Quy trình bảo trì máy bơm chữa cháy công nghiệp định kỳ hàng tháng nên gồm kiểm tra nguồn nước, van, đường ống, tủ điều khiển, bơm điện, bơm diesel, bơm bù áp, ắc quy, nhiên liệu, áp suất và khả năng khởi động tự động. Tuy nhiên cần hiểu đúng: QCVN 02:2020/BCA không quy định một chu kỳ bắt buộc riêng là “bảo trì hàng tháng”, mà yêu cầu kiểm tra, chạy thử hàng tuần, kiểm tra đặc tính hàng năm và bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất; kế hoạch hàng tháng nên được dùng như một đợt rà soát tổng hợp sâu hơn, không thay thế các lần chạy thử hàng tuần.
Đối với trạm bơm thuộc phạm vi áp dụng QCVN 02:2020/BCA, bơm điện phải được vận hành thử không tải tối thiểu 10 phút/lần/tuần, bơm diesel tối thiểu 30 phút/lần/tuần. Đây là mốc mà cơ sở công nghiệp nên giữ trong lịch vận hành, kể cả khi đã có một buổi bảo trì tổng hợp vào cuối tháng.
Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật tháng 09/2026.

QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG CÓ PHẢI LÀ CHU KỲ BẮT BUỘC THEO QCVN KHÔNG?
Không. QCVN 02:2020/BCA hiện quy định rõ chu kỳ kiểm tra, bảo dưỡng hàng tuần và hàng năm, còn “bảo trì hàng tháng” nên được hiểu là lịch quản lý nội bộ của doanh nghiệp hoặc chu kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
QCVN 02:2020/BCA hiện vẫn còn hiệu lực. Quy chuẩn áp dụng cho hoạt động thiết kế, lắp đặt, vận hành, nghiệm thu, kiểm tra, bảo dưỡng và quản lý trạm bơm nước chữa cháy cố định thuộc phạm vi áp dụng.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cũng đã trả lời chính thức rằng đối với máy bơm chữa cháy cố định tại trạm bơm áp dụng QCVN 02:2020/BCA, việc bảo quản, bảo dưỡng tiếp tục thực hiện theo chính QCVN này, dù Thông tư 36/2025/TT-BCA đã ban hành khung quản lý, bảo quản, bảo dưỡng phương tiện PCCC mới.
Nói dễ hiểu:
- Hàng tuần: vẫn phải kiểm tra và chạy thử theo QCVN.
- Hàng tháng: doanh nghiệp nên gom lại thành một đợt kiểm tra kỹ hơn.
- Hàng năm: phải kiểm tra đặc tính bơm theo lưu lượng và yêu cầu của quy chuẩn.
- Các mốc thay dầu, lọc, dây curoa, bạc đạn, nước làm mát…: theo nhà sản xuất hoặc Phụ lục B khi không có hướng dẫn riêng.
Vậy nên nếu đang lập checklist bảo trì bơm PCCC hàng tháng, đừng ghi rằng “pháp luật bắt buộc mỗi tháng một lần” nếu không có căn cứ riêng.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG NÊN CĂN CỨ VÀO NHỮNG QUY ĐỊNH NÀO?
Quy trình bảo trì máy bơm chữa cháy công nghiệp định kỳ hàng tháng nên căn cứ trước hết vào QCVN 02:2020/BCA, hồ sơ thiết kế – nghiệm thu và tài liệu bảo dưỡng của nhà sản xuất.
Các tài liệu cần rà gồm:
- QCVN 02:2020/BCA – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trạm bơm nước chữa cháy.
- Thông tư 52/2020/TT-BCA ban hành QCVN 02.
- Thông tư 36/2025/TT-BCA về quản lý, bảo quản, bảo dưỡng phương tiện PCCC.
- Hồ sơ hoàn công trạm bơm.
- Đường đặc tính bơm khi nghiệm thu.
- Hướng dẫn vận hành của hãng.
- Hướng dẫn bảo dưỡng động cơ diesel.
- Sơ đồ điện tủ điều khiển.
- Danh mục phụ tùng, dầu mỡ, chất bôi trơn được khuyến nghị.
QCVN yêu cầu đơn vị cung cấp, lắp đặt phải có tài liệu hướng dẫn vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa, sơ đồ điện, phụ tùng và chất bôi trơn cần thiết.
Nếu nhà sản xuất không có hướng dẫn chu kỳ cụ thể, QCVN yêu cầu lập kế hoạch bảo dưỡng theo Phụ lục B của quy chuẩn.

QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG NÊN BẮT ĐẦU TỪ ĐÂU?
Nên bắt đầu bằng việc kiểm tra hồ sơ và hiện trạng trước khi chạm vào máy.
PCCC Hùng Gia Phát thường đi theo thứ tự:
- Xem nhật ký tháng trước.
- Xem lỗi chưa xử lý.
- Kiểm tra trạng thái Auto/Manual hiện tại.
- Xác nhận bể nước đủ mức.
- Kiểm tra van hút, van đẩy.
- Kiểm tra điện nguồn.
- Kiểm tra dầu, nhiên liệu, ắc quy diesel.
- Sau đó mới chạy thử.
Làm ngược rất dễ gặp chuyện:
Máy đang Auto.
Kỹ thuật viên đóng van để kiểm.
Áp tụt.
Bơm tự khởi động.
Đó là một tình huống không nên xảy ra.
Trước khi bảo trì nên có:
- Người phụ trách kỹ thuật.
- Người trực PCCC biết việc bảo trì đang diễn ra.
- Biển cảnh báo nếu phải cô lập thiết bị.
- Phương án duy trì khả năng chữa cháy trong thời gian hệ thống bị can thiệp.
- Nhật ký bắt đầu và kết thúc công việc.
Một nguyên tắc đơn giản:
Không được để trạm bơm ở trạng thái không sẵn sàng lâu hơn mức cần thiết.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG CẦN KIỂM TRA PHÒNG BƠM NHỮNG GÌ?
Trước tiên phải kiểm tra điều kiện phòng bơm và khả năng tiếp cận thiết bị.
QCVN 02 yêu cầu kiểm tra định kỳ những nội dung như:
- Thông gió không bị cản trở.
- Khu vực bơm không có bất thường.
- Đường ống không rò rỉ.
- Nguồn nước dự trữ đầy đủ.
- Màn lọc đầu hút không bị che.
- Đồng hồ áp lực đường hút và hệ thống ở trạng thái bình thường.
Trong checklist tháng, nên kiểm thêm:
- Nền phòng bơm có nước đọng không.
- Có dấu rò dầu không.
- Có dấu rỉ nước tại flange không.
- Có rung đường ống không.
- Ống xả diesel có bất thường không.
- Côn trùng hoặc vật lạ có vào tủ điện không.
- Đèn chiếu sáng có hoạt động không.
- Biển tên bơm còn rõ không.
- Lối thao tác quanh bơm có bị chứa đồ không.
Nói thật, phòng bơm PCCC rất hay bị biến thành kho kỹ thuật.
Thùng sơn.
Vật tư điện.
Ống dư.
Giẻ lau.
Để lâu dần kín cả đường thao tác.
Đó là việc nên xử lý ngay.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG CẦN KIỂM TRA NGUỒN NƯỚC RA SAO?
Nguồn nước phải bảo đảm bể đủ nước, đầu hút thông thoáng và máy bơm không có nguy cơ hút khí hoặc chạy khan.
Cần kiểm:
- Mực nước bể.
- Thiết bị báo mức nếu có.
- Van hút.
- Rọ hút.
- Màn lọc.
- Đường hút.
- Mối nối.
- Dấu hiệu lọt khí.
- Rò nước.
- Hiện tượng rung đường hút.
QCVN đưa việc kiểm tra nguồn dự trữ đầy bể và màn lọc đầu hút vào nội dung kiểm tra định kỳ hàng tuần.
Một lỗi khá thực tế:
Bể đủ nước.
Nhưng van hút mới mở 70%.
Máy vẫn chạy.
Áp vẫn lên.
Nhìn qua tưởng ổn.
Đến lúc cần lưu lượng lớn mới thấy bơm không đạt.
Vậy nên trạng thái van rất quan trọng.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG CẦN KIỂM TRA VAN NHƯ THẾ NÀO?
Van trên đường hút và đường đẩy phải được kiểm tra đúng trạng thái làm việc theo thiết kế.
QCVN yêu cầu trong kiểm tra thường xuyên:
- Van dự phòng.
- Van đầu ra.
- Van đầu hút.
phải ở trạng thái mở hoàn toàn tương ứng với chế độ vận hành.
Trong đợt kiểm tra tháng nên:
- Đối chiếu sơ đồ.
- Xác định từng van.
- Kiểm trạng thái mở/đóng.
- Kiểm niêm phong hoặc khóa nếu có.
- Kiểm rò tại ty van.
- Kiểm han gỉ.
- Kiểm khả năng thao tác.
Đừng xoay thử tất cả van một cách tùy tiện khi hệ thống đang vận hành.
Có những van phải luôn mở.
Có những van liên động.
Có những van cô lập một vùng.
Phải đọc sơ đồ trước.

QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG ĐỐI VỚI BƠM ĐIỆN GỒM NHỮNG GÌ?
Đối với bơm chữa cháy động cơ điện, trọng tâm là nguồn điện, điều khiển, khả năng khởi động, áp lực, rung, nhiệt và tiếng ồn.
Nên kiểm tra:
- Nguồn điện chính.
- Nguồn dự phòng nếu có.
- Đèn báo nguồn.
- Báo đảo pha.
- Điện áp.
- Dòng điện khi chạy.
- Đầu cos.
- Tủ điều khiển.
- Contactors.
- Động cơ.
- Khớp nối.
- Ổ trục.
- Bơm.
- Áp hút.
- Áp đẩy.
QCVN yêu cầu bơm điện chạy thử không tải tối thiểu 10 phút/lần/tuần. Khi chạy phải theo dõi áp đầu hút, áp đầu ra, rò tại khớp nối, rung, tiếng ồn và nhiệt độ làm việc.
Vì vậy một lịch “mỗi tháng mới bật bơm một lần” là không phù hợp nếu trạm thuộc phạm vi QCVN 02.
Trong tháng phải có đủ các lần test tuần.

QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG ĐỐI VỚI BƠM DIESEL GỒM NHỮNG GÌ?
Với bơm diesel PCCC, ngoài phần thủy lực còn phải kiểm tra cả nhiên liệu, dầu bôi trơn, làm mát, ắc quy và hệ thống khởi động.
QCVN yêu cầu kiểm tra các nội dung như:
- Bình nhiên liệu tối thiểu ở mức quy định, trong kiểm tra tuần là khoảng 2/3 bình.
- Bộ điều khiển ở Auto.
- Điện áp ắc quy.
- Dòng sạc.
- Đèn cảnh báo ắc quy.
- Báo lỗi.
- Bộ đếm giờ chạy.
- Dầu động cơ.
- Nước làm mát.
- Điện giải ắc quy.
- Vỏ ắc quy không ăn mòn.
Bơm diesel phải chạy thử không tải tối thiểu 30 phút/lần/tuần.
Trong checklist tháng nên quan sát thêm:
- Khói xả bất thường.
- Mùi nhiên liệu.
- Rò diesel.
- Rò dầu.
- Rò nước làm mát.
- Dây curoa.
- Ống nhiên liệu.
- Ống xả.
- Chân máy.
- Độ rung.
Nếu diesel đề lâu hơn bình thường, đừng đợi đến tháng sau.
Xử lý ngay.
Trong tình huống cháy, vài chục giây khởi động chậm đã là vấn đề.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG CÓ CẦN KIỂM TRA BƠM BÙ ÁP KHÔNG?
Có.
Bơm bù áp – jockey pump là thiết bị giữ áp hệ thống và thường là thiết bị chạy nhiều nhất trong cụm bơm.
Nếu jockey bị lỗi, hệ thống có thể:
- Mất áp.
- Khởi động bơm chính không cần thiết.
- Khởi động diesel nhiều lần.
- Báo lỗi áp suất.
- Làm tăng hao mòn toàn bộ trạm.
Trong kỳ tháng cần kiểm:
- Áp suất khởi động.
- Áp suất dừng.
- Tần suất chạy.
- Rung.
- Tiếng ồn.
- Rò.
- Tủ điều khiển.
- Motor.
- Van.
Một dấu hiệu rất đáng chú ý:
Jockey cứ vài phút lại chạy.
Đừng vội kết luận hỏng bơm.
Có thể hệ thống đang rò nước ở đâu đó.
Bảo trì tốt là tìm nguyên nhân, không phải chỉ sửa triệu chứng.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG CÓ CẦN THỬ CHẾ ĐỘ TỰ ĐỘNG KHÔNG?
Có. Khả năng khởi động tự động là một trong những nội dung quan trọng nhất của trạm bơm.
Trong quá trình thử nghiệm ban đầu, QCVN yêu cầu bộ điều khiển phải có khả năng khởi động bơm từ các tín hiệu khởi động theo thiết kế như công tắc/cảm biến áp suất hoặc tín hiệu từ xa.
Trong công tác kiểm tra định kỳ, nên xác minh:
- Tủ đang ở Auto.
- Cảm biến áp suất hoạt động.
- Bơm bù áp chạy đúng ngưỡng.
- Bơm chính khởi động đúng ngưỡng.
- Bơm dự phòng thực hiện đúng logic thiết kế.
- Báo trạng thái trên tủ đúng.
- Sau kiểm tra trả hệ thống về chế độ trực chiến.
Điểm cuối rất quan trọng.
Không ít sự cố xảy ra vì sau bảo trì:
Tủ bị để Manual.
Van chưa mở lại.
Cầu dao bị tắt.
Người bảo trì về rồi nhưng hệ thống chưa được phục hồi.
Vậy nên bước cuối cùng luôn phải là:
Xác nhận trạng thái sẵn sàng.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG KHI CHẠY THỬ CẦN GHI NHẬN THÔNG SỐ GÌ?
Tối thiểu nên ghi lại những thông số có thể so sánh qua từng tháng.
Bao gồm:
- Áp lực trước khi chạy.
- Áp lực hút.
- Áp lực đẩy.
- Áp suất khởi động.
- Thời gian khởi động.
- Điện áp.
- Dòng điện.
- Thời gian chạy.
- Rung/tiếng ồn bất thường.
- Nhiệt độ bất thường.
- Với diesel: áp dầu, nhiệt độ nước, tốc độ động cơ nếu thiết bị hiển thị.
- Tình trạng ắc quy.
- Mức nhiên liệu.
- Tình trạng rò rỉ.
QCVN yêu cầu trong lần chạy thử tuần phải ghi nhận áp lực đầu hút, đầu ra và áp lực khởi động, đồng thời theo dõi rung, tiếng ồn, nhiệt độ và các thông số của động cơ tương ứng.
Lợi ích lớn nhất của nhật ký không phải là “có giấy để kiểm tra”.
Mà là thấy xu hướng.
Ví dụ:
Tháng 1: 8,5 bar.
Tháng 2: 8,3 bar.
Tháng 3: 8,0 bar.
Tháng 4: 7,6 bar.
Nếu chỉ nhìn từng tháng, máy vẫn chạy.
Nhìn cả chuỗi mới thấy hiệu suất đang giảm.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG CÓ PHẢI TEST LƯU LƯỢNG TOÀN TẢI MỖI THÁNG KHÔNG?
Không có quy định chung trong QCVN 02 bắt buộc phải thực hiện full flow test mỗi tháng.
QCVN quy định thử đặc tính cụm bơm hàng năm tại:
- Lưu lượng tối thiểu.
- Lưu lượng định mức.
- Lưu lượng tối đa.
bằng thiết bị thử nghiệm tiêu chuẩn.
Vậy nên trong kỳ hàng tháng:
- Không nên tùy tiện mở xả toàn bộ.
- Không nên tạo lưu lượng lớn nếu không có đường xả an toàn.
- Không nên gọi đó là “test lưu lượng theo QCVN hàng tháng”.
Nếu nhà sản xuất, hồ sơ thiết kế hoặc quy trình vận hành của cơ sở yêu cầu thử tải thường xuyên hơn thì thực hiện theo tài liệu đó.
Còn mốc pháp lý chung của QCVN vẫn phải phân biệt rõ:
Tuần ≠ tháng ≠ năm.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG VÀ KIỂM TRA HÀNG NĂM KHÁC NHAU THẾ NÀO?
Kiểm tra tháng chủ yếu nhằm duy trì trạng thái sẵn sàng; kiểm tra năm đi sâu vào đặc tính hiệu suất của cụm bơm.
Hàng năm, QCVN yêu cầu kiểm tra tại:
- Lưu lượng tối thiểu.
- Lưu lượng định mức.
- Lưu lượng tối đa.
Đồng thời đánh giá:
- Áp suất.
- Lưu lượng.
- Động cơ.
- Điện áp.
- Dòng điện.
- Các thiết bị đo.
- Hoạt động hệ thống.
Nếu áp lực bơm giảm hơn 5% so với đường đặc tuyến nghiệm thu ban đầu hoặc thông số nhãn, QCVN yêu cầu phải điều tra nguyên nhân giảm hiệu suất.
Đây là mốc rất hữu ích.
Không phải cứ bơm quay là bơm còn tốt.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG CÓ CẦN THAY DẦU, BẠC ĐẠN MỖI THÁNG KHÔNG?
Không.
Không nên thay phụ tùng theo suy nghĩ:
“Bảo trì tháng thì phải thay cái gì đó.”
Phụ lục B QCVN 02 có nhiều hạng mục theo chu kỳ riêng.
Ví dụ các công việc như:
- Bôi trơn ổ trục bơm.
- Kiểm tra khe hở trục.
- Kiểm tra độ chính xác đồng hồ/cảm biến.
- Kiểm tra liên kết khớp nối.
có các mốc lên tới 12 tháng, không phải tháng nào cũng thực hiện.
Với:
- Dầu máy diesel.
- Lọc dầu.
- Lọc nhiên liệu.
- Lọc gió.
- Nước làm mát.
- Dây curoa.
- Ắc quy.
nên theo:
- Số giờ chạy.
- Thời gian sử dụng.
- Tình trạng thực tế.
- Hướng dẫn của hãng.
Thay quá sớm thì lãng phí.
Thay quá trễ thì rủi ro.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG SAU KHI HOÀN THÀNH PHẢI LÀM GÌ?
Phải đưa toàn bộ hệ thống trở lại trạng thái trực chiến rồi mới kết thúc công việc.
Checklist cuối nên gồm:
- Van hút mở đúng trạng thái.
- Van đẩy mở đúng trạng thái.
- Nguồn điện có.
- Bộ điều khiển ở Auto.
- Không còn alarm bất thường.
- Bơm chính sẵn sàng.
- Bơm dự phòng sẵn sàng.
- Jockey sẵn sàng.
- Diesel đủ nhiên liệu.
- Ắc quy đang sạc.
- Bể đủ nước.
- Không rò.
- Không để dụng cụ trong phòng bơm.
Sau đó:
- Ghi giờ kết thúc.
- Ghi thông số.
- Ghi lỗi.
- Ghi hạng mục đã xử lý.
- Ghi hạng mục cần sửa tiếp.
- Người thực hiện ký.
- Người phụ trách xác nhận.
QCVN yêu cầu đơn vị vận hành phải lập hồ sơ, phiếu theo dõi công tác kiểm tra, bảo dưỡng và vận hành định kỳ trạm bơm.
Vậy nên nhật ký không phải phần phụ.
Nó là một phần của quản lý trạm bơm.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG NÊN LẬP CHECKLIST RA SAO?
Một checklist thực tế có thể chia thành 6 nhóm:
1. PHÒNG BƠM
- Phòng thông thoáng.
- Không chứa vật tư không liên quan.
- Không nước đọng.
- Không dầu rò.
- Đèn, thông gió hoạt động.
2. NGUỒN NƯỚC – ĐƯỜNG ỐNG
- Bể đủ nước.
- Van hút đúng trạng thái.
- Van đẩy đúng trạng thái.
- Không rò đường ống.
- Màn lọc sạch.
- Đồng hồ áp hoạt động.
3. BƠM ĐIỆN
- Nguồn có.
- Tủ ở Auto.
- Không báo lỗi.
- Chạy thử theo chu kỳ tuần.
- Áp hút bình thường.
- Áp đẩy bình thường.
- Không rung bất thường.
- Không quá nhiệt.
4. BƠM DIESEL
- Nhiên liệu đạt yêu cầu.
- Dầu đủ.
- Nước làm mát đủ.
- Ắc quy bình thường.
- Bộ sạc hoạt động.
- Không rò dầu/nhiên liệu.
- Chạy đủ chu kỳ tuần.
- Khói xả bình thường.
5. BƠM BÙ ÁP
- Khởi động đúng áp.
- Dừng đúng áp.
- Không chạy quá thường xuyên.
- Không rò.
- Tủ điều khiển bình thường.
6. KẾT THÚC
- Tất cả van trả đúng trạng thái.
- Tủ điều khiển Auto.
- Không còn cảnh báo.
- Nhật ký hoàn thành.
- Lỗi tồn tại đã được lập kế hoạch sửa.
Đây là một checklist quản lý tháng.
Nó không thay thế các yêu cầu chi tiết của QCVN và tài liệu nhà sản xuất.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG – NHỮNG DẤU HIỆU NÀO PHẢI XỬ LÝ NGAY?
Không nên chờ đến lịch bảo dưỡng tiếp theo nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu:
- Bơm không tự khởi động.
- Bơm không khởi động bằng tay.
- Áp lực giảm rõ.
- Áp lực dao động.
- Bơm rung mạnh.
- Có tiếng va đập.
- Motor nóng bất thường.
- Mùi khét.
- Tủ báo lỗi.
- Mất pha.
- Ắc quy yếu.
- Diesel đề lâu.
- Rò dầu.
- Rò nhiên liệu.
- Rò nước lớn.
- Jockey chạy liên tục.
- Bơm chính tự khởi động nhiều lần.
- Van không thao tác được.
- Bể nước xuống dưới mức yêu cầu.
Đặc biệt:
Không được reset lỗi rồi coi như đã sửa.
Alarm xuất hiện là vì có nguyên nhân.
Phải tìm nguyên nhân.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG – NHỮNG LỖI NÀO CƠ SỞ HAY MẮC NHẤT?
PCCC Hùng Gia Phát thường thấy các lỗi sau:
- Chỉ chạy bơm một lần/tháng.
- Không test hàng tuần.
- Chỉ chạy bơm điện, bỏ bơm diesel.
- Chạy diesel 3–5 phút rồi tắt.
- Không ghi áp lực.
- Không ghi dòng điện.
- Không kiểm ắc quy.
- Bình diesel gần cạn.
- Van hút chưa mở hết.
- Tủ để Manual.
- Jockey chạy liên tục nhưng không tìm rò.
- Báo lỗi trên tủ bị bỏ qua.
- Phòng bơm chứa vật tư.
- Không giữ đường đặc tuyến nghiệm thu ban đầu.
- Không lưu nhật ký.
- Không test Auto.
- Không kiểm bơm dự phòng.
- Test xong quên mở lại van.
- Nhân viên trực không biết khởi động tay.
Có một lỗi tôi thấy rất đáng lo:
Mỗi tuần kỹ thuật đều ký:
“Bơm hoạt động bình thường.”
Nhưng không ai ghi:
Áp bao nhiêu.
Chạy bao lâu.
Có rung không.
Dòng điện bao nhiêu.
Nếu tháng sau bơm yếu đi, gần như không có dữ liệu để so.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG – DOANH NGHIỆP NÊN TỔ CHỨC LỊCH NHƯ THẾ NÀO?
Có thể xây lịch tháng theo cách đơn giản:
- Tuần 1: kiểm tra tổng thể + chạy thử.
- Tuần 2: kiểm tra + chạy thử.
- Tuần 3: kiểm tra + chạy thử.
- Tuần 4: chạy thử + kiểm tra tổng hợp tháng + rà log.
- Cuối tháng: lập danh sách lỗi và kế hoạch khắc phục.
Trong mỗi lần thử:
- Bơm điện: tối thiểu 10 phút.
- Bơm diesel: tối thiểu 30 phút.
theo QCVN đối với trạm thuộc phạm vi áp dụng.
Cách này có một lợi thế:
Không tạo thêm một chế độ “bảo trì tháng” tách rời.
Mà biến tháng thành bốn vòng kiểm tra liên tục.
Đúng bản chất của PCCC hơn.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG – FAQ THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?
1. Máy bơm chữa cháy phải chạy thử bao lâu một lần?
Đối với trạm bơm thuộc QCVN 02:2020/BCA, phải kiểm tra và chạy thử hàng tuần.
2. Bơm điện PCCC chạy thử bao lâu?
Tối thiểu 10 phút/lần/tuần.
3. Bơm diesel PCCC chạy thử bao lâu?
Tối thiểu 30 phút/lần/tuần.
4. Chỉ bảo trì một lần mỗi tháng có đủ không?
Không nếu trạm thuộc QCVN 02, vì quy chuẩn còn yêu cầu kiểm tra và vận hành thử hàng tuần.
5. Hàng tháng có phải thử full flow không?
Không có yêu cầu chung trong QCVN 02 bắt buộc full flow hàng tháng. Kiểm tra đặc tính lưu lượng tối thiểu, định mức và tối đa được quy định trong phần kiểm tra hàng năm.
6. Bao lâu test đường đặc tuyến bơm?
QCVN quy định kiểm tra cụm bơm theo lưu lượng tối thiểu, định mức và tối đa trong đợt kiểm tra hàng năm.
7. Áp bơm giảm bao nhiêu thì đáng chú ý?
Nếu kết quả kiểm nghiệm giảm hơn 5% áp lực so với đường đặc tuyến nghiệm thu ban đầu hoặc thông số nhãn thì phải điều tra nguyên nhân.
8. Bơm diesel cần giữ nhiên liệu bao nhiêu?
Trong checklist kiểm tra tuần QCVN nêu mức bình nhiên liệu khoảng 2/3.
9. Bảo trì bơm có cần ghi nhật ký không?
Có. Đơn vị vận hành phải có hồ sơ, phiếu theo dõi kiểm tra, bảo dưỡng và vận hành định kỳ.
10. Có phải thay dầu máy diesel mỗi tháng không?
Không có quy định chung như vậy. Chu kỳ thay dầu phải theo hướng dẫn nhà sản xuất, số giờ chạy và kế hoạch bảo dưỡng phù hợp.
11. Jockey pump có phải kiểm không?
Có. Bơm bù áp là một phần quan trọng của trạm và phải được duy trì hoạt động đúng logic áp suất.
12. Sau bảo trì tủ nên để Auto hay Manual?
Trong trạng thái trực chiến bình thường, phải trả hệ thống về trạng thái vận hành đúng thiết kế, thông thường là chế độ tự động.
13. Có được tự ý đóng van khi chạy thử không?
Không nên thao tác van ngoài quy trình. Mọi thử nghiệm phải bám sơ đồ, hướng dẫn vận hành và bảo đảm hệ thống không bị đưa vào trạng thái nguy hiểm.
14. QCVN 02:2020/BCA năm 2026 còn hiệu lực không?
Có. Cơ sở dữ liệu tiêu chuẩn và văn bản pháp luật hiện vẫn ghi nhận QCVN 02:2020/BCA và Thông tư 52/2020/TT-BCA còn hiệu lực.
QUY TRÌNH BẢO TRÌ MÁY BƠM CHỮA CHÁY CÔNG NGHIỆP ĐỊNH KỲ HÀNG THÁNG – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?
Điều quan trọng nhất của Quy trình bảo trì máy bơm chữa cháy công nghiệp định kỳ hàng tháng là:
Đừng đợi tới cuối tháng mới bật máy bơm.
Theo QCVN 02:
Bơm điện → tối thiểu 10 phút/lần/tuần.
Bơm diesel → tối thiểu 30 phút/lần/tuần.
Còn đợt hàng tháng nên dùng để:
- Nhìn lại đủ 4 tuần.
- So thông số.
- Kiểm sâu hơn ắc quy, nhiên liệu, điện, van, rò rỉ.
- Rà Auto.
- Rà jockey.
- Xử lý xu hướng bất thường.
- Chốt nhật ký.
Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, một trạm bơm tốt không phải trạm “nổ máy được”.
Nó phải:
Khởi động đúng lúc.
Lên đúng áp.
Giữ áp ổn định.
Không rung bất thường.
Nguồn nước đủ.
Nguồn điện sẵn.
Diesel sẵn.
Bơm dự phòng sẵn.
Và quan trọng nhất:
Sau khi kỹ thuật viên rời phòng bơm, toàn bộ hệ thống phải trở về trạng thái sẵn sàng chữa cháy.
NGUỒN PHÁP LÝ VÀ KỸ THUẬT THAM KHẢO
- Thông tư 52/2020/TT-BCA ban hành QCVN 02:2020/BCA, hiện còn hiệu lực.
- QCVN 02:2020/BCA – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trạm bơm nước chữa cháy.
- Hướng dẫn hiện hành của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH về bảo dưỡng máy bơm cố định theo QCVN 02:2020/BCA.
- Thông tư 36/2025/TT-BCA về quản lý, bảo quản và bảo dưỡng phương tiện PCCC, CNCH.
- Phụ lục B QCVN 02:2020/BCA về công tác kiểm tra và bảo dưỡng máy bơm nước chữa cháy.
Liên hệ với chúng tôi:
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT
Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0943709898
Email: pccc.hgp@gmail.com
Website: https://pccchunggiaphat.com/