Hướng dẫn lắp đặt và cài đặt mô-đun giám sát đầu vào hệ thống báo cháy cần thực hiện theo đúng tài liệu của hãng thiết bị, sơ đồ thiết kế và cấu hình của trung tâm báo cháy. Về nguyên lý, mô-đun input nhận trạng thái từ tiếp điểm khô của thiết bị ngoại vi, giám sát đường dây và truyền trạng thái về trung tâm; sau khi đấu dây phải khai báo đúng địa chỉ, loại tín hiệu, logic N.O/N.C và thử cả trạng thái bình thường, tác động và lỗi đường dây.
Năm 2026, một điểm cần cập nhật là TCVN 7568-14:2025 đang là tiêu chuẩn hiện hành về thiết kế, lắp đặt hệ thống báo cháy cho nhà và công trình; tiêu chuẩn này đã thay thế cả TCVN 7568-14:2015 và TCVN 5738:2021. Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cũng hướng dẫn hệ thống báo cháy thuộc diện trang bị phải thiết kế theo TCVN 7568-14:2025 và đồng thời tuân thủ tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.

HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – MÔ-ĐUN INPUT LÀ GÌ?
Mô-đun giám sát đầu vào hệ thống báo cháy là thiết bị trung gian giúp trung tâm báo cháy địa chỉ nhận và giám sát trạng thái của một thiết bị bên ngoài thông qua tiếp điểm điện, phổ biến nhất là tiếp điểm khô N.O hoặc N.C.
Có thể hiểu rất đơn giản:
Thiết bị ngoài thay đổi trạng thái → mô-đun input nhận biết → gửi thông tin theo loop về trung tâm báo cháy → trung tâm hiển thị vị trí và xử lý theo logic đã lập trình.
Một số module thương mại của Siemens, chẳng hạn XTRI/FDCI/FDCIO, cho phép giám sát tiếp điểm khô thường mở hoặc thường đóng và truyền trạng thái về trung tâm. Một số dòng còn giám sát được hở mạch, ngắn mạch hoặc chạm đất của đường input khi đấu đúng điện trở cuối tuyến.
Thật ra đây là thiết bị nhỏ, nhìn chỉ bằng lòng bàn tay.
Nhưng cài sai một tham số thì hậu quả khá khó chịu.
Ví dụ flow switch đã tác động nhưng trung tâm chỉ báo “Technical”.
Hoặc van sprinkler bị đóng nhưng hệ thống lại hiện “Fire”.
Thiết bị vẫn chạy.
Nhưng chạy sai ý đồ thiết kế.

HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – HIỆN NAY ÁP DỤNG TIÊU CHUẨN NÀO?
Hiện nay cần ưu tiên TCVN 7568-14:2025 cùng các tiêu chuẩn tương thích thiết bị trong bộ TCVN 7568 và tài liệu kỹ thuật chính hãng.
TCVN 7568-14:2025:
- Được công bố ngày 12/05/2025.
- Đang còn hiệu lực.
- Quy định yêu cầu thiết kế, lắp đặt hệ thống báo cháy cho nhà và công trình.
- Thay thế TCVN 7568-14:2015.
- Thay thế TCVN 5738:2021.
Ngoài ra, TCVN 7568-13:2015 hiện vẫn còn hiệu lực và quy định việc đánh giá tính tương thích giữa các bộ phận của hệ thống báo cháy, bao gồm những bộ phận kết nối với trung tâm và liên kết với các hệ thống khác.
Điểm này rất quan trọng với module.
Không nên thấy:
“Cùng điện áp 24 V.”
rồi kết luận:
“Gắn được.”
Một module địa chỉ phải tương thích với:
- Trung tâm báo cháy.
- Protocol của loop.
- Phiên bản firmware.
- Công cụ lập trình.
- Kiểu đấu loop.
- Loại input.
- Điện trở EOL.
- Cấu hình giám sát.
Nói thật, rất nhiều lỗi commissioning bắt đầu từ việc mua thiết bị “gần giống”.

HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – MODULE THƯỜNG GIÁM SÁT NHỮNG THIẾT BỊ NÀO?
Mô-đun input báo cháy thường dùng để lấy tín hiệu trạng thái hoặc báo động từ các hệ thống PCCC và hệ thống kỹ thuật liên quan.
Các ứng dụng thực tế thường gặp:
- Flow switch của sprinkler.
- Pressure switch.
- Công tắc giám sát van sprinkler.
- Tín hiệu báo cháy từ hệ thống chữa cháy khí.
- Tín hiệu trạng thái máy bơm chữa cháy.
- Tín hiệu lỗi bơm.
- Tín hiệu mức nước.
- Tiếp điểm của hệ thống kỹ thuật.
- Phản hồi cửa chống cháy.
- Phản hồi quạt hút khói.
- Phản hồi van chặn lửa.
- Tiếp điểm báo động của thiết bị PCCC độc lập.
Nhưng không phải tín hiệu nào cũng được lập trình giống nhau.
Đây mới là phần cần hiểu.
Một tín hiệu flow switch có thể là Alarm.
Một tín hiệu van khóa có thể hợp lý hơn ở dạng Supervisory.
Một tín hiệu bơm lỗi có thể là Trouble/Fault.
Một tiếp điểm trạng thái kỹ thuật có thể chỉ là Status.
Một số module Siemens cho phép từng input được cấu hình riêng thành Alarm, Trouble, Status hoặc Supervisory.
Vậy nên trước khi đấu dây hãy hỏi:
“Tiếp điểm này đang báo cái gì?”
Đừng hỏi trước:
“Gắn vào chân nào?”

HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – CẦN PHÂN BIỆT INPUT MODULE VÀ OUTPUT MODULE THẾ NÀO?
Input module dùng để nhận tín hiệu; output module dùng để phát lệnh điều khiển.
Đây là cách nhớ dễ nhất.
Input thường phục vụ:
Thiết bị ngoài → trung tâm báo cháy.
Output thường phục vụ:
Trung tâm báo cháy → thiết bị ngoài.
Ví dụ:
Flow switch tác động → Input module → trung tâm.
Trung tâm ra lệnh dừng AHU → Output module/relay → tủ điều khiển AHU.
Một số thiết bị tích hợp cả input và output trong cùng một module. Ví dụ FDCIO422 của Siemens có bốn input giám sát và bốn output lập trình được.
Đừng nhìn module có relay rồi gọi chung là “module giám sát”.
Phải đọc đúng model.
Có dòng:
- Chỉ input.
- Input + relay.
- Hai input.
- Bốn input.
- Input có isolator.
- Input không có isolator.
Sai model là sai ngay từ đầu.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – TRƯỚC KHI LẮP CẦN KIỂM TRA GÌ?
Trước khi mở hộp module, nên kiểm tra ít nhất sáu nhóm thông tin:
- Model module có đúng với thiết kế không.
- Trung tâm có hỗ trợ model này không.
- Module lấy nguồn từ loop hay cần nguồn ngoài.
- Input dùng N.O, N.C hay hỗ trợ cả hai.
- Giá trị và cách đấu điện trở cuối tuyến EOL.
- Cách gán địa chỉ của đúng dòng thiết bị.
Sau đó kiểm tiếp:
- Datasheet.
- Installation manual.
- Sơ đồ terminal.
- Số lượng input.
- Cực tính loop.
- Địa chỉ cho phép.
- Nhiệt độ và môi trường lắp đặt.
- Yêu cầu hộp bảo vệ.
- Isolator tích hợp nếu có.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cũng lưu ý rằng việc thiết kế, lắp đặt ngoài tuân thủ TCVN 7568-14:2025 còn phải tham khảo catalogue nhà sản xuất để thiết bị hoạt động chính xác.
Đây là nguyên tắc PCCC Hùng Gia Phát luôn ưu tiên.
Catalogue của model nào thì làm theo model đó.
Không lấy kinh nghiệm của hãng A sang đấu hãng B.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – SƠ ĐỒ ĐẤU DÂY CƠ BẢN RA SAO?
Về nguyên lý, một module giám sát đầu vào địa chỉ thường có hai phần kết nối:
Phần 1 – loop/SLC
Trung tâm → loop → module → tiếp tục tới thiết bị tiếp theo.
Phần 2 – input giám sát
Module → dây tới tiếp điểm của thiết bị ngoại vi → điện trở cuối tuyến hoặc cấu hình giám sát theo hướng dẫn hãng.
Có thể hình dung:
TRUNG TÂM → LOOP/SLC → INPUT MODULE → LOOP TIẾP
và:
INPUT MODULE → TIẾP ĐIỂM THIẾT BỊ → EOL
Tuy nhiên, sơ đồ này chỉ mô tả nguyên lý.
Không dùng nó thay sơ đồ đấu dây của hãng.
Có module:
- Không phân cực loop.
- Có phân cực.
- Có isolator.
- Không isolator.
- EOL mắc ở cuối dây.
- EOL theo cấu hình khác.
- Class A.
- Class B.
Ví dụ FDCIO422 hỗ trợ các cấu hình input khác nhau và sử dụng điện trở cuối tuyến theo cấu hình của chính model.
Vậy nên bài này cố ý không đưa một giá trị điện trở EOL chung.
Bởi vì không có một giá trị EOL duy nhất cho mọi module báo cháy.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – ĐIỆN TRỞ EOL CÓ TÁC DỤNG GÌ?
Điện trở cuối tuyến EOL giúp module giám sát tình trạng của mạch input, thay vì chỉ biết tiếp điểm đang đóng hay mở.
Tùy thiết bị, module có thể phân biệt:
- Trạng thái bình thường.
- Tiếp điểm tác động.
- Đứt dây.
- Ngắn mạch.
- Một số tình trạng lỗi khác.
Ví dụ tài liệu Siemens cho một số module input mô tả đường vào được giám sát hở mạch và ngắn mạch bằng điện trở kết thúc tuyến.
Điểm cần chú ý:
EOL nên nằm ở cuối tuyến được giám sát, không phải cứ gắn ngay trong hộp module là xong.
Ví dụ dây chạy:
Module → flow switch cách 40 m.
Nếu EOL đáng lẽ phải giám sát hết tuyến nhưng lại được cắm ngay cạnh module, đoạn dây 40 m phía sau có thể không còn được giám sát theo đúng ý đồ.
Nhìn tủ vẫn “Normal”.
Dây ngoài hiện trường có vấn đề lại không biết.
Đây là lỗi lắp đặt rất thực tế.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – N.O VÀ N.C NÊN CÀI THẾ NÀO?
Phải cài Normally Open – N.O hoặc Normally Closed – N.C đúng với trạng thái bình thường của tiếp điểm thiết bị ngoại vi và cách nhà sản xuất module quy định.
N.O nghĩa là:
Ở trạng thái bình thường tiếp điểm hở.
Khi thiết bị tác động tiếp điểm đóng.
N.C thì ngược lại.
Một số module địa chỉ hỗ trợ cả hai kiểu tiếp điểm và cho phép cấu hình từ trung tâm hoặc công cụ lập trình.
Lỗi kinh điển:
Thiết bị là N.C.
Phần mềm lại khai báo N.O.
Kết quả có thể là:
Vừa bật hệ thống đã báo.
Hoặc khi thiết bị tác động lại trở về Normal.
Vậy nên khi commissioning, đừng đoán.
Dùng đồng hồ đo trực tiếp trạng thái tiếp điểm:
Bình thường là gì?
Tác động là gì?
Rồi mới cấu hình.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – CÓ ĐƯỢC CẤP ĐIỆN 24V VÀO INPUT KHÔNG?
Không được tự ý đưa điện áp 24 V vào input chỉ vì hệ thống báo cháy sử dụng 24 V.
Nhiều input module được thiết kế để giám sát potential-free/dry contact – tiếp điểm không điện áp.
Các tài liệu module Siemens nêu rõ nhiều input dùng cho tiếp điểm khô N.O/N.C.
Đây là một cảnh báo rất quan trọng.
Tiếp điểm khô có nghĩa:
Thiết bị bên ngoài chỉ đóng/mở mạch.
Không “bơm” điện áp của nó vào module.
Nếu terminal được thiết kế cho dry contact mà thợ đấu thẳng:
+24 V → Input
thì có thể:
- Báo sai.
- Làm hỏng input.
- Gây lỗi loop.
- Hỏng module.
Chỉ sử dụng điện áp ngoài khi tài liệu chính xác của model cho phép và sơ đồ chỉ rõ cách đấu.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – ĐỊA CHỈ MODULE ĐƯỢC CÀI ĐẶT THẾ NÀO?
Mỗi module địa chỉ phải có địa chỉ duy nhất trong phạm vi loop hoặc hệ thống theo kiến trúc của hãng.
Có ba cách phổ biến trên thị trường:
- Rotary switch.
- DIP switch.
- Thiết bị lập trình địa chỉ.
- Một số hệ thống có cơ chế nhận dạng/tự định địa chỉ.
Không có một cách chung cho mọi hãng.
Một module Siemens đời cũ, chẳng hạn BDS132A, sử dụng DIP switch để đặt địa chỉ; các dòng khác lại dùng phương pháp lập trình hoặc cơ chế tự nhận dạng khác.
Sau khi đặt địa chỉ nên ghi luôn:
- Loop.
- Address.
- Tên thiết bị.
- Khu vực.
- Input số mấy nếu module đa input.
Ví dụ:
L1-078 / FLOW SWITCH TẦNG 5
sẽ hữu ích hơn rất nhiều so với:
MODULE 078.
Khi báo cháy lúc 2 giờ sáng, người trực cần biết nơi phải chạy tới.
Không cần biết module nằm ở trang mấy của catalogue.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – NÊN ĐẶT MODULE Ở ĐÂU?
Module nên được bố trí ở vị trí dễ kiểm tra, bảo trì, khô ráo, bảo vệ phù hợp môi trường và hợp lý với thiết bị được giám sát.
Trong thực tế PCCC Hùng Gia Phát ưu tiên:
- Gần thiết bị cần lấy tín hiệu.
- Có hộp bảo vệ.
- Dễ mở kiểm tra.
- Không nằm sát nguồn nhiệt.
- Không để nước nhỏ vào.
- Không để dây treo tự do.
- Không giấu sau trần mà không có khả năng tiếp cận.
Với khu vực:
- Ẩm.
- Nhiều bụi.
- Ngoài trời.
- Phòng bơm.
- Khu công nghiệp.
phải xem cấp bảo vệ và loại housing theo hãng.
Tài liệu của một số module Siemens cũng nêu thiết bị có thể cần vỏ/housing phù hợp khi sử dụng ở khu vực bụi hoặc ẩm.
Nói thật, nhét module vào một hộp điện bất kỳ rồi silicon kín mít không phải giải pháp đẹp.
Lúc hỏng lại không mở nổi.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – CÀI ĐẶT TRÊN TRUNG TÂM THEO QUY TRÌNH NÀO?
Sau khi đấu dây vật lý, cần khai báo module trong phần mềm cấu hình trung tâm báo cháy hoặc trực tiếp trên panel tùy hãng.
Một quy trình thực tế có thể đi theo 10 bước:
- Xác nhận loop và địa chỉ module.
- Scan hoặc add module vào database.
- Chọn đúng model/device type.
- Đặt tên thiết bị rõ ràng.
- Chọn input tương ứng nếu module nhiều kênh.
- Chọn loại tiếp điểm N.O/N.C.
- Chọn loại sự kiện: Alarm, Supervisory, Trouble hoặc Status.
- Gán zone/khu vực.
- Gán logic điều khiển liên quan nếu thiết kế yêu cầu.
- Download cấu hình và kiểm tra trung tâm nhận module Normal.
Một số module như Siemens FDCIO422 cho phép từng input được cấu hình thành các loại thông báo khác nhau tại trung tâm.
Vấn đề không khó ở thao tác click.
Khó ở chỗ chọn đúng ý nghĩa tín hiệu.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – NÊN ĐẶT TÊN THIẾT BỊ NHƯ THẾ NÀO?
Tên thiết bị nên trả lời được ba câu:
Thiết bị gì? Ở đâu? Phục vụ khu nào?
Ví dụ tốt:
FLOW SWITCH SPRINKLER TẦNG 03VAN SPRINKLER ZONE A - TẦNG 02BƠM PCCC 01 - RUNBƠM PCCC 01 - FAULTBỂ PCCC - LOW LEVEL
Không nên đặt:
INPUT 1MODULE 35DEVICE 017MONITOR A
Tên kỹ thuật có thể đúng.
Nhưng không giúp người trực xử lý sự cố.
Đặc biệt với công trình lớn có vài trăm địa chỉ, việc đặt tên rõ từ đầu giúp commissioning và bảo trì nhẹ đi rất nhiều.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – CÓ THỂ CÀI FLOW SWITCH THÀNH FIRE ALARM KHÔNG?
Có thể nếu đó là logic thiết kế của hệ thống và phù hợp chức năng thiết bị.
Ví dụ phổ biến:
Nước chảy trong hệ thống sprinkler → flow switch tác động → input module → trung tâm nhận tín hiệu cháy.
Nhưng với tamper switch của van, thông tin thường mang ý nghĩa giám sát trạng thái van hơn là phát hiện cháy.
Nếu van đang bị đóng:
Đó là tình trạng bất thường cần xử lý.
Nhưng không nhất thiết đồng nghĩa đang có cháy.
Vậy nên giữa:
Alarm
và
Supervisory
phải phân biệt rõ.
Các trung tâm/module hiện đại thường cho phép cấu hình input theo nhiều loại sự kiện khác nhau.
Đừng chọn tất cả là “Alarm” cho dễ.
Ngày vận hành sẽ rất mệt.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – MODULE CÓ ISOLATOR THÌ CẦN LƯU Ý GÌ?
Một số module địa chỉ tích hợp short-circuit isolator nhằm cô lập đoạn loop khi xảy ra ngắn mạch.
Ví dụ dòng XTRI của Siemens có chế độ isolator, với hai isolator ở hai phía module để cô lập sự cố ngắn mạch ở đoạn trước hoặc sau thiết bị.
Tuy nhiên:
Có isolator tích hợp không có nghĩa muốn đấu kiểu nào cũng được.
Phải theo:
- Topology của loop.
- Sơ đồ hãng.
- Chế độ cấu hình.
- Yêu cầu phân đoạn của thiết kế.
Một lỗi thường gặp là mua module có isolator nhưng đấu đường loop vào cùng phía hoặc bỏ qua chân cần thiết.
Khi đó tính năng có nhưng không phát huy đúng.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – SAU KHI LẮP PHẢI TEST NHỮNG TRẠNG THÁI NÀO?
Ít nhất phải thử Normal – Activation – Open circuit – Short circuit trong phạm vi module có hỗ trợ giám sát các trạng thái đó.
Quy trình kiểm tra thực tế nên gồm:
- Kiểm tra trung tâm nhận đúng model và địa chỉ.
- Xác nhận trạng thái bình thường.
- Tác động thiết bị ngoại vi.
- Kiểm tra trung tâm hiển thị đúng tên và loại sự kiện.
- Khôi phục thiết bị.
- Kiểm tra trung tâm trở lại Normal.
- Tháo một đầu dây input để mô phỏng đứt dây.
- Kiểm tra tín hiệu Fault/Trouble theo thiết kế.
- Mô phỏng ngắn mạch khi tài liệu module cho phép phép thử này.
- Kiểm tra EOL.
- Test lại logic liên động nếu input có tham gia điều khiển.
Ví dụ module FDCIO422 có khả năng giám sát open, short và ground fault tùy cấu hình input/EOL.
Nói thật, chỉ chập hai dây thấy trung tâm báo rồi ký nghiệm thu là chưa đủ.
Phải thử cả lỗi đường dây.
Đó mới là phần “monitor” của monitor module.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – CẦN TEST LOGIC LIÊN ĐỘNG THẾ NÀO?
Nếu input chỉ hiển thị trạng thái thì kiểm tra việc nhận tín hiệu có thể là đủ.
Nhưng nếu input tham gia logic liên động PCCC, phải thử toàn bộ chuỗi.
Ví dụ:
Flow switch → module input → FACP → hiển thị Alarm → kích hoạt chuông/loa → truyền tín hiệu → điều khiển các hệ thống liên quan theo ma trận.
Hoặc:
Tín hiệu chữa cháy khí → input module → trung tâm → hiển thị đúng zone → thực hiện logic được phê duyệt.
Khi test nên đối chiếu:
- Cause & Effect Matrix.
- Sequence of Operation.
- Bản vẽ.
- Database trên panel.
- Hiện trạng thực tế.
Một logic chỉ đúng trên laptop chưa phải logic hoàn chỉnh.
Phải chứng minh thiết bị ngoài hiện trường phản ứng đúng.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦ VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – NHỮNG LỖI NÀO THƯỜNG GẶP NHẤT?
Các lỗi PCCC Hùng Gia Phát thường lưu ý gồm:
- Chọn module không tương thích trung tâm.
- Trùng địa chỉ.
- Cài sai N.O/N.C.
- Cài Alarm thành Supervisory hoặc ngược lại.
- Đặt tên địa chỉ quá chung chung.
- Đấu sai chân input/output.
- Cấp điện áp vào dry contact.
- Dùng sai giá trị EOL.
- Gắn EOL ngay tại module thay vì cuối tuyến theo thiết kế.
- Loop ngược cực với thiết bị có yêu cầu phân cực.
- Không dùng isolator đúng cách.
- Để module ngoài môi trường ẩm nhưng không có housing phù hợp.
- Không cố định dây.
- Không đánh số dây.
- Không test đứt dây.
- Không test ngắn mạch.
- Không test logic liên động.
- Thay module khác model nhưng không cập nhật database.
- Thay đổi input nhưng không cập nhật bản vẽ hoàn công.
Có một lỗi rất hay gặp:
Module Normal.
Trung tâm Normal.
Mọi người nghĩ xong.
Nhưng khi flow switch chạy thử thì không báo.
Lý do đơn giản:
Đấu nhầm cặp contact.
Vậy nên thiết bị phải được test bằng tác động thật, không chỉ đo dây.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – KHI THAY MODULE KHÁC HÃNG CÓ ĐƯỢC KHÔNG?
Không nên tự ý thay khác hãng hoặc khác dòng nếu chưa xác nhận tính tương thích.
TCVN 7568-13:2015 hiện vẫn còn hiệu lực và quy định yêu cầu đánh giá tính tương thích, khả năng kết nối của các bộ phận hệ thống báo cháy cũng như tính toàn vẹn khi liên kết hệ thống khác.
Đặc biệt hệ báo cháy địa chỉ thường sử dụng protocol riêng.
Cùng hai dây loop không có nghĩa nói chuyện được với nhau.
Ví dụ:
Trung tâm hãng A.
Module hãng B.
Đều 24 V.
Đều addressable.
Vẫn có thể không hoạt động.
Vậy nên nếu muốn thay thế:
- Kiểm danh sách thiết bị tương thích.
- Kiểm catalogue panel.
- Kiểm firmware.
- Kiểm phần mềm cấu hình.
- Kiểm chứng nhận/hồ sơ hệ thống.
- Test đầy đủ sau thay.
Đừng thử kiểu “cắm xem nhận không”.
PCCC không nên làm theo cách đó.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – TCVN 5738:2021 CÒN DÙNG KHÔNG?
TCVN 5738:2021 đã bị hủy bỏ và được thay thế bởi TCVN 7568-14:2025.
Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam hiện ghi rõ:
- TCVN 5738:2021: hết hiệu lực.
- Quyết định hủy bỏ: 850/QĐ-BKHCN ngày 12/05/2025.
- TCVN 7568-14:2025 thay thế tiêu chuẩn này.
Đây là điểm SEO nhưng cũng là điểm kỹ thuật rất quan trọng.
Nếu đang đọc một bài hướng dẫn năm 2022–2024 nói:
“Căn cứ TCVN 5738:2021…”
thì không nên copy nguyên sang hồ sơ năm 2026.
Phải cập nhật.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – CHECKLIST NGHIỆM THU NÊN GỒM NHỮNG GÌ?
Trước khi bàn giao mô-đun giám sát hệ thống báo cháy, có thể rà nhanh theo checklist:
- Đúng model.
- Đúng loop.
- Đúng address.
- Không trùng address.
- Đúng terminal.
- Đúng N.O/N.C.
- Đúng EOL.
- EOL đặt đúng cuối tuyến.
- Đúng loại sự kiện.
- Đúng zone.
- Tên thiết bị rõ.
- Trung tâm nhận Normal.
- Tác động thật nhận đúng sự kiện.
- Reset được.
- Đứt dây báo lỗi.
- Ngắn mạch được nhận biết theo khả năng thiết bị.
- Logic liên động đúng.
- LED trạng thái đúng.
- Module được bảo vệ cơ học.
- Dây có đánh số.
- Bản vẽ hoàn công đúng hiện trạng.
- Database được sao lưu.
Checklist không dài.
Nhưng làm đủ sẽ giảm rất nhiều cuộc gọi:
“Anh ơi sao panel báo module fault?”
sau khi công trình đã bàn giao.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?
1. Mô-đun giám sát đầu vào dùng để làm gì?
Dùng để nhận và giám sát tín hiệu từ các thiết bị ngoại vi rồi truyền trạng thái về trung tâm báo cháy địa chỉ.
2. Input module thường nhận loại tiếp điểm nào?
Nhiều module sử dụng tiếp điểm khô N.O hoặc N.C, nhưng phải kiểm tài liệu của model cụ thể.
3. Có được cấp 24 V vào input module không?
Không tự ý cấp nếu đầu vào được thiết kế cho dry contact. Phải đấu đúng sơ đồ nhà sản xuất.
4. EOL là gì?
EOL – End Of Line là phần tử cuối tuyến giúp module giám sát tình trạng mạch input như normal, hở hoặc ngắn mạch tùy thiết bị.
5. Điện trở EOL bao nhiêu Ω?
Không có một giá trị chung. Mỗi hãng/model có thể sử dụng giá trị và sơ đồ khác nhau; phải theo installation manual của module.
6. EOL nên lắp ở module hay thiết bị ngoài hiện trường?
Nếu thiết kế yêu cầu giám sát toàn bộ đường input, EOL phải đặt ở cuối tuyến theo sơ đồ của nhà sản xuất, không nên tùy tiện để ngay trong hộp module.
7. Flow switch cài Alarm hay Supervisory?
Thông thường flow switch dùng cho tín hiệu dòng chảy chữa cháy có thể được cấu hình Alarm theo thiết kế; phải đối chiếu ma trận nguyên nhân – kết quả của hệ thống.
8. Van sprinkler giám sát nên cài gì?
Tùy thiết kế và panel, thông thường tín hiệu trạng thái van được xử lý theo dạng Supervisory/giám sát thay vì coi là một tín hiệu phát hiện cháy.
9. Một module có thể có nhiều input không?
Có. Trên thị trường có module một input, hai input, bốn input và nhiều cấu hình khác.
10. Module có cần địa chỉ riêng không?
Đối với hệ địa chỉ, có. Địa chỉ phải nằm trong phạm vi panel hỗ trợ và không bị trùng.
11. Module khác hãng có dùng chung trung tâm được không?
Không mặc nhiên. Phải chứng minh tính tương thích của thiết bị và protocol. TCVN 7568-13:2015 hiện quy định về đánh giá tính tương thích của các bộ phận hệ thống báo cháy.
12. TCVN 5738:2021 còn hiệu lực không?
Không. Tiêu chuẩn đã được hủy bỏ ngày 12/05/2025 và được thay bằng TCVN 7568-14:2025.
13. Sau khi cài module cần test những gì?
Ít nhất kiểm Normal, tác động input, khôi phục, đứt dây và các trạng thái fault mà module hỗ trợ; nếu có liên động phải test toàn bộ chuỗi điều khiển.
14. Có cần xem catalogue khi đã có bản vẽ không?
Có. Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cũng hướng dẫn việc thiết kế, lắp đặt cần tham khảo catalogue nhà sản xuất để bảo đảm thiết bị hoạt động chính xác.
HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ CÀI ĐẶT MÔ-ĐUN GIÁM SÁT ĐẦU VÀO HỆ THỐNG BÁO CHÁY – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?
Điều quan trọng nhất của Hướng dẫn lắp đặt và cài đặt mô-đun giám sát đầu vào hệ thống báo cháy là:
Không có một sơ đồ đấu dây và một bộ tham số dùng chung cho mọi module.
Nguyên lý có thể giống nhau:
Tiếp điểm ngoài → module input → loop → trung tâm báo cháy.
Nhưng chi tiết phải theo:
đúng hãng → đúng model → đúng protocol → đúng sơ đồ → đúng EOL → đúng N.O/N.C → đúng loại tín hiệu → test thực tế.
Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, chúng tôi thường kiểm module theo ba lớp:
Lớp 1: Phần cứng
Dây có đúng không?
EOL đúng không?
Địa chỉ có trùng không?
Lớp 2: Phần mềm
Tên đúng không?
Alarm hay Supervisory?
Zone đúng không?
Lớp 3: Hiện trường
Tác động thật thì trung tâm có nhận đúng không?
Đứt dây có báo fault không?
Liên động có chạy không?
Ba lớp đều đúng thì mới có thể nói module đã hoàn thành.
Module nhỏ thật.
Nhưng nó là nơi hệ thống PCCC và thiết bị thực tế “nói chuyện” với nhau.
Sai ở đây, trung tâm có thể hiểu sai toàn bộ sự kiện.
NGUỒN THAM KHẢO
- TCVN 7568-14:2025 – Hệ thống báo cháy – Phần 14: Thiết kế, lắp đặt các hệ thống báo cháy cho nhà và công trình; hiện còn hiệu lực và thay thế TCVN 7568-14:2015, TCVN 5738:2021.
- TCVN 7568-13:2015 – Đánh giá tính tương thích của các bộ phận trong hệ thống báo cháy; hiện còn hiệu lực.
- QCVN 10:2025/BCA ban hành kèm Thông tư 103/2025/TT-BCA, có hiệu lực từ 30/12/2025.
- Hướng dẫn của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH về việc áp dụng TCVN 7568-14:2025 trong thiết kế hệ thống báo cháy.
- Tài liệu kỹ thuật module input/addressable interface của Siemens được sử dụng trong bài để minh họa nguyên lý dry contact, N.O/N.C, EOL và cấu hình trạng thái; thông số cụ thể phải áp dụng đúng theo model thực tế.
Liên hệ với chúng tôi:
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT
Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0943709898
Email: pccc.hgp@gmail.com
Website: https://pccchunggiaphat.com/