Cách lựa chọn nhiệt độ nổ phù hợp cho đầu phun Sprinkler (68°C, 79°C, 93°C)

Cách lựa chọn nhiệt độ nổ phù hợp cho đầu phun Sprinkler (68°C, 79°C, 93°C) phải dựa vào nhiệt độ môi trường cao nhất tại vị trí lắp đầu phun, chứ không chọn theo cảm tính hay chỉ dựa vào loại công trình. Theo TCVN 7336:2021, khu vực có nhiệt độ tối đa từ 39°C đến dưới 50°C có thể chọn đầu phun 68°C, 72°C hoặc 74°C; từ 50°C đến dưới 70°C chọn 79°C hoặc 93°C.

Một điểm cần nói rõ ngay: “nhiệt độ nổ đầu phun” là cách gọi quen ngoài công trường. Thuật ngữ kỹ thuật chính xác là nhiệt độ tác động danh định của đầu phun Sprinkler. Nhiệt độ này không phải nhiệt độ đám cháy và cũng không phải cứ phòng đạt đúng 68°C là toàn bộ sprinkler cùng phun; mỗi đầu phun tác động riêng khi phần tử cảm nhiệt của chính đầu đó đạt điều kiện làm việc.

Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật ngày 13/09/2026.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – CĂN CỨ TIÊU CHUẨN NÀO?

Cách lựa chọn nhiệt độ nổ phù hợp cho đầu phun Sprinkler (68°C, 79°C, 93°C) hiện nay nên căn cứ trực tiếp vào TCVN 7336:2021, đặc biệt Điều 5.2.17, 5.2.18 và Bảng 4.

TCVN 7336:2021 đang còn hiệu lực và thay thế TCVN 7336:2003. Đây là tiêu chuẩn về thiết kế, lắp đặt hệ thống chữa cháy tự động bằng nước và bọt cho nhà, công trình.

QCVN 10:2025/BCA hiện cũng quy định việc thiết kế, lắp đặt hệ thống chữa cháy tự động phải thực hiện theo các tiêu chuẩn tương ứng, trong đó có TCVN 7336. QCVN 10:2025/BCA có hiệu lực từ ngày 30/12/2025.

Ngoài ra, khi xem yêu cầu đối với bản thân đầu phun, cần đối chiếu TCVN 6305-1 về yêu cầu và phương pháp thử đối với sprinkler.

Nói ngắn gọn:

• QCVN 10 xác định nhiều trường hợp phải trang bị hệ thống chữa cháy tự động.

• TCVN 7336 hướng dẫn thiết kế hệ thống và lựa chọn nhiệt độ tác động.

• TCVN 6305-1 quy định đặc tính, nhiệt độ làm việc và nhận dạng đầu phun.

Đây là ba lớp thông tin khác nhau. Không nên lấy một bảng màu của catalogue rồi dùng thay cho tiêu chuẩn thiết kế.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – “NHIỆT ĐỘ NỔ” CÓ PHẢI THUẬT NGỮ CHÍNH XÁC KHÔNG?

Không hoàn toàn. Thuật ngữ nên dùng trong hồ sơ kỹ thuật là nhiệt độ tác động danh định hoặc nhiệt độ làm việc danh nghĩa của đầu phun Sprinkler.

Đầu phun kín thường sử dụng:

• Bầu thủy tinh chứa chất lỏng nhạy nhiệt.

• Hoặc phần tử dễ nóng chảy.

Khi nhiệt tại phần tử cảm nhiệt tăng đến vùng tác động của sản phẩm, cơ cấu khóa được giải phóng và nước bắt đầu phun.

Vì vậy câu:

“Sprinkler nổ ở 68°C”

dùng trong trao đổi công trường thì mọi người hiểu.

Nhưng trên thuyết minh thiết kế, hồ sơ kỹ thuật hay bảng thống kê thiết bị nên ghi:

Đầu phun Sprinkler có nhiệt độ tác động danh định 68°C.

TCVN 6305-1 cũng quy định nhiệt độ làm việc danh nghĩa và giới hạn sai lệch khi thử nghiệm, nghĩa là con số ghi trên đầu phun là một thông số kỹ thuật danh định chứ không phải một “điểm nổ tuyệt đối” theo nghĩa thông thường.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – BẢNG NHIỆT ĐỘ THEO TCVN 7336:2021 QUY ĐỊNH RA SAO?

TCVN 7336:2021 yêu cầu căn cứ nhiệt độ môi trường tối đa tại khu vực bố trí đầu phun để chọn nhiệt độ tác động danh định.

Bảng 4 quy định như sau:

Đây là bảng quan trọng nhất của bài này.

Và cũng từ đây có một chi tiết nhiều người sẽ hơi bất ngờ:

Nếu nhiệt độ tối đa thực tế tại vị trí đầu phun dưới 39°C, bảng TCVN 7336:2021 chỉ dẫn 57°C, chứ không phải mặc định 68°C.

Vậy nên câu:

“Văn phòng cứ lắp 68°C.”

không nên dùng như một quy tắc pháp lý chung.

Phải kiểm nhiệt độ môi trường thiết kế thực tế tại khu vực đầu phun trước.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – ĐẦU PHUN 68°C DÙNG KHI NÀO?

Theo Bảng 4 TCVN 7336:2021, đầu phun 68°C phù hợp khi nhiệt độ môi trường tối đa tại khu vực đầu phun từ 39°C đến dưới 50°C.

Trong cùng khoảng nhiệt độ này, tiêu chuẩn cũng cho phép:

• 68°C.

• 72°C.

• 74°C.

Đầu phun Sprinkler 68°C là loại rất phổ biến trên thị trường nên ngoài công trường thường gặp nhiều.

Nhưng khi lựa chọn cho một dự án cụ thể cần kiểm:

• Nhiệt độ thực ở sát trần.

• Nhiệt từ mái.

• Điều hòa có hoạt động liên tục không.

• Có nguồn nhiệt gần đầu phun không.

• Có máy móc tỏa nhiệt không.

• Hướng dẫn của nhà sản xuất.

• Hồ sơ được thiết kế/thẩm định.

Nói thật, lấy nhiệt độ điều hòa 25°C trong phòng để chọn sprinkler là chưa đủ.

Trần mái tôn có thể nóng hơn rất nhiều.

Nhiệt mà sprinkler “nhìn thấy” nằm ở vị trí đầu phun, không phải nhiệt độ máy lạnh hiển thị ở cao độ 1,5 m.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – ĐẦU PHUN 79°C DÙNG KHI NÀO?

Theo TCVN 7336:2021, đầu phun 79°C thuộc lựa chọn phù hợp khi nhiệt độ môi trường tối đa tại vị trí đầu phun từ 50°C đến dưới 70°C.

Trong cùng khoảng này có hai lựa chọn được Bảng 4 nêu:

79°C hoặc 93°C.

Điều đó có nghĩa tiêu chuẩn không chia đơn giản:

50–60°C dùng 79°C.

60–70°C dùng 93°C.

Bảng 4 không viết như vậy.

Khi lựa chọn giữa hai loại, người thiết kế cần xem thêm:

• Biên độ dao động nhiệt.

• Thời gian khu vực duy trì nhiệt độ cao.

• Tác động nhiệt của thiết bị.

• Nguy cơ sprinkler tác động ngoài ý muốn.

• Loại sprinkler đã được thiết kế.

• Đặc tính kỹ thuật của nhà sản xuất.

• Chỉ số phản ứng nhiệt RTI.

• Yêu cầu riêng của công nghệ.

Ví dụ khu vực gần trần thường đạt khoảng 52–55°C thì 79°C có thể là một lựa chọn trong phạm vi tiêu chuẩn.

Nhưng nếu khu vực thường xuyên tiến sát 65–69°C, kỹ sư có thể cân nhắc 93°C để có biên độ nhiệt tốt hơn, với điều kiện vẫn phù hợp toàn bộ thiết kế.

Đây là quyết định kỹ thuật.

Không nên đổi tại công trường chỉ vì “đầu 93 đang có sẵn”.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – ĐẦU PHUN 93°C DÙNG KHI NÀO?

Sprinkler 93°C cũng thuộc khoảng nhiệt độ môi trường tối đa từ 50°C đến dưới 70°C theo Bảng 4 TCVN 7336:2021.

Đầu 93°C thường được quan tâm ở nơi nhiệt độ nền cao hơn khu vực thông thường, ví dụ:

• Khu vực gần thiết bị sinh nhiệt.

• Một số khu công nghiệp nóng.

• Khu vực mái hấp thụ nhiệt mạnh.

• Phòng máy hoặc khu kỹ thuật có nhiệt độ cao.

• Không gian sản xuất có nhiệt công nghệ.

Nhưng đây chỉ là ví dụ nhận diện nguy cơ.

Không thể nhìn thấy “phòng máy” rồi kết luận ngay 93°C.

Một phòng máy được điều hòa tốt có thể có nhiệt độ trần rất khác phòng máy thông gió tự nhiên.

Ngược lại, một nhà xưởng tưởng khá mát ở cao độ người đứng nhưng dưới mái tôn giữa trưa có thể nóng hơn nhiều.

Nhiệt độ thực tại vùng đầu phun mới là dữ liệu cần dùng.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – CÓ THỂ CHỌN 68°C CHO MỌI VĂN PHÒNG, KHÁCH SẠN VÀ NHÀ XƯỞNG KHÔNG?

Không.

Đầu phun Sprinkler 68°C không phải loại mặc định áp dụng cho mọi công trình.

TCVN 7336 yêu cầu lựa chọn theo nhiệt độ môi trường.

Đây mới là nguyên tắc.

Ngoài thực tế, 68°C rất phổ biến vì:

• Sản phẩm dễ mua.

• Nhiều hệ thống trước đây sử dụng.

• Nhiều dự án quốc tế sử dụng dải nhiệt thông thường.

• Bóng thủy tinh đỏ rất quen mắt.

Nhưng “phổ biến” khác “mặc định đúng”.

Ví dụ cùng một nhà máy có thể có:

Khu văn phòng.

Khu sản xuất.

Phòng máy.

Khu sấy.

Kho.

Nhiệt độ nền của 5 khu này khác nhau.

Không có lý do kỹ thuật để bắt tất cả sử dụng cùng một nhiệt độ nếu điều kiện môi trường khác nhau.

Tuy nhiên, TCVN 7336 còn có một yêu cầu khác rất đáng lưu ý:

Trong cùng một gian phòng phải lắp đầu phun có cùng nhiệt độ tác động và cùng thông số kỹ thuật.

Vậy nên không nên thấy một góc phòng nóng rồi tự thay riêng vài đầu sang 93°C mà không xem lại cách phân vùng thiết kế.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – NHIỆT ĐỘ MÔI TRƯỜNG PHẢI ĐO Ở ĐÂU?

Nhiệt độ cần quan tâm là nhiệt độ môi trường tối đa tại khu vực của đầu phun, đặc biệt vùng sát trần hoặc mái nơi sprinkler được lắp.

TCVN 7336:2021 yêu cầu nhiệt độ tối đa phải tính đến ít nhất hai nguyên nhân:

• Nhiệt độ cao nhất có thể phát sinh do thiết bị công nghệ.

• Nhiệt độ trần hoặc mái tăng lên do bức xạ nhiệt mặt trời.

Đây là điểm rất đáng giá khi khảo sát.

Một nhà xưởng mái tôn:

7 giờ sáng khá mát.

10 giờ nóng hơn.

13 giờ trần rất nóng.

17 giờ giảm.

Nếu khảo sát lúc 8 giờ rồi ghi “nhiệt độ nhà xưởng 31°C” thì dữ liệu này chưa phản ánh tình trạng lớn nhất.

PCCC Hùng Gia Phát thường khuyên khi có nghi ngờ:

1. Đo tại đúng cao độ lắp đầu phun.

2. Đo vào thời điểm nóng nhất.

3. Kiểm tra nhiều ngày nếu quá trình công nghệ thay đổi.

4. Xem cả mùa nóng.

5. Xem dữ liệu thiết kế HVAC/công nghệ nếu có.

6. Tính ảnh hưởng của máy móc gần đó.

7. Ghi lại vị trí đo để đưa vào hồ sơ tính toán.

Làm kỹ phần này thường rẻ hơn việc sau khi lắp hàng nghìn đầu phun mới phát hiện sai nhiệt độ.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – ÁNH NẮNG MÁI TÔN CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC CHỌN ĐẦU PHUN KHÔNG?

Có.

TCVN 7336 yêu cầu tính tới sự gia tăng nhiệt độ trần hoặc mái do bức xạ mặt trời khi xác định nhiệt độ môi trường tối đa tại đầu phun.

Đây là một trong những nguyên nhân dễ gây chọn sai nhất ở:

• Kho logistics mái tôn.

• Nhà máy một tầng.

• Nhà xưởng không điều hòa.

• Khu mái polycarbonate lấy sáng.

• Không gian áp mái.

• Khu kỹ thuật sát mái.

Nói thật, có công trình nhiệt độ ở cao độ làm việc chỉ hơn 30°C nhưng sát mái nóng hơn rất nhiều.

Nếu đầu 68°C nằm ngay dưới vùng mái thường xuyên tăng nhiệt cao, nguy cơ kích hoạt không mong muốn cần được đánh giá.

Vậy nên “phòng không nóng lắm” chưa phải kết luận.

Phải xem nơi sprinkler thực sự được treo.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – MÀU BẦU THỦY TINH CÓ Ý NGHĨA GÌ?

Đối với sprinkler bầu thủy tinh theo TCVN 6305-1, màu chất lỏng giúp nhận biết nhiệt độ làm việc danh nghĩa.

Các mốc phổ biến gồm:

• 57°C: màu da cam.

• 68°C: màu đỏ.

• 79°C: màu vàng.

• 93°C: màu xanh lá cây.

• 107°C: xanh lá cây.

• 121°C: xanh da trời.

• 141°C: xanh da trời.

• 163°C: hoa cà.

• 182°C: hoa cà.

• Các cấp cao hơn có mã màu tương ứng.

Như vậy ba loại trong chủ đề này có thể nhớ nhanh:

68°C = đỏ

79°C = vàng

93°C = xanh lá

Nhưng không được chọn đầu phun chỉ bằng màu.

Màu giúp nhận biết.

Thiết kế vẫn phải kiểm:

• Nhiệt độ ghi trên sprinkler.

• Model.

• K-factor.

• RTI.

• Kiểu hướng lên/hướng xuống/ngang.

• Áp suất làm việc.

• Chứng nhận/hồ sơ sản phẩm.

• Tài liệu nhà sản xuất.

Một bóng đỏ nhìn giống nhau chưa chắc hai đầu sprinkler giống nhau.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – NHIỆT ĐỘ TÁC ĐỘNG VÀ RTI CÓ GIỐNG NHAU KHÔNG?

Không.

Nhiệt độ tác động và chỉ số thời gian phản ứng nhiệt RTI là hai thông số khác nhau.

Nhiệt độ tác động cho biết vùng nhiệt mà phần tử cảm nhiệt được thiết kế để kích hoạt.

RTI thể hiện mức độ phản ứng nhanh hay chậm của phần tử với nhiệt.

Hai đầu phun đều 68°C vẫn có thể:

• Một loại phản ứng tiêu chuẩn.

• Một loại phản ứng nhanh.

TCVN 7336:2021 yêu cầu đầu phun có RTI nhỏ hơn 50 (m·s)^0,5 trong một số trường hợp gồm:

• Kho có tải trọng cháy từ 1.400 MJ/m².

• Gian phòng cao trên 10 m.

• Gian phòng có chất cháy chủ yếu là chất lỏng dễ cháy hoặc chất lỏng cháy.

Đây là lỗi lựa chọn thiết bị khá hay gặp.

Chủ đầu tư hỏi:

“Đầu đỏ 68 đúng rồi chứ?”

Đúng nhiệt độ chưa chắc đã đủ.

Còn phải kiểm RTI.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – K-FACTOR CÓ LIÊN QUAN ĐẾN NHIỆT ĐỘ KHÔNG?

Có liên quan trong việc chọn đúng một đầu phun hoàn chỉnh, nhưng K-factor không phải thông số dùng để quyết định nhiệt độ tác động.

K-factor quyết định quan hệ giữa:

• Lưu lượng.

• Áp suất tại đầu phun.

Trong khi nhiệt độ tác động quyết định thời điểm phần tử nhiệt kích hoạt.

Một thiết kế sprinkler phải đồng thời đúng:

Nhiệt độ tác động + K-factor + RTI + kiểu đầu phun + khoảng cách + áp lực + lưu lượng.

Đừng chỉ đặt mua:

“Cho tôi 500 đầu đỏ.”

Nhà cung cấp vẫn cần biết:

• DN đầu phun.

• K.

• Hướng lắp.

• Nhiệt độ.

• Phản ứng nhanh hay tiêu chuẩn.

• Loại recessed/concealed hay exposed.

• Áp suất làm việc.

• Chứng nhận sản phẩm.

Với hệ thống lớn, sai K-factor nghiêm trọng không kém sai nhiệt độ.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – CÓ ĐƯỢC LẮP 68°C VÀ 93°C TRONG CÙNG MỘT PHÒNG KHÔNG?

Theo nguyên tắc của TCVN 7336:2021, trong cùng một gian phòng phải lắp đầu phun Sprinkler có cùng nhiệt độ tác động và cùng thông số kỹ thuật.

Vậy nên việc bố trí:

Đầu khu giữa phòng 68°C.

Đầu gần máy 93°C.

không nên được tự ý thực hiện nếu vẫn được xem là cùng một gian phòng và chưa có giải pháp thiết kế phù hợp.

Nếu có vùng nhiệt khác biệt rõ rệt do công nghệ, cần xem:

• Có tách thành khu/gian riêng không.

• Bố trí thiết bị công nghệ ra sao.

• Có cần giải pháp bảo vệ khác không.

• Thiết kế hệ thống có được điều chỉnh không.

Đây là lý do khảo sát công nghệ nên làm trước khi chốt layout sprinkler.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – ĐẦU 93°C CÓ AN TOÀN HƠN ĐẦU 68°C KHÔNG?

Không thể nói 93°C “an toàn hơn”.

Đúng hơn là:

Đầu phun có nhiệt độ phù hợp với môi trường mới là đầu phun an toàn.

Nếu khu vực cần 68°C mà tùy tiện nâng lên 93°C:

• Đầu phun cần nhận thêm nhiều nhiệt mới tác động.

• Thời điểm kích hoạt có thể muộn hơn.

• Đám cháy có thể phát triển lớn hơn trước khi phun.

Ngược lại, nếu khu vực thường xuyên nóng mà dùng đầu có nhiệt độ quá thấp:

• Dễ phát sinh tác động ngoài ý muốn.

• Xả nước gây thiệt hại.

• Hệ thống phải thay đầu.

• Có thể ảnh hưởng sản xuất.

Vậy nên đừng chọn theo tư duy:

“Lấy loại nhiệt cao cho chắc.”

Không có cái “chắc” đó.

Chỉ có chọn đúng hoặc chọn sai.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – NHIỆT ĐỘ CÀNG THẤP CÓ CHỮA CHÁY CÀNG TỐT KHÔNG?

Không.

Nhiệt độ thấp hơn không mặc nhiên tốt hơn.

Một đầu phun phải kích hoạt đủ sớm khi có cháy nhưng đồng thời không được kích hoạt chỉ vì điều kiện vận hành bình thường.

Đây là bài toán cân bằng.

Ví dụ:

Khu vực thường xuyên có nhiệt độ sát trần 55°C.

Nếu dùng đầu có nhiệt độ tác động quá thấp, biên an toàn nhiệt không còn phù hợp.

Ngược lại, một phòng môi trường thấp nhưng sử dụng đầu 141°C chỉ để “tránh nổ nhầm” cũng không hợp lý.

TCVN 7336 đã đưa ra Bảng 4 chính vì không thể dùng một loại sprinkler cho mọi môi trường.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – VĂN PHÒNG NÊN DÙNG BAO NHIÊU ĐỘ?

Không nên kết luận chỉ từ chữ “văn phòng”.

Phải xác định nhiệt độ môi trường tối đa tại sprinkler.

Theo đúng Bảng 4:

• Nếu dưới 39°C → 57°C.

• Nếu từ 39°C đến dưới 50°C → 68°C, 72°C hoặc 74°C.

Như vậy việc chọn 68°C cho văn phòng chỉ đúng theo Bảng 4 khi nhiệt độ tối đa tại vị trí đầu phun thuộc dải tương ứng.

Trong thực tế thiết kế còn phải kiểm:

• Điều hòa.

• Trần kín.

• Trần kính.

• Vách kính mặt trời.

• Không gian trần kỹ thuật.

• Mái.

• Kiểu đầu phun âm trần.

• Catalogue của hãng.

Đừng lấy công trình bên cạnh làm mẫu rồi copy.

Hai văn phòng cùng diện tích nhưng một bên nằm dưới mái bê tông, một bên dưới mái kính có thể có điều kiện nhiệt hoàn toàn khác.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – NHÀ XƯỞNG NÊN CHỌN 68°C HAY 79°C?

Không thể quyết định chỉ bằng công năng “nhà xưởng”.

Cách làm đúng là đo hoặc tính nhiệt độ môi trường cực đại tại vị trí sprinkler.

Có thể hình dung:

Nếu nhiệt độ tối đa thuộc 39°C đến dưới 50°C:

→ nhóm 68°C/72°C/74°C.

Nếu thuộc 50°C đến dưới 70°C:

→ nhóm 79°C/93°C.

Nhà xưởng cần đặc biệt xem:

• Máy ép.

• Lò.

• Máy sấy.

• Hệ thống hơi.

• Đường ống hơi.

• Mái tôn.

• Cửa lấy sáng.

• Khu vực gần exhaust.

• Tích nhiệt phía trên.

Đôi khi chỉ cách một dây chuyền vài mét, môi trường nhiệt đã khác.

Đây là lý do không nên đặt mua sprinkler trước khi hồ sơ công nghệ ổn định.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – KHO HÀNG CẦN LƯU Ý GÌ?

Kho hàng không chỉ cần chọn đúng nhiệt độ đầu phun Sprinkler, mà còn phải kiểm đặc biệt tải trọng cháy, chiều cao và RTI.

TCVN 7336 yêu cầu đầu phun có RTI nhỏ hơn 50 (m·s)^0,5 đối với kho có tải trọng cháy từ 1.400 MJ/m².

Ngoài ra cần kiểm:

• Chiều cao nhà.

• Chiều cao xếp hàng.

• Loại rack.

• Loại hàng.

• Bao bì.

• Khoảng hở tới sprinkler.

• Mật độ phun.

• Diện tích tính toán.

• K-factor.

• Loại sprinkler phù hợp.

Nói thật, kho là nơi không nên chỉ tranh luận:

68 hay 79?

Nếu bài toán thủy lực và nguy cơ hàng hóa chưa đúng thì nhiệt độ đầu phun chỉ là một phần nhỏ.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – NHỮNG LỖI NÀO THƯỜNG GẶP NHẤT?

Các lỗi PCCC Hùng Gia Phát thường khuyên khách tránh gồm:

• Mặc định mọi đầu phun là 68°C.

• Chọn theo màu bóng mà không kiểm nhiệt độ ghi trên đầu.

• Đo nhiệt độ tại sàn thay vì khu vực sprinkler.

• Không tính nhiệt mái.

• Không tính nhiệt do thiết bị công nghệ.

• Dùng 93°C chỉ vì sợ sprinkler “nổ nhầm”.

• Dùng 68°C sát thiết bị tỏa nhiệt mà không tính toán.

• Trộn 68°C và 93°C trong cùng một gian phòng.

• Đổi nhiệt độ đầu phun ngoài công trường mà không cập nhật thiết kế.

• Chỉ quan tâm nhiệt độ nhưng bỏ qua RTI.

• Dùng đúng nhiệt độ nhưng sai K-factor.

• Lắp sprinkler sai hướng.

• Che đầu phun bằng trần, máng cáp hoặc thiết bị.

• Không đối chiếu catalogue.

• Thay đầu phun bằng model khác sau nghiệm thu.

Lỗi thứ 9 gặp nhiều hơn mọi người nghĩ.

Thiết kế ghi 79°C.

Ra công trường kho không có hàng.

Nhà thầu lấy 68°C lắp tạm.

Sau đó… quên thay.

Nhìn trần hoàn thiện rất đẹp.

Nhưng hồ sơ và hiện trạng đã khác nhau.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – NÊN KIỂM TRA THEO QUY TRÌNH NÀO?

Một quy trình thực tế để chọn nhiệt độ đầu phun Sprinkler có thể làm theo thứ tự:

1. Xác định đúng khu vực bảo vệ.

2. Xác định công năng và quá trình công nghệ.

3. Xác định nhiệt độ vận hành bình thường.

4. Xác định nhiệt độ cao nhất do công nghệ.

5. Xác định ảnh hưởng nhiệt của mái và mặt trời.

6. Lấy nhiệt độ cực đại tại vùng sprinkler.

7. Đối chiếu Bảng 4 TCVN 7336:2021.

8. Chọn nhiệt độ tác động danh định.

9. Kiểm tra RTI.

10. Kiểm K-factor.

11. Kiểm hướng lắp và kiểu sprinkler.

12. Đối chiếu catalogue nhà sản xuất.

13. Đảm bảo cùng một gian phòng dùng cùng nhiệt độ và thông số theo yêu cầu.

14. Cập nhật bảng thống kê sprinkler trên bản vẽ.

15. Kiểm lại model thực tế trước khi lắp.

Làm tới bước 15 mất thêm chút thời gian.

Nhưng tránh được chuyện tháo hàng trăm đầu sau này.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – CÓ THỂ GHI NHỚ NHANH NHƯ THẾ NÀO?

Nếu chỉ xét ba mức nhiệt trong chủ đề này, có thể nhớ:

68°C – bóng đỏ

Dùng trong nhóm nhiệt độ môi trường tối đa từ 39°C đến dưới 50°C.

79°C – bóng vàng

Một trong các lựa chọn khi nhiệt độ môi trường tối đa từ 50°C đến dưới 70°C.

93°C – bóng xanh lá

Cũng là lựa chọn trong dải nhiệt độ môi trường tối đa từ 50°C đến dưới 70°C.

Nhưng có thêm một dòng phải nhớ:

Dưới 39°C → Bảng 4 TCVN 7336:2021 chỉ dẫn 57°C.

Và thêm một lưu ý nữa:

79°C với 93°C cùng nằm trong một dải môi trường theo Bảng 4; tiêu chuẩn không tự chia nhỏ dải 50–70°C thành hai nửa.

Đây là hai điểm rất dễ bị viết sai khi làm nội dung trên mạng.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – FAQ THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?

1. Đầu phun Sprinkler 68°C màu gì?

Đối với sprinkler bầu thủy tinh theo TCVN 6305-1, loại 68°C có chất lỏng màu đỏ.

2. Đầu phun 79°C màu gì?

Loại 79°C dùng chất lỏng màu vàng.

3. Đầu phun 93°C màu gì?

Loại 93°C dùng chất lỏng màu xanh lá cây.

4. Sprinkler 68°C dùng trong nhiệt độ môi trường nào?

Theo TCVN 7336:2021, 68°C là một trong các mức áp dụng khi nhiệt độ tối đa tại khu vực đầu phun từ 39°C đến dưới 50°C.

5. Sprinkler 79°C dùng trong nhiệt độ nào?

79°C là một trong hai mức được Bảng 4 cho phép khi nhiệt độ môi trường tối đa từ 50°C đến dưới 70°C.

6. Sprinkler 93°C dùng trong nhiệt độ nào?

93°C cũng nằm trong dải môi trường từ 50°C đến dưới 70°C theo TCVN 7336:2021.

7. Nhiệt độ phòng dưới 39°C có dùng 68°C được không?

Nếu áp dụng trực tiếp Bảng 4 TCVN 7336:2021 thì dải dưới 39°C tương ứng nhiệt độ tác động danh định 57°C. Vì vậy không nên mặc định chọn 68°C nếu chưa có căn cứ thiết kế khác.

8. Có được lắp đầu 68°C và 93°C chung một phòng không?

TCVN 7336 yêu cầu trong cùng một gian phòng, đầu phun Sprinkler phải có cùng nhiệt độ tác động và cùng thông số kỹ thuật.

9. Đầu 93°C có tốt hơn 68°C không?

Không. Hai loại phục vụ điều kiện nhiệt khác nhau. Loại đúng là loại phù hợp nhiệt độ môi trường và thiết kế.

10. Đầu 68°C có phải nổ đúng chính xác ở 68°C không?

68°C là nhiệt độ làm việc danh nghĩa. TCVN 6305-1 quy định phạm vi vận hành cho phép quanh giá trị danh nghĩa khi thử nghiệm.

11. Màu bóng thủy tinh có đủ để lựa chọn sprinkler không?

Không. Phải kiểm thêm model, nhiệt độ ghi nhãn, K-factor, RTI, hướng lắp, áp suất và tài liệu nhà sản xuất.

12. Nhiệt độ mái tôn có phải tính không?

Có. TCVN 7336 yêu cầu xem xét việc nhiệt độ trần/mái tăng do bức xạ mặt trời.

13. Máy móc phát nhiệt có ảnh hưởng lựa chọn sprinkler không?

Có. Nhiệt độ tối đa phát sinh do thiết bị công nghệ phải được tính khi xác định nhiệt độ môi trường tại đầu phun.

14. Kho hàng có cần sprinkler phản ứng nhanh không?

Nếu tải trọng cháy từ 1.400 MJ/m², TCVN 7336 yêu cầu RTI của đầu phun nhỏ hơn 50 (m·s)^0,5. Quy định tương tự áp dụng cho gian cao trên 10 m và khu vực có chất lỏng dễ cháy/chất lỏng cháy.

15. QCVN 10:2025/BCA có liên quan tới TCVN 7336 không?

Có. QCVN 10:2025/BCA dẫn chiếu TCVN 7336 trong nhóm tiêu chuẩn thiết kế, lắp đặt hệ thống chữa cháy tự động.

CÁCH LỰA CHỌN NHIỆT ĐỘ NỔ PHÙ HỢP CHO ĐẦU PHUN SPRINKLER (68°C, 79°C, 93°C) – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?

Điều quan trọng nhất khi lựa chọn nhiệt độ đầu phun Sprinkler 68°C, 79°C, 93°C là:

Đừng chọn nhiệt độ sprinkler theo tên công trình. Hãy chọn theo nhiệt độ môi trường cực đại tại đúng vị trí đặt đầu phun.

Theo TCVN 7336:2021:

39°C đến dưới 50°C → 68°C, 72°C hoặc 74°C.

50°C đến dưới 70°C → 79°C hoặc 93°C.

Dưới 39°C → 57°C.

Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, nếu đang phân vân giữa 68°C và 93°C thì đừng bắt đầu bằng câu:

“Loại nào phổ biến hơn?”

Hãy hỏi:

Nhiệt độ sát mái cao nhất bao nhiêu?

Thiết bị bên dưới tỏa nhiệt thế nào?

Mùa nóng nhất ra sao?

RTI cần loại gì?

Thiết kế ban đầu ghi model nào?

Những câu đó trả lời được thì việc chọn đầu phun khá rõ.

Còn nếu chưa biết nhiệt độ thực tế mà đã mua sprinkler thì đang làm ngược quy trình.

NGUỒN TIÊU CHUẨN THAM KHẢO

• TCVN 7336:2021 – Phòng cháy và chữa cháy – Hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt – Yêu cầu thiết kế và lắp đặt; hiện còn hiệu lực và thay thế TCVN 7336:2003.

• Điều 5.2.17 và Bảng 4 TCVN 7336:2021 về nhiệt độ tác động danh định của sprinkler theo nhiệt độ môi trường.

• Điều 5.2.18 TCVN 7336:2021 về xác định nhiệt độ môi trường cực đại do thiết bị công nghệ và bức xạ mặt trời lên mái/trần.

• Điều 5.2.19 TCVN 7336:2021 về yêu cầu RTI nhỏ hơn 50 (m·s)^0,5 trong một số khu vực nguy cơ cao.

• TCVN 6305-1 về nhiệt độ làm việc danh nghĩa và mã màu bầu thủy tinh của đầu phun.

• QCVN 10:2025/BCA, ban hành kèm Thông tư 103/2025/TT-BCA, về trang bị và bố trí phương tiện PCCC, trong đó dẫn chiếu TCVN 7336 đối với thiết kế hệ thống chữa cháy tự động.

Liên hệ với chúng tôi:

CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT

Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0943709898

Email: pccc.hgp@gmail.com

Website: https://pccchunggiaphat.com/