Quy trình thử áp lực đường ống nước chữa cháy trước khi nghiệm thu

Rate this post

Quy trình thử áp lực đường ống nước chữa cháy trước khi nghiệm thu phải kiểm tra được hai việc: đường ống đủ khả năng chịu áp lực thiết kế và toàn bộ mối nối không rò rỉ trước khi hệ thống được đưa vào vận hành. Riêng đường ống của hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt theo TCVN 7336:2021 phải chịu áp suất thử bằng 1,25 lần áp suất làm việc lớn nhất; không có một công thức “1,5 lần áp suất trong 2 giờ” áp dụng chung cho mọi hệ thống PCCC.

Thật ra phần khó không nằm ở việc gắn bơm thử rồi nhìn kim đồng hồ. Muốn kết quả có giá trị nghiệm thu, phải xác định đúng tiêu chuẩn áp dụng, chia đúng đoạn thử, xả hết khí, tăng áp an toàn, kiểm tra từng mối nối và lập biên bản thể hiện rõ áp suất đầu – cuối, thời gian giữ áp, phạm vi tuyến ống và kết quả xử lý nếu phát hiện rò rỉ.

Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật ngày 13/09/2026.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CĂN CỨ VÀO TIÊU CHUẨN NÀO?

Quy trình thử áp lực đường ống nước chữa cháy trước khi nghiệm thu phải căn cứ đúng loại hệ thống đang thi công, vì sprinkler, drencher, họng nước chữa cháy và mạng cấp nước thông thường không mặc nhiên dùng cùng một trị số thử.

Những tài liệu thường phải đối chiếu gồm:

  • TCVN 7336:2021 – hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt. Tiêu chuẩn hiện còn hiệu lực và thay thế TCVN 7336:2003.
  • TCVN 5760:1993 – yêu cầu chung về thiết kế, lắp đặt và sử dụng hệ thống chữa cháy; tiêu chuẩn hiện vẫn còn hiệu lực.
  • QCVN 10:2025/BCA, hiệu lực từ 30/12/2025, để xác định yêu cầu trang bị và bố trí các hệ thống PCCC của nhà, công trình.
  • TCVN 4519:1988 đối với phạm vi cấp nước bên trong mà tiêu chuẩn này điều chỉnh hoặc khi hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật viện dẫn áp dụng. TCVN 4519:1988 hiện vẫn còn hiệu lực.
  • Chỉ dẫn kỹ thuật của thiết kế.
  • Hồ sơ thẩm định thiết kế PCCC nếu công trình thuộc diện.
  • Yêu cầu của nhà sản xuất đối với van, khớp nối, thiết bị và vật liệu đường ống.

Một lỗi khá phổ biến là lấy biên bản của công trình trước, đổi tên dự án rồi giữ nguyên:

“Áp thử 1,5P – giữ 120 phút.”

Cách đó nhanh.

Nhưng chưa chắc đúng.

Trước tiên phải hỏi:

Đây là đường ống gì?

Tiêu chuẩn nào đang điều chỉnh?

Áp suất làm việc lớn nhất bao nhiêu?

Thiết bị nào nằm trong đoạn thử?

Sau đó mới chọn áp suất thử đường ống PCCC.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CÓ PHẢI LUÔN THỬ 1,5 LẦN ÁP SUẤT LÀM VIỆC KHÔNG?

Không. Không có quy định chung rằng mọi đường ống chữa cháy đều phải thử bằng 1,5 lần áp suất làm việc.

Đây là điểm PCCC Hùng Gia Phát muốn nói rõ vì trên công trường rất hay truyền miệng con số 1,5.

Đối với đường ống thuộc hệ thống chữa cháy tự động bằng nước hoặc bọt theo TCVN 7336:2021, Điều 5.5.13 quy định:

Pth = 1,25 × Plv.max

Trong đó:

  • Pth là áp suất thử.
  • Plv.max là áp suất làm việc lớn nhất của đường ống.

TCVN 7336 đồng thời yêu cầu các kết nối giữa đường ống và phụ kiện thủy lực phải bảo đảm độ kín tại áp suất làm việc lớn nhất.

Ví dụ:

Áp suất làm việc lớn nhất của tuyến sprinkler là 0,8 MPa.

Áp suất thử:

1,25 × 0,8 = 1,0 MPa

Không phải tự động nâng lên:

1,2 MPa chỉ vì “công trình trước làm 12 bar”.

Nói thật, tăng áp cao hơn không cần thiết chưa chắc làm hồ sơ đẹp hơn.

Nó có thể làm hỏng:

  • Gioăng.
  • Khớp mềm.
  • Van.
  • Đồng hồ.
  • Thiết bị điều khiển.

Vậy nên phải thử đúng áp, không phải thử càng cao càng tốt.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CÓ ĐƯỢC ÁP DỤNG TCVN 4519:1988 CHO MỌI TUYẾN PCCC KHÔNG?

Không nên áp dụng máy móc.

TCVN 4519:1988 có phạm vi chính là hệ thống cấp thoát nước bên trong nhà và công trình. Tiêu chuẩn quy định hệ thống cấp nước lạnh, nóng thử với áp suất bằng áp suất làm việc cộng 5 daN/cm², nhưng không quá 10 daN/cm²; thời gian 10 phút và độ giảm áp không quá 0,5 daN/cm².

Nhưng đó không đồng nghĩa:

“Sprinkler cũng cứ áp công thức này.”

Đối với sprinkler đã có tiêu chuẩn chuyên ngành TCVN 7336:2021.

Vậy nên thứ tự ưu tiên nên là:

  1. Xác định tiêu chuẩn chuyên ngành của hệ thống.
  2. Đọc hồ sơ thiết kế và chỉ dẫn kỹ thuật.
  3. Kiểm tra tài liệu của thiết bị.
  4. Sau đó mới lập phương án thử.

Đây là cách ít tranh cãi nhất khi nghiệm thu.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU GỒM NHỮNG BƯỚC NÀO?

Một quy trình thử áp đường ống PCCC thực tế có thể triển khai theo 10 bước:

  1. Xác định phạm vi tuyến ống cần thử.
  2. Xác định áp suất làm việc lớn nhất và áp suất thử.
  3. Kiểm tra toàn bộ mối hàn, ren, rãnh, mặt bích, giá treo và van.
  4. Cô lập những thiết bị không thuộc phạm vi thử hoặc không chịu được áp suất thử.
  5. Lắp bơm thử và đồng hồ đo áp.
  6. Cấp nước từ từ vào đoạn ống.
  7. Xả hết không khí tại các điểm cao.
  8. Tăng áp từng bước đến áp suất thử yêu cầu.
  9. Giữ áp và kiểm tra toàn tuyến.
  10. Giảm áp an toàn, xử lý lỗi nếu có và lập biên bản thử áp.

Nhìn thì đơn giản.

Nhưng nếu bỏ qua bước xả khí hoặc cô lập thiết bị, kết quả rất dễ sai.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CẦN CHUẨN BỊ NHỮNG GÌ?

Trước khi thử thủy lực đường ống chữa cháy, nên chuẩn bị đủ thiết bị và hồ sơ để tránh đang tăng áp lại phải dừng giữa chừng.

Thông thường cần:

  • Bơm thử áp.
  • Đồng hồ áp suất phù hợp dải đo.
  • Ống mềm chịu áp.
  • Van khóa.
  • Van xả.
  • Nút bịt, mặt bích mù.
  • Dụng cụ siết bulông.
  • Vật tư xử lý rò.
  • Nguồn nước sạch.
  • Bản vẽ thi công.
  • Bản vẽ hoàn công tạm thời.
  • Phương án thử.
  • Biên bản thử áp.
  • Thiết bị liên lạc giữa các vị trí kiểm tra.
  • Rào chắn khu vực có nguy cơ.

Với công trình lớn, đừng để một người đứng cạnh bơm còn người kiểm tra rò rỉ đi cách đó 200 m mà không có bộ đàm hoặc điện thoại.

Kim áp tăng.

Người phía xa chưa kiểm xong.

Người gần bơm lại tiếp tục bơm.

Đó là cách sự cố xảy ra.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CẦN KIỂM TRA ĐƯỜNG ỐNG TRƯỚC KHI BƠM NƯỚC RA SAO?

Phải kiểm tra cơ khí toàn tuyến trước khi tăng áp.

Tối thiểu rà:

  • Mối hàn.
  • Mối nối ren.
  • Mối nối grooved.
  • Mặt bích.
  • Gioăng.
  • Bulông.
  • Van.
  • Giá treo.
  • Gối đỡ.
  • Neo giữ.
  • Đoạn xuyên tường.
  • Van xả khí.
  • Điểm xả nước.

Đối với hệ thống chữa cháy tự động, TCVN 7336 yêu cầu đường ống phải được cố định vào kết cấu công trình; khoảng cách giá đỡ và một số vị trí treo cũng được tiêu chuẩn quy định cụ thể.

Một tuyến ống chưa đủ giá treo mà đem thử 10 bar là chuyện PCCC Hùng Gia Phát không khuyến khích.

Bản thân ống chịu được.

Nhưng phản lực tại:

  • Cút.
  • Tee.
  • Đầu bịt.

có thể làm cả tuyến dịch chuyển.

Áp lực không chỉ thử mối nối.

Nó cũng đang “thử” cách anh lắp ống.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CÓ CẦN CHIA TỪNG ĐOẠN ĐỂ THỬ KHÔNG?

Nên chia đoạn nếu mạng quá lớn, có cao độ phức tạp hoặc nhiều khu vực chưa hoàn thành đồng thời.

Việc chia đoạn giúp:

  • Dễ kiểm soát rò.
  • Dễ cô lập.
  • Giảm lượng nước cần dùng.
  • Giảm phạm vi sự cố.
  • Xác định lỗi nhanh hơn.
  • Không ảnh hưởng phần công trình đang thi công.

Ví dụ một nhà xưởng có:

  • Tuyến vòng ngoài nhà.
  • Nhà kho A.
  • Nhà xưởng B.
  • Khối văn phòng.
  • Sprinkler tầng lửng.

Không nhất thiết chờ toàn bộ hệ thống hoàn tất mới thử một lần.

Có thể nghiệm thu nội bộ từng đoạn.

Sau đó thử liên kết toàn hệ thống theo kế hoạch nghiệm thu.

Nhưng lưu ý:

Thử từng đoạn không thay thế việc xác nhận toàn hệ thống hoạt động đúng sau khi đấu nối hoàn chỉnh.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU TẠI SAO PHẢI XẢ HẾT KHÔNG KHÍ?

Phải xả khí đường ống vì không khí bị nén có thể làm kết quả thử không ổn định và tăng nguy hiểm khi xảy ra sự cố.

TCVN 7336 yêu cầu bố trí van xả khí ở điểm cao nhất của mạng đường ống chữa cháy bằng nước để giải phóng không khí trong đường ống.

Trình tự thực tế nên là:

  • Cấp nước từ điểm thấp.
  • Mở các điểm xả khí cao.
  • Cấp chậm.
  • Chờ nước ra liên tục, không còn bọt khí.
  • Đóng xả khí.
  • Sau đó mới tăng áp.

Nếu còn một túi khí lớn:

Kim áp có thể tụt sau vài phút.

Thợ tưởng rò.

Bơm thêm.

Một lúc sau khí nén ổn định, áp lại tăng.

Kết quả vừa khó đọc vừa không an toàn.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU NÊN TĂNG ÁP NHƯ THẾ NÀO?

Nên tăng áp từ từ, không đưa thẳng đường ống từ 0 lên áp suất thử trong vài giây.

Trong thi công thực tế, PCCC Hùng Gia Phát thường ưu tiên tăng theo từng nấc để có thời gian quan sát:

  • Áp thấp: kiểm rò lớn.
  • Khoảng giữa áp suất: kiểm lại khớp nối và giá đỡ.
  • Gần áp suất thử: tăng chậm.
  • Đến đúng áp thử: dừng bơm và bắt đầu giai đoạn theo dõi.

Đây là biện pháp thi công an toàn, không phải công thức bắt buộc chung cho mọi tiêu chuẩn.

Điều quan trọng là:

Không vượt quá áp thử đã xác định.

TCVN 7336 còn yêu cầu có biện pháp ngăn áp suất trong đường ống chính và phân phối của hệ thống vượt quá 1 MPa theo phạm vi điều khoản tương ứng.

Nếu thiết kế có điều kiện khác hoặc hệ thống chuyên dụng khác, phải kiểm lại hồ sơ kỹ thuật trước khi thử.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU PHẢI GIỮ ÁP BAO LÂU?

Không nên mặc định mọi hệ thống phải giữ 30 phút, 60 phút hay 120 phút.

Đây là một trong những thông tin trên mạng bị sao chép khá nhiều.

TCVN 7336:2021 tại Điều 5.5.13 xác định áp suất chịu thử là 1,25 lần áp suất làm việc lớn nhất, nhưng điều khoản này không quy định một con số “2 giờ” chung để áp dụng cho mọi đường ống sprinkler.

Thời gian theo dõi phải được xác định từ:

  • Tiêu chuẩn áp dụng.
  • Hồ sơ thiết kế.
  • Chỉ dẫn kỹ thuật.
  • Biện pháp thi công được thống nhất.
  • Chủng loại hệ thống.

Ví dụ TCVN 4519:1988 trong phạm vi hệ thống cấp nước mà tiêu chuẩn điều chỉnh sử dụng thời gian thử 10 phút.

Đó là lý do một biên bản chuẩn phải ghi rõ:

“Thử theo tiêu chuẩn nào?”

chứ không chỉ ghi:

“Thử 10 bar – đạt.”

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU ĐƯỢC ĐÁNH GIÁ ĐẠT KHI NÀO?

Một đoạn ống được đánh giá đạt khi đáp ứng các tiêu chí của tiêu chuẩn và hồ sơ thiết kế áp dụng, đồng thời không xuất hiện dấu hiệu bất thường trong quá trình thử.

Thực tế cần kiểm:

  • Không rò nước tại mối hàn.
  • Không rò tại ren.
  • Không rò tại khớp nối.
  • Không rỉ nước tại mặt bích.
  • Gioăng không bị bật.
  • Van không rò bất thường.
  • Ống không biến dạng.
  • Giá treo không dịch chuyển.
  • Gối đỡ, neo giữ ổn định.
  • Không xuất hiện tiếng động bất thường.
  • Áp suất duy trì trong giới hạn tiêu chuẩn áp dụng.

Đối với đường ống sprinkler theo TCVN 7336:

Đường ống phải chịu được Pth = 1,25 Plv.max và các kết nối phải kín tại Plv.max.

Nói thật, đừng cố giữ kim bằng cách vừa thử vừa bơm bổ sung liên tục rồi ghi:

“Áp không tụt.”

Nếu cần bơm liên tục để giữ áp thì phải tìm nguyên nhân.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU NẾU ÁP SUẤT BỊ TỤT THÌ XỬ LÝ THẾ NÀO?

Không nên lập tức kết luận đường ống thủng.

Áp suất tụt có thể do:

  • Còn khí trong đường ống.
  • Rò mối nối.
  • Van chưa kín.
  • Nút bịt rò.
  • Ống mềm thử áp rò.
  • Khớp nối đồng hồ rò.
  • Nhiệt độ nước thay đổi.
  • Thiết bị trong hệ thống xả áp.
  • Đồng hồ đo có vấn đề.

Quy trình xử lý nên là:

  1. Ngừng tăng áp.
  2. Giảm áp về mức an toàn.
  3. Xác định điểm rò.
  4. Xả áp hoàn toàn trước khi sửa.
  5. Khắc phục mối nối.
  6. Nạp lại nước.
  7. Xả khí.
  8. Thử lại toàn bộ chu trình.

Không nên:

Đường ống đang 8–10 bar.

Thợ cầm cờ lê vào siết mặt bích.

Nó nhanh.

Nhưng không đáng để đánh đổi an toàn.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CÓ ĐƯỢC SỬA MỐI NỐI KHI ĐƯỜNG ỐNG ĐANG CÓ ÁP KHÔNG?

Không nên thực hiện sửa chữa cơ khí khi đường ống vẫn đang ở áp suất thử.

Trước khi sửa phải:

  • Ngừng bơm.
  • Cô lập nguồn.
  • Xả áp.
  • Xác nhận đồng hồ về trạng thái an toàn.
  • Sau đó mới tháo, siết hoặc hàn sửa.

Đặc biệt tránh đứng trực diện:

  • Nút bịt.
  • Mặt bích mù.
  • Khớp mềm.
  • Cút cuối tuyến.

Trong quá trình thử.

Những vị trí này chịu lực đẩy đáng kể.

Nếu bung ra, nước không phải rủi ro duy nhất.

Bản thân mặt bích, bu lông hoặc nút bịt có thể trở thành vật bắn.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CÓ NÊN DÙNG KHÍ NÉN THAY NƯỚC KHÔNG?

Đối với mạng đường ống chữa cháy bằng nước, thử thủy lực bằng nước thường là lựa chọn an toàn và phù hợp hơn khi tiêu chuẩn, thiết kế yêu cầu thử chịu áp bằng nước.

Khí nén lưu trữ năng lượng lớn hơn nhiều.

Nếu một đầu bịt bung:

Thử nước thường giải phóng áp nhanh sau khi một lượng nước thoát ra.

Khí nén tiếp tục giãn nở.

Mức độ nguy hiểm có thể cao hơn.

TCVN 4519 có quy trình thử khí đối với phạm vi hệ thống của tiêu chuẩn này, nhưng không nên lấy quy trình đó rồi mặc nhiên áp cho hệ thống sprinkler.

Nếu bắt buộc phải thử khí do điều kiện kỹ thuật:

Phải có:

  • Căn cứ kỹ thuật.
  • Phương án an toàn.
  • Phạm vi cô lập rõ ràng.
  • Áp suất đúng.
  • Khu vực cấm người.
  • Người phụ trách thử.

Đừng đổi từ nước sang khí chỉ vì “đỡ phải xả nước”.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CÓ PHẢI THỬ TRƯỚC KHI ĐÓNG TRẦN VÀ LẤP ỐNG KHÔNG?

Nên thử khi các mối nối còn có thể quan sát và tiếp cận được.

Thực tế tốt nhất là hoàn tất thử áp đường ống PCCC trước khi:

  • Đóng trần kín.
  • Bịt hộp kỹ thuật.
  • Bao che đường ống.
  • Bảo ôn kín mối nối.
  • Lấp kín tuyến ngầm.
  • Hoàn thiện các khu vực khiến việc sửa ống khó khăn.

Với đường ống ngầm, phải đồng thời bảo đảm biện pháp:

  • Neo.
  • Chèn.
  • Giữ ống.
  • Bảo vệ chống dịch chuyển.

theo thiết kế và biện pháp thi công.

Nói thật, phát hiện một mối nối rò khi rãnh còn mở chỉ mất vài chục phút.

Phát hiện sau khi:

Lát sân.

Đổ bê tông.

Trồng cây.

Đưa nhà máy vào sử dụng.

thì câu chuyện hoàn toàn khác.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CÓ CẦN THỬ LẠI SAU KHI SỬA CHỮA KHÔNG?

Có.

Nếu trong quá trình thử phát hiện lỗi và phải:

  • Hàn lại.
  • Thay khớp nối.
  • Thay gioăng.
  • Thay van.
  • Cắt nối lại ống.
  • Thay phụ kiện.

thì đoạn bị ảnh hưởng cần được thử lại.

Không nên sửa một vị trí rồi chỉ:

Bật nước thấy không chảy.

Xong.

Vì khi sửa mối A có thể làm ảnh hưởng mối B ngay cạnh đó.

Đặc biệt với grooved coupling hoặc mặt bích.

Một lần tháo lắp lại nên kiểm lại cả cụm.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CẦN LẬP BIÊN BẢN NHƯ THẾ NÀO?

Biên bản thử áp đường ống chữa cháy nên đủ thông tin để vài tháng sau người khác mở hồ sơ vẫn biết chính xác đã thử cái gì.

Nên ghi:

  • Tên dự án.
  • Công trình/hạng mục.
  • Hệ thống.
  • Phạm vi đoạn ống.
  • Vật liệu ống.
  • Đường kính chính.
  • Áp suất làm việc lớn nhất.
  • Áp suất thử.
  • Tiêu chuẩn áp dụng.
  • Thời gian bắt đầu.
  • Thời gian kết thúc.
  • Áp suất đầu.
  • Áp suất cuối.
  • Đồng hồ sử dụng.
  • Hiện tượng rò rỉ nếu có.
  • Biện pháp khắc phục.
  • Kết quả đạt/không đạt.
  • Đại diện nhà thầu.
  • Tư vấn giám sát.
  • Chủ đầu tư hoặc bên liên quan theo quy trình quản lý chất lượng.

Nên kèm:

  • Ảnh đồng hồ lúc bắt đầu.
  • Ảnh đồng hồ lúc kết thúc.
  • Ảnh phạm vi đường ống.
  • Sơ đồ đánh dấu đoạn thử.

Một công trình lớn có hàng chục đoạn.

Nếu chỉ ghi:

“Hệ thống sprinkler – thử đạt.”

sau này chẳng ai biết đã thử tầng nào.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CÓ PHẢI LÀ TOÀN BỘ NỘI DUNG NGHIỆM THU HỆ THỐNG KHÔNG?

Không.

Thử áp lực chỉ chứng minh một phần về độ bền và độ kín của mạng đường ống.

TCVN 5760:1993 yêu cầu sau khi lắp đặt hoàn chỉnh hệ thống chữa cháy phải tiến hành thử nghiệm, đánh giá chất lượng và các thông số kỹ thuật và ghi vào biên bản nghiệm thu.

Tùy hệ thống còn phải kiểm:

  • Máy bơm.
  • Lưu lượng.
  • Cột áp.
  • Tự động khởi động.
  • Bơm dự phòng.
  • Bơm bù áp.
  • Van báo động.
  • Flow switch.
  • Pressure switch.
  • Đầu phun.
  • Họng nước.
  • Lăng vòi.
  • Liên động báo cháy.
  • Nguồn điện.
  • Nguồn điện dự phòng.
  • Tín hiệu giám sát trạng thái van.
  • Chế độ Auto/Manual.

Có công trình thử ống rất đẹp.

Không rò giọt nào.

Nhưng bơm Auto không chạy.

Vẫn chưa thể gọi là hệ thống đạt.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU KHÁC GÌ THỬ LƯU LƯỢNG VÀ ÁP LỰC HOẠT ĐỘNG?

Hai phép thử khác nhau.

Thử áp lực đường ống trả lời:

“Ống có chịu được áp và có kín không?”

Thử vận hành thủy lực trả lời:

“Khi hệ thống chạy thật, có đạt lưu lượng và áp suất thiết kế tại điểm bất lợi không?”

Ví dụ:

Đường ống được thử 10 bar.

Không rò.

Nhưng khi chạy bơm:

Họng xa nhất chỉ đạt lưu lượng bằng một nửa thiết kế.

Thì tuyến ống đạt thử bền nhưng hệ thống vẫn chưa đạt yêu cầu vận hành.

Nguyên nhân có thể là:

  • Bơm chọn thiếu.
  • Ống quá nhỏ.
  • Van mở chưa hết.
  • Lưới hút nghẹt.
  • Tổn thất lớn.
  • Sai cấu hình mạng.

Vậy nên hai biên bản này không thay thế nhau.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU NĂM 2026 CÓ CÒN PHẢI CHỜ CẢNH SÁT PCCC ĐẾN NGHIỆM THU KHÔNG?

Theo cơ chế hiện hành tháng 9/2026, chủ đầu tư vẫn phải tổ chức nghiệm thu PCCC và chịu trách nhiệm về kết quả, nhưng thủ tục hành chính để cơ quan Công an kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC đã được cắt bỏ.

Cục Cảnh sát PCCC và CNCH thông báo dừng tiếp nhận thủ tục này từ 00h00 ngày 20/06/2026 để thực hiện Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP.

Nghị quyết quy định từ 01/07/2026 không thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC.

Cục Cảnh sát PCCC cũng trả lời rõ:

Chủ đầu tư phải thi công theo hồ sơ thiết kế và tự tổ chức nghiệm thu PCCC, đồng thời chịu trách nhiệm bảo đảm tuân thủ pháp luật, quy chuẩn và tiêu chuẩn.

Điểm này phải hiểu đúng.

Bỏ thủ tục hành chính không có nghĩa bỏ nghiệm thu.

Ngược lại, trách nhiệm của:

  • Chủ đầu tư.
  • Nhà thầu.
  • Tư vấn.
  • Đơn vị thiết kế.

rõ hơn.

Một biên bản thử áp làm cho có sẽ khó bảo vệ chủ đầu tư nếu sau này hệ thống xảy ra sự cố.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CÓ NHỮNG LỖI NÀO THƯỜNG GẶP?

Những lỗi PCCC Hùng Gia Phát thường thấy gồm:

  • Áp dụng mặc định 1,5 lần cho mọi hệ thống.
  • Copy biên bản thử áp công trình khác.
  • Không ghi tiêu chuẩn áp dụng.
  • Không xác định Plv.max.
  • Bơm áp quá nhanh.
  • Không xả hết khí.
  • Thử khi chưa đủ giá treo.
  • Đầu bịt không neo.
  • Dùng đồng hồ quá lớn khiến khó đọc.
  • Đồng hồ hỏng nhưng vẫn dùng.
  • Thiết bị không chịu được áp thử nhưng không cô lập.
  • Vừa thử vừa siết bulông.
  • Thấy tụt áp thì bơm liên tục để giữ kim.
  • Không kiểm mặt sau của mặt bích.
  • Chỉ nhìn đồng hồ mà không đi kiểm toàn tuyến.
  • Thử xong nhưng không lập biên bản.
  • Thử trước, sau đó lại cắt sửa đường ống nhưng không thử lại.
  • Đóng trần trước khi thử.
  • Lấp đất kín mối nối rồi mới thử.
  • Nhầm thử áp với thử bơm.
  • Nhầm thử bền với kiểm lưu lượng.

Có một lỗi nghe rất nhỏ:

Không đánh dấu phạm vi thử trên bản vẽ.

Đến nghiệm thu tổng thể mới phát hiện một nhánh ống bổ sung sau cùng chưa từng được thử.

Chuyện này xảy ra nhiều hơn mọi người nghĩ.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU NÊN KIỂM TRA THEO CHECKLIST NÀO?

Trước khi ký biên bản, có thể rà nhanh:

  1. Đúng bản vẽ chưa?
  2. Đúng vật liệu ống chưa?
  3. Mối nối hoàn tất chưa?
  4. Giá treo đủ chưa?
  5. Đầu bịt an toàn chưa?
  6. Thiết bị cần cô lập đã cô lập chưa?
  7. Đồng hồ đo áp phù hợp chưa?
  8. Đã xác định Plv.max chưa?
  9. Đã xác định Pth theo tiêu chuẩn chưa?
  10. Đường ống đầy nước chưa?
  11. Khí đã xả hết chưa?
  12. Có người kiểm toàn tuyến chưa?
  13. Áp tăng từng bước chưa?
  14. Có rò không?
  15. Giá đỡ có dịch chuyển không?
  16. Có tụt áp bất thường không?
  17. Sau thử đã giảm áp an toàn chưa?
  18. Đoạn sửa chữa có được thử lại chưa?
  19. Biên bản có đủ chữ ký chưa?
  20. Bản vẽ đã đánh dấu đoạn thử chưa?

Làm đủ 20 điểm này, khả năng phải thử lại vì lỗi hồ sơ giảm rất nhiều.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – FAQ THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?

1. Đường ống sprinkler thử áp bao nhiêu lần áp suất làm việc?

Theo TCVN 7336:2021, đường ống phải chịu Pth = 1,25 × Plv.max.

2. Có phải hệ thống PCCC nào cũng thử 1,5 lần không?

Không. Phải căn cứ đúng tiêu chuẩn áp dụng cho từng hệ thống.

3. Sprinkler có bắt buộc giữ áp 2 giờ không?

Không nên mặc định như vậy. Điều 5.5.13 TCVN 7336:2021 quy định hệ số áp suất thử 1,25 Plv.max; thời gian giữ cần căn cứ tiêu chuẩn, thiết kế và biện pháp thử của hệ thống cụ thể.

4. Được thử bằng khí nén không?

Chỉ nên thực hiện khi tiêu chuẩn, thiết kế và biện pháp kỹ thuật cho phép. Đối với mạng chữa cháy bằng nước, thử thủy lực thường an toàn hơn.

5. Có phải xả hết khí trước khi thử không?

Có. TCVN 7336 yêu cầu bố trí van xả khí ở điểm cao của mạng đường ống chữa cháy bằng nước.

6. Áp bị tụt có phải chắc chắn đường ống rò không?

Không. Có thể do không khí, thiết bị thử, van hoặc thay đổi nhiệt độ. Phải kiểm tra nguyên nhân.

7. Có được siết bulông khi đang thử áp không?

Không nên. Phải giảm và xả áp an toàn trước khi sửa chữa.

8. Thử áp xong có phải thử bơm nữa không?

Có. Hai phép thử phục vụ mục đích khác nhau.

9. Thử áp trước hay sau khi đóng trần?

Nên thực hiện khi toàn bộ mối nối còn có thể quan sát và sửa chữa thuận lợi.

10. Đường ống chôn ngầm có cần thử trước khi lấp đất không?

Nên hoàn thành việc kiểm tra và thử tại các vị trí mối nối trước khi lấp kín, đồng thời phải bảo đảm neo giữ theo biện pháp thi công.

11. Sau khi sửa mối rò có cần thử lại không?

Có.

12. Biên bản thử áp có cần ghi tiêu chuẩn áp dụng không?

Nên ghi rõ. Đây là căn cứ giải thích tại sao lựa chọn áp suất và thời gian thử.

13. TCVN 7336:2021 còn hiệu lực không?

Có. Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam hiện ghi nhận TCVN 7336:2021 đang còn hiệu lực.

14. TCVN 5760:1993 còn hiệu lực không?

Có. Tiêu chuẩn hiện vẫn được VSQI ghi nhận đang còn hiệu lực.

15. Năm 2026 có còn phải nộp hồ sơ xin Cảnh sát PCCC kiểm tra nghiệm thu không?

Từ 01/07/2026 không còn thực hiện thủ tục hành chính kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC; chủ đầu tư vẫn phải tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm.

QUY TRÌNH THỬ ÁP LỰC ĐƯỜNG ỐNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?

Điểm quan trọng nhất của Quy trình thử áp lực đường ống nước chữa cháy trước khi nghiệm thu là:

Không chọn áp suất thử bằng kinh nghiệm truyền miệng. Phải chọn theo đúng hệ thống và đúng tiêu chuẩn.

Riêng sprinkler, drencher bằng nước/bọt thuộc TCVN 7336:2021:

Pth = 1,25 × Plv.max.

Sau đó mới đi theo chuỗi:

Kiểm tra lắp đặt → cô lập thiết bị → cấp nước → xả khí → tăng áp → giữ và quan sát → xử lý rò → thử lại → lập biên bản → thử vận hành toàn hệ thống.

Ở hiện trường, chúng tôi luôn xem thử áp là bước rất đáng làm kỹ.

Vì một mối nối rỉ nhẹ lúc thi công chỉ làm ướt sàn.

Nhưng cùng mối nối đó khi hệ thống đã:

Đóng trần.

Bàn giao.

Chạy áp thường trực.

và nằm trên phòng máy, kho hàng hoặc thiết bị điện thì hậu quả lại khác hẳn.

Vậy nên đừng làm biên bản trước rồi mới đi tìm cách cho hệ thống “đạt”.

Hãy làm ngược lại.

Cho đường ống đạt thật.

Biên bản chỉ ghi lại kết quả đó.

NGUỒN THAM KHẢO

  • TCVN 7336:2021 – Hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt – Yêu cầu thiết kế và lắp đặt; hiện còn hiệu lực.
  • Điều 5.5.13 TCVN 7336:2021: Pth = 1,25 Plv.max.
  • TCVN 5760:1993 – Hệ thống chữa cháy – Yêu cầu chung về thiết kế, lắp đặt và sử dụng; hiện còn hiệu lực.
  • TCVN 4519:1988 – Hệ thống cấp thoát nước bên trong nhà và công trình – Quy phạm thi công và nghiệm thu; hiện còn hiệu lực.
  • Thông tư 103/2025/TT-BCA ban hành QCVN 10:2025/BCA, hiệu lực từ 30/12/2025.
  • Thông báo của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH về dừng thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu từ 20/06/2026.
  • Hướng dẫn hiện hành về trách nhiệm chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu PCCC.

Liên hệ với chúng tôi:

CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT

Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0943709898

Email: pccc.hgp@gmail.com

Website: https://pccchunggiaphat.com/