiết bị CNCH.

Thứ tư là tình huống:

  • Trong giờ.
  • Ngoài giờ.
  • Lực lượng.
  • Phương tiện.
  • Thoát nạn.
  • Chữa cháy.
  • CNCH.

Thứ năm là lưu ý an toàn:

  • Khả năng nổ.
  • Khói độc.
  • Khí độc.
  • Sập đổ.
  • Môi trường nguy hiểm nổ.

Doanh nghiệp nhỏ có thể ít trang hơn doanh nghiệp lớn.

Nghị định không yêu cầu cố viết dài.

Phương án có thể tăng hoặc giảm số trang phù hợp với quy mô, đặc điểm và số tình huống.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – SƠ ĐỒ TỔNG MẶT BẰNG NÊN VẼ NHƯ THẾ NÀO?

Sơ đồ phải giúp một người chưa quen cơ sở nhìn vào vẫn hiểu đường vào, đường ra và vị trí phương tiện.

PC06 yêu cầu thể hiện các nội dung như đường, lối thoát nạn, vị trí nguồn nước và phương tiện PCCC, CNCH.

Một sơ đồ tốt nên đánh dấu:

  • Cổng.
  • Lối xe chữa cháy tiếp cận.
  • Các phòng/khu vực.
  • Cầu thang.
  • Cửa thoát.
  • Lối ra ngoài.
  • Tủ điện.
  • Bình chữa cháy.
  • Tủ chữa cháy.
  • Nút nhấn báo cháy.
  • Máy bơm.
  • Bể nước.
  • Trụ nước.
  • Khu vực tập kết.

Nếu văn phòng nhỏ chỉ 150 m², không cần vẽ như hồ sơ kiến trúc.

Chỉ cần:

Rõ.

Đúng.

Dễ đọc.

Điều quan trọng nhất là sơ đồ phải giống hiện trạng.

Không lấy bản vẽ trước khi cải tạo rồi đưa vào PC06.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – CÁCH VIẾT ĐẶC ĐIỂM NGUY HIỂM RA SAO?

Phần này cần viết đúng những gì có thật tại cơ sở.

Ví dụ một văn phòng nhỏ có thể ghi:

  • Chất cháy chủ yếu: giấy, bàn ghế, rèm, nhựa, thiết bị văn phòng.
  • Nguồn gây cháy: hệ thống điện, ổ cắm, thiết bị điện.
  • Khi cháy có thể phát sinh nhiều khói.
  • Khói có thể lan vào hành lang và che khuất lối thoát.
  • Số người có mặt trong giờ làm việc khoảng X người.

Một kho nhỏ có thể thêm:

  • Bao bì carton.
  • Pallet.
  • Hàng nhựa.
  • Hàng dễ cháy.
  • Xe nâng điện.
  • Khu vực sạc pin.

Một nhà hàng nhỏ có thể thêm:

  • LPG.
  • Dầu ăn.
  • Bếp.
  • Thiết bị sinh nhiệt.

Không nên viết nguyên một đoạn:

“Cơ sở có nguy cơ cháy nổ cao, khi xảy ra cháy diễn biến phức tạp.”

Câu đó có thể đúng.

Nhưng không giúp ai xử lý.

Hãy nói rõ cháy cái gì, khói đi đâu, người mắc kẹt ở đâu.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – TÌNH HUỐNG GIẢ ĐỊNH PHẢI VIẾT THẾ NÀO?

Phương án phải có tình huống cháy, tai nạn, sự cố trong và ngoài giờ làm việc tại khu vực có nguy hiểm về cháy, nổ.

Một tình huống tốt nên có 6 phần:

  1. Thời điểm.
  2. Vị trí.
  3. Nguyên nhân giả định.
  4. Diễn biến.
  5. Người bị nạn.
  6. Cách xử lý.

Ví dụ:

“Khoảng 10 giờ 30 phút, xảy ra cháy tại tủ điện khu vực văn phòng tầng 1. Nguyên nhân giả định do chập điện. Đám cháy lan sang vật liệu nhựa và giấy gần tủ, phát sinh khói dày. Có 01 nhân viên tại phòng phía trong chưa thoát được ra ngoài.”

Tiếp theo mới viết:

  • Ai báo động.
  • Ai gọi 114.
  • Ai cắt điện.
  • Ai chữa cháy.
  • Ai cứu người.
  • Ai hướng dẫn thoát.
  • Ai đón Cảnh sát PCCC.

Như vậy người đọc có thể hình dung được.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – TÌNH HUỐNG TRONG GIỜ LÀM VIỆC CÓ THỂ VIẾT MẪU RA SAO?

Một mẫu tham khảo cho doanh nghiệp 10–15 nhân viên có thể viết như sau:

Tình huống giả định: Cháy khu vực tủ điện lúc 10 giờ 00 phút trong ngày làm việc.

Khi phát hiện cháy:

  1. Người phát hiện hô lớn báo cháy, kích hoạt báo động nếu có.
  2. Người được phân công gọi 114, cung cấp:
    • Tên cơ sở.
    • Địa chỉ.
    • Khu vực cháy.
    • Có hay không có người mắc kẹt.
  3. Người phụ trách điện thực hiện cắt điện khu vực nếu điều kiện an toàn cho phép.
  4. Hai người sử dụng bình chữa cháy tiếp cận từ vị trí an toàn để khống chế đám cháy ban đầu.
  5. Hai người hướng dẫn nhân viên ra khỏi cơ sở theo lối thoát.
  6. Một người kiểm tra khu vực có người mắc kẹt nhưng không đi vào khu vực khói dày khi không có phương tiện bảo vệ phù hợp.
  7. Một người đón xe Cảnh sát PCCC ngoài cổng.
  8. Người chỉ huy tại chỗ báo cáo nhanh:
    • Điểm cháy.
    • Số người còn thiếu.
    • Vị trí tủ điện.
    • Vị trí nguồn nước.
    • Nguy cơ đặc biệt.

Cách viết này rất đời thường.

Nhưng dùng được.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – TÌNH HUỐNG NGOÀI GIỜ NÊN KHÁC GÌ?

Ngoài giờ phải viết dựa trên số người thực tế còn lại, không lấy nguyên đội hình ban ngày.

Ví dụ lúc 22 giờ:

  • Chỉ có bảo vệ.
  • Một nhân viên trực.
  • Không có quản lý.
  • Cổng khóa một phần.

Tình huống nên ghi rõ:

  1. Người trực phát hiện cháy.
  2. Báo động người còn trong cơ sở.
  3. Gọi 114 ngay.
  4. Mở cổng.
  5. Cắt điện nếu bảo đảm an toàn.
  6. Dùng bình chữa cháy khi đám cháy còn nhỏ và còn đường rút lui.
  7. Không tự đi sâu vào khu vực khói dày để tìm người nếu không có điều kiện bảo vệ.
  8. Đón lực lượng chữa cháy.
  9. Báo ngay vị trí có khả năng có người mắc kẹt.

Đây là phần chúng tôi thấy nhiều mẫu trên mạng làm rất yếu.

Ban ngày có 30 người.

Ban đêm có 1 bảo vệ.

Nhưng phương án ban đêm vẫn phân công 8 tổ.

Không thực tế.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – CÓ NÊN ĐẶT NHIỀU TÌNH HUỐNG KHÔNG?

Không cần đặt quá nhiều để phương án trông “chuyên nghiệp”.

Quan trọng là tình huống phải đúng nguy cơ.

Một doanh nghiệp nhỏ có thể chọn 2–4 tình huống chính:

  • Cháy tủ điện.
  • Cháy kho.
  • Người bị mắc kẹt do khói.
  • Tai nạn ngã, kẹt hoặc sự cố máy móc nếu phù hợp.

Nếu có nguy cơ đặc thù thì thêm:

  • Rò rỉ LPG.
  • Hóa chất.
  • Pin.
  • Sập đổ.
  • Điện giật.

Mỗi tình huống thêm vào sau này đều phải được đưa vào kế hoạch thực tập lần lượt theo quy định.

Vậy nên đừng viết 15 tình huống chỉ để hồ sơ dày.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ NÊN VIẾT CHI TIẾT ĐẾN ĐÂU?

Nên phân công tới mức người được giao đọc là hiểu mình làm gì trong vài phút đầu.

Một bảng đơn giản có thể gồm:

Nhiệm vụ Người thực hiện Việc cần làm
Chỉ huy Người đứng đầu/ca trưởng Quyết định tổ chức xử lý ban đầu
Báo động Nhân viên A Hô báo cháy, kích hoạt chuông
Gọi lực lượng chuyên nghiệp Nhân viên B Gọi 114
Thoát nạn Nhân viên C, D Hướng dẫn mọi người ra ngoài
Chữa cháy Nhân viên E, F Dùng phương tiện tại chỗ
Cắt điện Người được giao Cắt điện đúng khu vực khi an toàn
Kiểm đếm Nhân viên G Kiểm tra số người tại điểm tập kết
Đón xe chữa cháy Nhân viên H Mở cổng, chỉ đường

Nếu chỉ 5 người thì có thể kiêm nhiệm.

Nhưng tránh giao một người cùng lúc:

Gọi 114.

Cắt điện.

Cứu người.

Chữa cháy.

Đón xe.

Không ai làm nổi.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – CẦN GHI NHỮNG SỐ ĐIỆN THOẠI NÀO?

PC06 yêu cầu có số điện thoại của các cơ quan cần thông báo khi xảy ra cháy, tai nạn, sự cố.

Tối thiểu nên có:

  • 114 – Cảnh sát PCCC và CNCH.
  • Cơ sở y tế/cấp cứu phù hợp.
  • Công an hoặc chính quyền địa phương nếu cần.
  • Điện lực.
  • Đơn vị quản lý tòa nhà/khu công nghiệp nếu doanh nghiệp thuê mặt bằng.
  • Người đứng đầu cơ sở.
  • Người trực kỹ thuật.
  • Người phụ trách PCCC.

Đừng ghi một danh bạ 30 số không ai dùng.

Chọn đúng số thật sự cần.

Và kiểm tra định kỳ.

Số điện thoại của quản lý cũ đã nghỉ việc là lỗi rất thường gặp.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – PHƯƠNG TIỆN CNCH CẦN THỐNG KÊ NHƯ THẾ NÀO?

Chỉ ghi những phương tiện thực sự đang có tại cơ sở.

Ví dụ:

  • Bình chữa cháy.
  • Họng nước.
  • Đèn pin.
  • Kìm cộng lực.
  • Xà beng.
  • Búa.
  • Bộ sơ cứu.
  • Thang.
  • Mặt nạ lọc độc nếu có.
  • Dây cứu người nếu có.
  • Cá nhân có phương tiện bảo hộ.

Nên ghi:

  • Loại.
  • Số lượng.
  • Vị trí.

Ví dụ:

“04 bình bột ABC 4 kg – bố trí tại cửa chính, kho và hành lang.”

Rõ hơn nhiều so với:

“Có đầy đủ phương tiện PCCC.”

Nói thật, khi xảy ra cháy không ai cần biết hồ sơ ghi chữ “đầy đủ”.

Họ cần biết bình nằm đâu.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – KHI CỨU NGƯỜI CẦN GHI NHỮNG NGUYÊN TẮC AN TOÀN NÀO?

Phương án cần tránh biến nhân viên thành người bị nạn thứ hai.

Nên ghi rõ các nguyên tắc:

  • Ưu tiên báo động và gọi 114.
  • Hướng dẫn người thoát ra khu vực an toàn.
  • Không quay lại lấy tài sản.
  • Không đi vào khu vực khói dày nếu không có phương tiện bảo vệ phù hợp.
  • Không dùng thang máy khi xảy ra cháy nếu hệ thống không được thiết kế cho mục đích đó.
  • Không chạm người bị điện giật khi chưa cô lập nguồn điện.
  • Không sử dụng chất chữa cháy không phù hợp với hóa chất đặc thù.
  • Luôn duy trì đường rút lui khi chữa cháy ban đầu.

Một câu rất quan trọng nên có trong huấn luyện thực tế:

Không cứu người bằng cách tạo thêm một người bị nạn.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – CÓ CẦN HUẤN LUYỆN NGƯỜI ĐƯỢC PHÂN CÔNG KHÔNG?

Có.

Nghị định 105 quy định người đứng đầu cơ sở và người được phân công thực hiện nhiệm vụ PCCC, CNCH tại cơ sở thuộc nhóm huấn luyện nghiệp vụ tối thiểu 8 giờ và không quá 12 giờ; thời gian bồi dưỡng tối thiểu 4 giờ và không quá 8 giờ.

Thành viên Đội PCCC và CNCH cơ sở có thời gian huấn luyện:

  • Tối thiểu 16 giờ.
  • Không quá 24 giờ.

Bồi dưỡng:

  • 4–8 giờ.

Vậy nên doanh nghiệp dưới 20 người tuy không phải lập đội nhưng người được giao nhiệm vụ không nên chỉ có một quyết định phân công rồi để đó.

Người đó phải thực sự biết:

  • Dùng bình.
  • Báo động.
  • Gọi 114.
  • Tổ chức thoát.
  • Cách xử lý người bị nạn ban đầu.
  • Khi nào phải dừng và rút khỏi khu vực nguy hiểm.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – PHẢI THỰC TẬP BAO LÂU MỘT LẦN?

Phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở phải được thực tập định kỳ ít nhất 1 lần trong năm.

Một lần có thể thực tập một hoặc nhiều tình huống, nhưng phải bảo đảm các tình huống giả định trong phương án lần lượt được thực tập.

Kết quả thực tập phải:

  • Thể hiện trong Mẫu PC04; hoặc
  • Cập nhật trên hệ thống dữ liệu PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy theo quy định.

Với doanh nghiệp nhỏ, buổi thực tập không cần biến thành một sự kiện hoành tráng.

Có thể làm gọn:

  1. Giả định vị trí cháy.
  2. Báo động.
  3. Gọi 114 giả định.
  4. Nhân viên thoát ra điểm tập kết.
  5. Hai người lấy bình.
  6. Người phụ trách kiểm đếm.
  7. Người đón lực lượng giả định.
  8. Họp rút kinh nghiệm.

15–30 phút làm nghiêm túc vẫn giá trị hơn một buổi diễn kéo dài nhưng ai cũng biết trước từng động tác.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – SAU THỰC TẬP CẦN RÚT KINH NGHIỆM GÌ?

Sau mỗi lần thực tập nên ghi lại ít nhất:

  • Thời gian phát hiện.
  • Thời gian báo động.
  • Thời gian thoát hết người.
  • Có ai đi sai hướng không.
  • Bình chữa cháy có dễ lấy không.
  • Có cửa nào bị khóa không.
  • Nhân viên có nhớ số 114 không.
  • Có người nào không biết điểm tập kết không.
  • Có thiếu chìa khóa không.
  • Có vật cản trên lối thoát không.

Đây là những thứ một lần thực tập có thể phát hiện rất nhanh.

Đôi khi sau khi diễn tập mới thấy:

Người được giao cắt điện không biết tủ điện tổng ở đâu.

Tờ phương án lúc đó mới trở thành hữu ích.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – KHI NÀO PHẢI CẬP NHẬT PC06?

Phải cập nhật, bổ sung, chỉnh lý phương án khi những nội dung làm căn cứ xây dựng phương án thay đổi.

Nghị định 105 quy định người có thẩm quyền phê duyệt có trách nhiệm tổ chức cập nhật phương án khi có thay đổi.

Các trường hợp thực tế gồm:

  • Chuyển văn phòng.
  • Cơi nới diện tích.
  • Thay đổi cầu thang.
  • Chuyển cửa thoát.
  • Thêm kho.
  • Thêm bếp.
  • Thay đổi hệ thống điện.
  • Thay đổi hàng hóa.
  • Thay đổi số lao động.
  • Nhân viên được phân công nghỉ việc.
  • Thay đổi người đứng đầu.
  • Thay đổi số điện thoại.
  • Lắp thêm máy móc nguy hiểm.

Đừng chờ đến lúc kiểm tra mới sửa.

Một PC06 ghi sơ đồ cũ rất dễ bị phát hiện chỉ bằng cách đi một vòng cơ sở.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – PC06 CÓ PHẢI LƯU TRONG HỒ SƠ PCCC KHÔNG?

Có.

PC06 là một thành phần trong hồ sơ PCCC, CNCH của cơ sở.

Từ 15/09/2026, Nghị định 347/2026/NĐ-CP tiếp tục giữ yêu cầu này.

Hồ sơ nên để PC06 cùng:

  • Nội quy.
  • Quyết định thành lập đội hoặc văn bản phân công.
  • Hồ sơ huấn luyện.
  • Sổ theo dõi phương tiện.
  • PC02.
  • PC04.
  • Hồ sơ pháp lý PCCC khác theo trường hợp.

Từ ngày 15/09/2026, hồ sơ có thể được lập, lưu trữ dưới dạng giấy, điện tử hoặc kết hợp theo quy định mới.

Một doanh nghiệp nhỏ có thể scan toàn bộ thành PDF.

Nhưng bản điện tử phải dễ tìm.

Không nên để:

“Chắc anh kế toán giữ.”

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – NHỮNG LỖI NÀO THƯỜNG GẶP NHẤT?

Các lỗi PCCC Hùng Gia Phát thấy doanh nghiệp nhỏ dễ mắc gồm:

  • Dùng mẫu cũ thay PC06.
  • Copy phương án của công ty khác.
  • Sơ đồ sai hiện trạng.
  • Ghi lực lượng không có thật.
  • Người trong danh sách đã nghỉ.
  • Không có tình huống ngoài giờ.
  • Không ghi người mắc kẹt.
  • Không phân công gọi 114.
  • Không có người đón xe chữa cháy.
  • Không ghi vị trí nguồn nước.
  • Ghi thiết bị mà cơ sở không có.
  • Tình huống quá dài nhưng không có cách xử lý.
  • Người ký sai thẩm quyền.
  • Không thực tập.
  • Thực tập nhưng không ghi kết quả.
  • Không cập nhật khi thay đổi mặt bằng.

Một dấu hiệu của phương án copy khá dễ nhận ra:

Doanh nghiệp là văn phòng 100 m².

Trong PC06 lại có:

“Đội vận hành máy bơm diesel triển khai hai lăng B.”

Trong khi cơ sở chẳng có máy bơm.

Đừng làm vậy.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – KHÔNG LẬP PHƯƠNG ÁN BỊ PHẠT BAO NHIÊU?

Theo Điều 26 Nghị định 106/2025/NĐ-CP, mức phạt đối với cá nhân hiện hành gồm:

  • Xây dựng phương án không đủ nội dung: 3–5 triệu đồng.
  • Không tổ chức thực tập: 15–20 triệu đồng.
  • Không xây dựng phương án: 20–25 triệu đồng.

Mức phạt tại Chương II của Nghị định 106 là mức áp dụng cho cá nhân; tổ chức có cùng hành vi bị phạt gấp 2 lần.

Như vậy, với doanh nghiệp là tổ chức, hành vi không xây dựng phương án có thể tương ứng mức:

40–50 triệu đồng.

Nghị định 347/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/09/2026 sửa một số nội dung xử phạt của Nghị định 106, nhưng phần sửa đổi được công bố liên quan Điều 18; quy định về Điều 26 nêu trên không bị thay thế trong nội dung sửa đổi này.

Nói thật, đừng làm PC06 chỉ vì sợ phạt.

Nếu cơ sở chỉ 10 người mà lúc cháy 10 người không biết cửa sau mở thế nào, đó mới là vấn đề lớn.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – CHECKLIST TRƯỚC KHI KÝ PHÊ DUYỆT GỒM NHỮNG GÌ?

Trước khi người đứng đầu ký PC06, nên tự rà:

  1. Đúng tên cơ sở chưa?
  2. Đúng địa chỉ chưa?
  3. Người đứng đầu đúng chưa?
  4. Điện thoại còn dùng không?
  5. Số người trong giờ đúng không?
  6. Số người ngoài giờ đúng không?
  7. Phương tiện ghi có thật không?
  8. Lối thoát trên sơ đồ đúng không?
  9. Tủ điện đúng vị trí không?
  10. Nguồn nước đúng không?
  11. Khu vực nguy hiểm đã liệt kê chưa?
  12. Có tình huống trong giờ chưa?
  13. Có tình huống ngoài giờ chưa?
  14. Có người gọi 114 chưa?
  15. Có người tổ chức thoát nạn chưa?
  16. Có người kiểm đếm chưa?
  17. Có người đón xe chữa cháy chưa?
  18. Có lưu ý về điện, gas, hóa chất nếu có chưa?
  19. Người được phân công có biết nhiệm vụ không?
  20. Đã lập lịch thực tập trong năm chưa?

Nếu 20 câu này trả lời được rõ ràng thì PC06 thường đã khá sát thực tế.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – FAQ THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?

1. Doanh nghiệp nhỏ có phải lập phương án cứu nạn cứu hộ không?

Nếu địa điểm hoạt động là cơ sở thuộc diện quản lý PCCC thì phải thực hiện hồ sơ tương ứng, trong đó có PC06 – phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở.

2. Doanh nghiệp dưới 20 người có phải lập Đội PCCC không?

Không bắt buộc lập đội, nhưng phải phân công người thực hiện nhiệm vụ PCCC, CNCH bằng văn bản.

3. Doanh nghiệp 20 người thì sao?

Nếu cơ sở thuộc Phụ lục I thì phải thành lập Đội PCCC và CNCH cơ sở; từ 20–50 người bố trí tối thiểu 10 thành viên.

4. Năm 2026 dùng mẫu phương án nào?

Dùng Mẫu PC06 ban hành kèm Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

5. Có cần lập riêng phương án cứu nạn cứu hộ không?

Đối với cơ sở, PC06 tích hợp cả chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

6. Ai phê duyệt PC06?

Người đứng đầu cơ sở.

7. Có phải mang PC06 lên Cảnh sát PCCC xin phê duyệt không?

Không theo cơ chế hiện hành. Người đứng đầu cơ sở tổ chức xây dựng và phê duyệt PC06.

8. PC06 có bắt buộc tình huống ngoài giờ không?

Có. Điều 15 yêu cầu giả định tình huống trong và ngoài giờ làm việc.

9. Phải thực tập bao lâu một lần?

Ít nhất 1 lần/năm.

10. Một lần có thể tập nhiều tình huống không?

Có, nhưng các tình huống đã xây dựng phải lần lượt được thực tập theo quy định.

11. Kết quả thực tập ghi ở đâu?

Trong Mẫu PC04 hoặc cập nhật trên hệ thống dữ liệu theo quy định.

12. Người được phân công PCCC ở cơ sở nhỏ phải huấn luyện bao lâu?

Nhóm này có thời gian huấn luyện tối thiểu 8 giờ và không quá 12 giờ; bồi dưỡng 4–8 giờ.

13. PC06 có phải sửa khi chuyển mặt bằng không?

Có nếu việc thay đổi làm nội dung phương án không còn phù hợp.

14. Nghị định 347/2026 có bỏ PC06 không?

Không. PC06 tiếp tục thuộc bộ hồ sơ PCCC từ 15/09/2026.

15. Không lập PC06 bị phạt bao nhiêu?

Mức phạt đối với cá nhân là 20–25 triệu đồng; tổ chức có cùng hành vi áp dụng mức gấp 2 lần theo nguyên tắc của Nghị định 106.

HƯỚNG DẪN SOẠN THẢO PHƯƠNG ÁN CỨU NẠN, CỨU HỘ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?

Điều quan trọng nhất của Hướng dẫn soạn thảo phương án cứu nạn, cứu hộ cho doanh nghiệp nhỏ là:

Đừng viết phương án để cho đủ hồ sơ. Hãy viết để 5–10 người trong công ty có thể dùng được khi sự cố thật sự xảy ra.

Một PC06 tốt không nhất thiết dài.

Nó cần trả lời được:

Ai phát hiện?

Ai báo động?

Ai gọi 114?

Ai hướng dẫn người ra ngoài?

Ai dùng phương tiện tại chỗ?

Ai kiểm đếm?

Ai đón lực lượng cứu nạn?

Lối thoát ở đâu?

Có ai có thể bị mắc kẹt không?

Nguồn nguy hiểm nào cần tránh?

Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, doanh nghiệp nhỏ lại càng nên làm phương án gọn và rõ.

Vì lực lượng ít.

Một người thường phải kiêm nhiều việc.

Nếu trách nhiệm không được thống nhất trước, lúc có sự cố mọi người rất dễ phản ứng theo bản năng.

Vậy nên hãy đi một vòng cơ sở.

Đứng tại vị trí nguy hiểm nhất.

Giả định có khói.

Rồi tự hỏi:

“Nếu sự cố xảy ra ngay bây giờ, từng người sẽ làm gì trong 5 phút đầu?”

Trả lời được câu đó thì phương án bắt đầu có giá trị thật.

NGUỒN PHÁP LÝ THAM KHẢO

  • Nghị định 105/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/07/2025.
  • Điều 15 Nghị định 105/2025/NĐ-CP về phương án PC06 và nội dung phương án.
  • Điều 16 Nghị định 105/2025/NĐ-CP về thực tập phương án ít nhất 1 lần/năm.
  • Điều 20 Nghị định 105/2025/NĐ-CP về lực lượng PCCC và CNCH cơ sở.
  • Điều 29 Nghị định 105/2025/NĐ-CP về huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ.
  • Nghị định 106/2025/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực PCCC, CNCH.
  • Nghị định 347/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 15/09/2026; PC06 tiếp tục được sử dụng.

Liên hệ với chúng tôi:

CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT

Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0943709898

Email: pccc.hgp@gmail.com

Website: https://pccchunggiaphat.com/