Các bước bảo dưỡng hệ thống đèn Exit và đèn chiếu sáng sự cố

Rate this post

Các bước bảo dưỡng hệ thống đèn Exit và đèn chiếu sáng sự cố gồm kiểm tra hiện trạng thiết bị, vệ sinh, kiểm tra nguồn điện và mạch sạc, mô phỏng mất điện, kiểm tra ắc quy/pin dự phòng, đánh giá độ sáng – khả năng nhận biết, thay linh kiện hư hỏng và ghi kết quả vào sổ theo dõi PCCC. Theo quy định hiện hành, không có một chu kỳ cố định chung áp dụng cho mọi loại đèn; việc bảo quản, bảo dưỡng phải theo hướng dẫn nhà sản xuất, tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan và lịch do người đứng đầu cơ sở quyết định để thiết bị luôn sẵn sàng hoạt động.

Điểm cần nhớ nhất là đèn Exit hoặc đèn chiếu sáng sự cố nhìn bên ngoài vẫn sáng chưa chắc đã đạt. Khi mất điện, nguồn dự phòng của thiết bị theo TCVN 13456:2022 phải có khả năng duy trì hoạt động ổn định tối thiểu 120 phút; đường thoát nạn cũng phải bảo đảm độ rọi và khả năng nhận biết đúng yêu cầu.

Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật ngày 13/09/2026.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ HIỆN NAY CĂN CỨ VÀO QUY ĐỊNH NÀO?

Các bước bảo dưỡng hệ thống đèn Exit và đèn chiếu sáng sự cố hiện phải căn cứ chủ yếu vào Thông tư 36/2025/TT-BCA, QCVN 10:2025/BCA, TCVN 13456:2022 và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Thông tư 36/2025/TT-BCA có hiệu lực từ 01/07/2025. Phụ lục V của Thông tư quy định riêng nhóm đèn, phương tiện chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn, với nguyên tắc:

  • Bảo quản, bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
  • Đồng thời tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật có liên quan.
  • Người đứng đầu cơ sở quyết định thời gian và địa điểm bảo dưỡng phù hợp từng loại phương tiện.
  • Sau khi bảo dưỡng phải ghi kết quả vào Sổ theo dõi phương tiện PCCC, CNCH – Mẫu số 01 Phụ lục VI.

QCVN 10:2025/BCA quy định nhà và công trình phải trang bị phương tiện chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn theo TCVN 13456. Thiết kế, lắp đặt cũng phải theo TCVN này.

Nói ngắn gọn:

Thông tư 36 nói cách quản lý và bảo dưỡng.

QCVN 10 xác định nghĩa vụ trang bị.

TCVN 13456 đưa ra các yêu cầu kỹ thuật để kiểm xem thiết bị sau bảo dưỡng có còn đạt hay không.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ CÓ PHẢI THỰC HIỆN THEO CHU KỲ CỐ ĐỊNH KHÔNG?

Không có một quy định chung kiểu “mọi đèn Exit bắt buộc bảo dưỡng 6 tháng/lần” áp dụng cho tất cả thiết bị.

Điều 6 Thông tư 36/2025/TT-BCA giao người đứng đầu cơ sở quyết định thời gian bảo quản, bảo dưỡng phù hợp với từng loại phương tiện và hướng dẫn của nhà sản xuất, đồng thời phải bảo đảm thiết bị luôn sẵn sàng hoạt động. Nếu tiêu chuẩn hoặc quy chuẩn kỹ thuật có quy định riêng thì thực hiện theo tiêu chuẩn, quy chuẩn đó.

Đây là điểm cần hiểu đúng.

Một model dùng pin Ni-Cd.

Một model dùng pin lithium.

Một hệ dùng bộ lưu điện trung tâm.

Một đèn đặt trong văn phòng máy lạnh.

Một đèn lại đặt ngoài gara nóng ẩm.

Không thể dùng cùng một lịch bảo dưỡng cứng nhắc.

Ở góc nhìn vận hành, PCCC Hùng Gia Phát thường khuyên cơ sở lập lịch theo ba cấp:

  1. Kiểm tra nhanh thường xuyên: quan sát đèn, chỉ thị sạc, biển bị che, hư hỏng.
  2. Kiểm tra chức năng định kỳ: mô phỏng mất nguồn điện bình thường.
  3. Kiểm tra sâu theo lịch nhà sản xuất: pin, bộ sạc, thời gian dự phòng, độ rọi và tình trạng linh kiện.

Đây là lịch quản lý nội bộ thực tế, không phải một chu kỳ pháp luật áp cố định cho mọi model.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ GỒM NHỮNG BƯỚC NÀO?

Một quy trình bảo dưỡng đèn Exit và đèn sự cố thực tế có thể đi theo 9 bước:

  1. Kiểm kê số lượng và vị trí thiết bị.
  2. Kiểm tra ngoại quan.
  3. Vệ sinh thiết bị và loại bỏ vật che khuất.
  4. Kiểm tra nguồn điện thường trực và bộ sạc.
  5. Mô phỏng mất điện.
  6. Kiểm tra pin/ắc quy và thời gian dự phòng.
  7. Kiểm tra độ sáng, độ rọi và khả năng nhìn thấy biển.
  8. Thay thế linh kiện hoặc thiết bị hỏng.
  9. Ghi kết quả vào sổ theo dõi PCCC.

Phần khó không nằm ở việc lau đèn.

Nó nằm ở việc xác nhận:

Khi điện lưới mất thật, thiết bị có tự chuyển nguồn không?

Đèn còn sáng sau một thời gian dài không?

Mũi tên Exit còn chỉ đúng hướng không?

Độ sáng dưới sàn có đủ để người đang chạy nhìn thấy bậc thang không?

Đó mới là mục tiêu của bảo dưỡng.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – BƯỚC 1 CẦN KIỂM KÊ THIẾT BỊ NHƯ THẾ NÀO?

Bước đầu tiên là lập đúng danh sách đèn Exit, biển chỉ hướng và đèn chiếu sáng sự cố đang thực tế tồn tại trong công trình.

Nên ghi tối thiểu:

  • Mã thiết bị.
  • Tầng.
  • Khu vực.
  • Loại đèn.
  • Hãng/model.
  • Vị trí lắp.
  • Nguồn điện.
  • Loại pin/ắc quy.
  • Năm lắp đặt nếu biết.
  • Tình trạng hiện tại.

Sau đó đối chiếu với:

  • Bản vẽ PCCC.
  • Bản vẽ hoàn công.
  • Sổ theo dõi phương tiện.
  • Hiện trạng công trình.

Nói thật, bước này nghe đơn giản nhưng phát hiện lỗi rất nhanh.

Bản vẽ có 48 đèn.

Đi thực tế còn 44.

Hai cái đã tháo khi làm trần.

Một cái chuyển vị trí.

Một cái nằm sau biển quảng cáo.

Nếu không kiểm kê trước thì bảo dưỡng xong vẫn thiếu thiết bị.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – BƯỚC 2 KIỂM TRA NGOẠI QUAN RA SAO?

Bước 2 là quan sát toàn bộ tình trạng vật lý của thiết bị trước khi tháo mở.

Cần nhìn:

  • Vỏ đèn có nứt không.
  • Mặt biển có ố vàng không.
  • Chữ EXIT/LỐI RA còn rõ không.
  • Ký hiệu người chạy còn nhận biết được không.
  • Mũi tên có đúng hướng không.
  • Vít, giá treo có lỏng không.
  • Dây nguồn có hở không.
  • Đèn có nghiêng không.
  • Có dấu hiệu cháy xém không.
  • Có nước hoặc hơi ẩm vào bên trong không.
  • Đèn báo sạc có hoạt động không.

Với biển chỉ dẫn, TCVN 13456 yêu cầu biển an toàn phải dễ nhận biết; màu nền là xanh lá cây, chữ và ký hiệu màu trắng.

Một biển vẫn phát sáng nhưng mặt nhựa đã vàng đục đến mức đứng xa không đọc được thì không nên coi là tốt.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – BƯỚC 3 CÓ CẦN VỆ SINH ĐÈN KHÔNG?

Có. Bụi, dầu mỡ, mạng nhện và lớp bẩn trên mặt tán quang có thể làm giảm đáng kể khả năng chiếu sáng và nhận biết.

Nên vệ sinh:

  • Mặt tán sáng.
  • Mặt biển Exit.
  • Khe thoát nhiệt.
  • Vỏ.
  • Vùng xung quanh thiết bị.
  • Điểm tiếp xúc ngoài nếu hướng dẫn nhà sản xuất cho phép.

Không dùng hóa chất mạnh làm mờ nhựa.

Không xịt nước trực tiếp vào đèn thông thường.

Ở bếp, nhà xưởng, tầng hầm hoặc gara, lớp bụi bám đôi khi dày hơn mình nghĩ.

Lau xong một cái đèn có thể sáng khác hẳn.

Nhưng còn một việc quan trọng hơn:

Loại bỏ vật che khuất.

Ví dụ:

  • Biển quảng cáo.
  • Cây trang trí.
  • Tủ hàng.
  • Ống gió mới.
  • Vách kính.
  • Trần trang trí.

Biển Exit phải để người trên tuyến thoát nhìn thấy, chứ không phải để cán bộ bảo trì biết “ở sau tấm bảng kia có một cái đèn”.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – BƯỚC 4 KIỂM TRA NGUỒN ĐIỆN THẾ NÀO?

Cần kiểm tra cả nguồn điện bình thường và phần cấp điện dự phòng của thiết bị.

Các nội dung thực tế gồm:

  • Điện áp đầu vào.
  • Dây nguồn.
  • Đầu nối.
  • Cầu đấu.
  • Adapter/driver.
  • Bộ sạc.
  • Đèn báo sạc.
  • Cầu chì nếu có.
  • Nhiệt độ bất thường.
  • Dấu hiệu oxy hóa đầu cực.

Đặc biệt nên xác định đúng mạch cấp nguồn.

Có công trình đấu đèn Exit vào cùng công tắc đèn hành lang.

Nhân viên cuối ngày tắt công tắc.

Exit tắt luôn.

Đó là lỗi vận hành rất nguy hiểm.

Hệ thống phải được duy trì để đáp ứng đúng chức năng chiếu sáng và chỉ dẫn khi xảy ra sự cố.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – BƯỚC 5 TẠI SAO PHẢI MÔ PHỎNG MẤT ĐIỆN?

Mô phỏng mất điện là bước quan trọng nhất vì đèn chiếu sáng sự cố chỉ thực sự được kiểm tra khi nguồn điện bình thường biến mất.

Có thể thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất bằng:

  • Nút Test tích hợp trên thiết bị; hoặc
  • Cô lập nguồn điện bình thường của mạch thử nghiệm theo quy trình an toàn điện.

Sau khi mất nguồn, kiểm tra:

  • Đèn có chuyển sang pin tự động không.
  • Có thời gian trễ bất thường không.
  • Độ sáng có tụt mạnh không.
  • Biển Exit có còn nhận biết rõ không.
  • Có đèn nào tắt hoàn toàn không.
  • Đèn có nhấp nháy không.

Một lỗi chúng tôi gặp khá thường:

Đèn sáng đẹp khi có điện.

Ấn Test.

Tắt ngay.

Nguyên nhân có thể chỉ là pin chai.

Nếu không test mất điện thì cả năm không ai biết.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – PIN DỰ PHÒNG PHẢI HOẠT ĐỘNG BAO LÂU?

Theo TCVN 13456:2022, đèn chiếu sáng sự cố và biển báo an toàn sử dụng nguồn điện dự phòng phải bảo đảm hoạt động ổn định liên tục tối thiểu 120 phút khi xảy ra cháy, nổ hoặc sự cố.

Đây là mốc rất đáng nhớ:

120 phút.

Không phải thấy sáng 5 phút là kết luận pin tốt.

Tuy nhiên, cũng không nên mỗi tuần xả pin liên tục hai tiếng nếu nhà sản xuất không yêu cầu.

Việc kiểm tra dung lượng đầy đủ nên thực hiện theo:

  • Hướng dẫn của hãng.
  • Quy trình bảo dưỡng của cơ sở.
  • Điều kiện thực tế của pin.
  • Tiêu chuẩn, quy chuẩn áp dụng.

Khi kiểm tra dung lượng, cần ghi:

  • Giờ bắt đầu.
  • Giờ kết thúc.
  • Tình trạng sáng.
  • Đèn nào tụt sáng nhanh.
  • Đèn nào tắt trước thời gian yêu cầu.

Nếu pin không đạt, thay pin.

Đừng chờ pin chết hẳn.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – BƯỚC 6 KIỂM TRA PIN VÀ ẮC QUY RA SAO?

Kiểm tra pin dự phòng đèn Exit không chỉ nhìn xem pin có phồng hay không.

Nên kiểm:

  • Điện áp.
  • Khả năng nhận sạc.
  • Khả năng giữ điện.
  • Nhiệt độ bất thường.
  • Dấu hiệu phồng.
  • Rò rỉ.
  • Oxy hóa đầu cực.
  • Jack kết nối.
  • Dây dẫn.
  • Tuổi pin nếu có hồ sơ.

Pin là linh kiện có tuổi thọ.

Nhiệt độ càng cao, tuổi thọ thường càng giảm.

Gara nóng.

Phòng kỹ thuật.

Khu vực sát mái tôn.

Đèn có thể sử dụng pin xuống cấp nhanh hơn đèn trong văn phòng điều hòa.

Vậy nên không nên thay pin toàn bộ công trình theo cảm tính “3 năm một lần” nếu model nhà sản xuất quy định khác.

Kiểm.

Đo.

Test.

Rồi quyết định.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – ĐỘ RỌI SAU BẢO DƯỠNG CẦN ĐẠT BAO NHIÊU?

Sau bảo dưỡng, đèn chiếu sáng sự cố phải tiếp tục đáp ứng độ rọi của TCVN 13456:2022 tại khu vực được bảo vệ.

Các mốc quan trọng gồm:

  • Với đường thoát nạn rộng đến 2 m: độ rọi trung bình theo phương ngang trên sàn dọc tâm đường thoát không nhỏ hơn 1 lux.
  • Chiếu sáng sự cố trong gian phòng: không nhỏ hơn 0,5 lux trong vùng tính toán.
  • Tủ báo cháy, nút ấn báo cháy và phương tiện chữa cháy nếu không nằm tại tuyến đã được chiếu sáng phù hợp cần đạt ít nhất 5 lux tại mặt sàn xung quanh.

Nếu công trình cần nghiệm thu, đánh giá kỹ thuật hoặc có nghi ngờ đèn xuống sáng, nên dùng lux meter.

Nhìn bằng mắt chỉ giúp phát hiện lỗi lớn.

Mắt người tự thích nghi trong bóng tối nên đôi khi cảm giác “vẫn thấy đường” nhưng mức lux thực tế đã thấp.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – CÓ CẦN KIỂM TRA LẠI VỊ TRÍ ĐÈN EXIT KHÔNG?

Có. Bảo dưỡng không chỉ bảo dưỡng phần điện; phải kiểm cả việc vị trí chỉ dẫn còn phù hợp với đường thoát hiện tại hay không.

TCVN 13456 yêu cầu biển lối ra tại các vị trí như:

  • Lối vào cầu thang thoát nạn.
  • Lối ra trên đường thoát nạn.
  • Lối ra của gian phòng có từ hai lối thoát trở lên.

Biển chỉ hướng phải được bố trí dọc tuyến thoát và tại khu vực không nhìn thấy trực tiếp lối ra.

Vì vậy mỗi lần bảo dưỡng nên nhìn luôn:

Mũi tên có còn đúng không?

Cửa này còn là cửa thoát không?

Vách mới có làm mất tầm nhìn không?

Hành lang đã đổi hướng chưa?

Đôi khi công trình cải tạo xong nhưng đội nội thất không báo bộ phận PCCC.

Exit vẫn chỉ vào… bức tường mới dựng.

Đèn tốt.

Pin tốt.

Nhưng hướng dẫn sai.

Như vậy còn nguy hiểm hơn đèn hỏng.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – BIỂN EXIT PHẢI LẮP CAO VÀ CÁCH NHAU BAO NHIÊU?

Khi bảo dưỡng nên kiểm lại cao độ và khoảng cách vì thiết bị có thể đã bị di chuyển sau cải tạo.

Theo TCVN 13456:

  • Biển báo thông thường được lắp ở độ cao khoảng 2 m đến 2,7 m tính từ mặt sàn.
  • Nếu cửa cao hơn 2,7 m, biển có thể đặt ngay phía trên cửa.
  • Các biển bố trí dọc đường thoát nạn có khoảng cách giữa các biển không lớn hơn 25 m, đồng thời phải bảo đảm tầm nhìn thực tế.

Đừng dùng 25 m theo kiểu:

“Đo chưa đủ 25 m nên khỏi cần thêm.”

Nếu hành lang có góc khuất ở mét thứ 8 thì vẫn cần chỉ dẫn phù hợp.

Khoảng cách là một điều kiện.

Tầm nhìn mới là điều người chạy thoát thực sự cần.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – BƯỚC 7 KIỂM TRA MẠCH SẠC CÓ QUAN TRỌNG KHÔNG?

Rất quan trọng.

Pin còn tốt nhưng mạch sạc hỏng thì vài ngày sau pin cũng cạn.

Các dấu hiệu cần để ý:

  • Đèn báo charge không sáng.
  • Pin nóng bất thường.
  • Điện áp sạc không đúng.
  • Sạc mãi không đầy.
  • Bo nguồn có mùi khét.
  • Tụ phồng.
  • Jack lỏng.
  • Đèn chập chờn.

Nói thật, nhiều người thay pin ba lần vẫn hỏng vì không kiểm bộ sạc.

Pin là phần dễ thấy nên thường bị “kết tội” trước.

Nhưng nguyên nhân có thể nằm ở board nguồn.

Nếu không có chuyên môn điện, không nên tự sửa bo mạch đang cấp điện.

Ngắt nguồn an toàn và để người có năng lực thực hiện.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – KHI NÀO NÊN THAY PIN?

Nên thay pin khi kiểm tra cho thấy pin không còn bảo đảm chức năng dự phòng theo yêu cầu của thiết bị.

Các dấu hiệu thường gặp:

  • Không nhận sạc.
  • Phồng.
  • Rò rỉ.
  • Nóng bất thường.
  • Sụt áp nhanh.
  • Đèn tắt sớm.
  • Thời gian dự phòng không đạt.
  • Nhà sản xuất đã yêu cầu thay theo tuổi thọ.

Không nên thay pin khác điện áp chỉ vì “cắm vừa”.

Cần đúng:

  • Điện áp.
  • Dung lượng phù hợp.
  • Loại hóa học.
  • Chuẩn đầu nối.
  • Điều kiện sạc.

Dùng pin không đúng có thể:

  • Không đầy.
  • Chai nhanh.
  • Làm hỏng mạch sạc.
  • Quá nhiệt.

Rẻ hơn vài chục nghìn nhưng lại phải tháo đèn lần nữa thì không tiết kiệm.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – KHI NÀO NÊN THAY CẢ BỘ ĐÈN?

Nên cân nhắc thay toàn bộ thiết bị thay vì sửa tiếp khi:

  • Vỏ nứt hoặc biến dạng nặng.
  • Mặt biển bạc màu, khó nhận biết.
  • Mạch sạc hỏng nhiều lần.
  • LED suy giảm mạnh.
  • Linh kiện thay thế không còn.
  • Thiết bị không đáp ứng thời gian dự phòng.
  • Model cũ không còn phù hợp vị trí sử dụng.
  • Khu vực chuyển sang môi trường ẩm, bụi hoặc có nguy cơ nổ mà thiết bị cũ không phù hợp.

Nếu chỉ thay pin nhưng:

LED đã yếu.

Tán quang mờ.

Mạch sạc chập chờn.

thì sửa tiếp đôi khi tốn công hơn thay đèn.

PCCC không nên dùng kiểu “cố chạy được thêm vài tháng”.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – KHU VỰC ẨM, BỤI HOẶC NGUY HIỂM NỔ CẦN LƯU Ý GÌ?

Phải kiểm thiết bị có phù hợp môi trường lắp đặt hay không.

TCVN 13456 yêu cầu tại công trình hoặc khu vực có nguy hiểm nổ hoặc độ ẩm cao phải sử dụng đèn phù hợp khả năng chống nổ hoặc chống ẩm tương ứng.

Vì vậy bảo dưỡng tại:

  • Nhà máy hóa chất.
  • Kho dung môi.
  • Khu pha sơn.
  • Nhà xưởng nhiều bụi.
  • Kho lạnh.
  • Khu chế biến ẩm.
  • Phòng bơm.

cần chú ý thêm:

  • Gioăng.
  • Kín nước.
  • Kín bụi.
  • Ăn mòn.
  • Cáp vào đèn.
  • Đầu nối.

Không lấy một chiếc đèn văn phòng thông thường rồi thay vào khu vực đặc thù chỉ vì kích thước giống nhau.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – SAU BẢO DƯỠNG CÓ PHẢI GHI SỔ KHÔNG?

Có.

Điều 6 Thông tư 36/2025/TT-BCA quy định sau khi bảo quản, bảo dưỡng, người được phân công quản lý phải ghi kết quả vào Sổ theo dõi phương tiện PCCC, CNCH theo Mẫu số 01 Phụ lục VI. Mẫu này có phần dành cho đèn chỉ dẫn thoát nạn và đèn chiếu sáng sự cố.

Nên ghi rõ:

  • Ngày bảo dưỡng.
  • Tên/loại phương tiện.
  • Số lượng.
  • Vị trí hoặc mã thiết bị nếu hệ thống lớn.
  • Nội dung kiểm tra.
  • Tình trạng hoạt động.
  • Nội dung sửa chữa/thay thế.
  • Người thực hiện hoặc người được giao quản lý.

Ví dụ đừng chỉ ghi:

“Kiểm tra đèn Exit – tốt.”

Nên ghi thực tế hơn:

“Kiểm tra 18 đèn Exit tầng 1–3; test mất nguồn, 17 đạt, 01 đèn E-3.05 không duy trì nguồn dự phòng; đã thay pin và test lại đạt.”

Đọc lại sau 6 tháng vẫn hiểu chuyện gì đã xảy ra.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – LỊCH KIỂM TRA THỰC TẾ NÊN XÂY DỰNG THẾ NÀO?

Lịch thực tế nên căn cứ hướng dẫn nhà sản xuất và mức độ sử dụng của công trình, không sao chép một chu kỳ cố định trên mạng.

PCCC Hùng Gia Phát thường khuyên cơ sở chia công việc như sau:

Mức kiểm tra Nội dung nên làm
Kiểm tra thường xuyên Quan sát đèn báo sạc, đèn hỏng, biển bị che, thiết bị rơi lệch
Kiểm tra chức năng theo lịch nội bộ Thử chế độ mất điện, kiểm chuyển nguồn và độ sáng
Bảo dưỡng theo nhà sản xuất Vệ sinh, đo pin, kiểm bộ sạc, đầu nối, linh kiện
Kiểm tra khả năng dự phòng Kiểm khả năng duy trì thời gian theo yêu cầu kỹ thuật
Sau cải tạo Kiểm lại toàn bộ vị trí, hướng mũi tên, tuyến thoát nạn
Sau sự cố điện hoặc ngập nước Kiểm ngay các thiết bị bị ảnh hưởng

Điểm cần nhấn mạnh:

Bảng trên là cách tổ chức quản lý thực tế.

Chu kỳ cụ thể vẫn phải theo Thông tư 36, tiêu chuẩn/quy chuẩn và hướng dẫn nhà sản xuất.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – CÓ NÊN TEST HẾT 120 PHÚT MỖI THÁNG KHÔNG?

Không nên mặc định tháng nào cũng xả toàn bộ pin 120 phút nếu nhà sản xuất không quy định như vậy.

Mục tiêu kỹ thuật là nguồn dự phòng phải đáp ứng tối thiểu 120 phút, nhưng lịch kiểm tra dung lượng đầy đủ nên phù hợp với:

  • Loại pin.
  • Hướng dẫn nhà sản xuất.
  • Tần suất sử dụng.
  • Tuổi thiết bị.
  • Quy trình bảo dưỡng của cơ sở.

Việc deep-discharge pin quá thường xuyên với một số công nghệ pin có thể không cần thiết.

Có thể kiểm chức năng ngắn thường xuyên hơn.

Còn bài test dung lượng đầy đủ thì thực hiện theo chương trình bảo dưỡng phù hợp.

Đây là cách vừa kiểm được an toàn vừa không tự làm pin xuống cấp nhanh vì test sai cách.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – NHỮNG LỖI NÀO THƯỜNG GẶP NHẤT?

Những lỗi chúng tôi thường thấy gồm:

  • Đèn sáng bằng điện lưới nhưng pin chết.
  • Đèn báo sạc vẫn sáng nhưng pin không giữ điện.
  • Exit bị biển quảng cáo che.
  • Mũi tên chỉ sai hướng.
  • Cải tạo vách nhưng không chuyển biển.
  • Đèn sự cố lắp quá ít.
  • Đèn sáng nhưng lux dưới sàn không đủ.
  • Dùng sai loại pin.
  • Pin phồng nhưng chưa thay.
  • Mạch sạc hỏng nhưng cứ thay pin.
  • Dây điện câu tạm.
  • Tắt nguồn Exit cùng đèn chiếu sáng thông thường.
  • Vỏ đèn vàng đục.
  • Đèn lỏng giá treo.
  • Khu vực ẩm nhưng dùng thiết bị thường.
  • Không ghi sổ sau bảo dưỡng.
  • Chỉ test 10 giây rồi kết luận pin tốt.

Có một lỗi khá đời thường nữa:

Nhân viên bấm nút Test.

Thấy đèn sáng.

Thả tay ra.

Ghi “Đạt”.

Toàn bộ quá trình chưa tới 5 giây.

Cách đó chỉ chứng minh rằng pin còn một chút điện.

Không chứng minh được khả năng duy trì nguồn.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – KHÔNG DUY TRÌ HOẠT ĐỘNG CÓ BỊ PHẠT KHÔNG?

Có.

Theo Điều 21 Nghị định 106/2025/NĐ-CP, hành vi không duy trì hoạt động của đèn, phương tiện chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn đã được trang bị, lắp đặt bị phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng đối với cá nhân. Mức phạt đối với tổ chức có cùng hành vi bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân.

Như vậy, với tổ chức, mức tương ứng theo nguyên tắc chung có thể là:

10–20 triệu đồng.

Ngoài ra, Nghị định 106 còn quy định:

  • Trang bị, lắp đặt đèn chiếu sáng sự cố hoặc chỉ dẫn thoát nạn không đúng quy định: cá nhân có thể bị phạt 5–7 triệu đồng.
  • Không trang bị, lắp đặt khi thuộc trường hợp bắt buộc: cá nhân có thể bị phạt 10–15 triệu đồng.

Nói thật, tiền phạt chưa phải phần đáng lo nhất.

Exit không sáng đúng lúc thì người mắc kẹt mới là hậu quả khó sửa.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – CHECKLIST NHANH GỒM NHỮNG GÌ?

Có thể dùng checklist thực tế sau mỗi lần bảo dưỡng:

  1. Đếm đủ số lượng đèn.
  2. Kiểm đúng vị trí.
  3. Kiểm mũi tên.
  4. Kiểm tầm nhìn.
  5. Lau sạch mặt đèn.
  6. Kiểm vỏ và giá treo.
  7. Kiểm dây nguồn.
  8. Kiểm đèn báo sạc.
  9. Test mất điện.
  10. Kiểm tự chuyển sang nguồn dự phòng.
  11. Kiểm pin.
  12. Kiểm mạch sạc.
  13. Kiểm độ sáng.
  14. Đo lux khi cần.
  15. Kiểm thời gian duy trì.
  16. Thay pin hỏng.
  17. Thay đèn hỏng.
  18. Kiểm lại sau sửa.
  19. Cập nhật sơ đồ/vị trí nếu có cải tạo.
  20. Ghi Sổ Mẫu số 01.

Nếu 20 mục này được làm thật thì phần lớn lỗi phổ biến sẽ được phát hiện trước khi đoàn kiểm tra PCCC phát hiện hộ mình.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – FAQ THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?

  1. Đèn Exit phải bảo dưỡng bao lâu một lần?

Không có một chu kỳ cố định chung cho mọi thiết bị. Người đứng đầu cơ sở quyết định thời gian phù hợp với từng loại phương tiện, hướng dẫn nhà sản xuất và tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan.

  1. Đèn Exit phải duy trì khi mất điện bao lâu?

Nguồn dự phòng phải bảo đảm hoạt động ổn định liên tục tối thiểu 120 phút theo TCVN 13456:2022.

  1. Chỉ bấm nút Test vài giây có đủ không?

Không đủ để kết luận pin đáp ứng thời gian dự phòng. Nút Test ngắn chủ yếu giúp kiểm nhanh khả năng chuyển nguồn.

  1. Đèn Exit sáng nhưng mũi tên sai có đạt không?

Không. Biển phải hướng dẫn đúng tuyến thoát nạn thực tế.

  1. Đèn Exit nền màu gì?

Nền xanh lá cây, chữ và ký hiệu màu trắng.

  1. Đèn sự cố trên đường thoát cần độ rọi bao nhiêu?

Với đường thoát rộng đến 2 m, mức trung bình dọc tâm tuyến trên mặt sàn tối thiểu 1 lux.

  1. Độ rọi gian phòng là bao nhiêu?

Chiếu sáng sự cố gian phòng theo điều kiện TCVN 13456 tối thiểu 0,5 lux tại vùng tính toán.

  1. Bảo dưỡng xong có phải ghi sổ không?

Có. Kết quả phải được ghi vào Sổ theo dõi phương tiện PCCC, CNCH – Mẫu số 01 Phụ lục VI Thông tư 36/2025/TT-BCA.

  1. Pin đèn Exit có phải thay định kỳ cố định không?

Không nên lấy một mốc chung áp cho tất cả. Thay theo tình trạng, khả năng duy trì, tuổi thọ và hướng dẫn nhà sản xuất.

  1. Có phải đo lux mỗi lần kiểm tra nhanh không?

Không nhất thiết mỗi lần quan sát thông thường đều phải đo, nhưng khi đánh giá kỹ thuật, nghiệm thu, nghi ngờ suy giảm hoặc kiểm chứng khả năng chiếu sáng thì đo lux là cách đáng tin cậy.

  1. Sau khi cải tạo văn phòng có cần bảo dưỡng lại Exit không?

Nên kiểm tra lại ngay nếu cải tạo làm thay đổi cửa, hành lang, vách ngăn, cầu thang hoặc tuyến thoát.

  1. Đèn Exit hỏng bị phạt không?

Nếu cơ sở không duy trì hoạt động của đèn đã được trang bị, cá nhân có thể bị phạt 5–10 triệu đồng theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP; tổ chức áp dụng mức gấp đôi theo nguyên tắc của Nghị định.

CÁC BƯỚC BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN CHIẾU SÁNG SỰ CỐ – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?

Điều quan trọng nhất của Các bước bảo dưỡng hệ thống đèn Exit và đèn chiếu sáng sự cố là:

Đừng kiểm đèn trong điều kiện bình thường rồi kết luận nó vẫn tốt.

Thiết bị này tồn tại cho đúng một thời điểm khó nhất:

Khi nguồn điện bình thường không còn.

Vậy nên một lần bảo dưỡng đúng nghĩa phải kiểm được:

Nguồn → bộ sạc → pin → đèn → độ sáng → hướng chỉ dẫn → tuyến thoát → khả năng duy trì → hồ sơ.

Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, cách kiểm rất đơn giản để phát hiện vấn đề ban đầu là:

Cắt nguồn khu vực theo quy trình an toàn.

Đi từ điểm xa nhất.

Đi theo biển Exit ra ngoài.

Nếu có đoạn tối.

Một biển không sáng.

Một mũi tên gây phân vân.

Hay phải bật đèn điện thoại mới thấy bậc cầu thang.

thì hệ thống chưa nên được coi là ổn.

Bảo dưỡng đèn Exit và đèn chiếu sáng sự cố không phải để đèn trông mới hơn.

Mà để khi cả tòa nhà tối đi, người bên trong vẫn biết đường ra.

NGUỒN PHÁP LÝ VÀ KỸ THUẬT THAM KHẢO

  • Thông tư 36/2025/TT-BCA, hiệu lực từ 01/07/2025, quy định quản lý, bảo quản và bảo dưỡng phương tiện PCCC, CNCH.
  • Phụ lục V Thông tư 36/2025/TT-BCA: bảo dưỡng đèn, phương tiện chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn theo hướng dẫn nhà sản xuất, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật liên quan.
  • Mẫu số 01 Phụ lục VI Thông tư 36/2025/TT-BCA – Sổ theo dõi phương tiện PCCC, CNCH.
  • QCVN 10:2025/BCA về trang bị, bố trí phương tiện PCCC, CNCH cho nhà và công trình.
  • TCVN 13456:2022 về phương tiện chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn.
  • Nghị định 106/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH

Liên hệ với chúng tôi:

CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT

Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0943709898

Email: pccc.hgp@gmail.com

Website: https://pccchunggiaphat.com/