Tiêu chuẩn an toàn PCCC đối với trung tâm thương mại và siêu thị

Rate this post

Tiêu chuẩn an toàn PCCC đối với trung tâm thương mại và siêu thị năm 2026 yêu cầu đồng thời kiểm soát thoát nạn, ngăn cháy lan, báo cháy tự động, chữa cháy tự động theo quy mô, họng nước chữa cháy trong nhà, nguồn nước, bình chữa cháy, đèn sự cố, biển Exit và tổ chức vận hành PCCC. Đáng chú ý, theo QCVN 10:2025/BCA, trung tâm thương mại và siêu thị phải có hệ thống báo cháy tự động không phụ thuộc diện tích; còn ngưỡng bắt buộc chữa cháy tự động phụ thuộc tầng hầm, số tầng và tổng diện tích sàn.

Ngoài ra, trung tâm thương mại, siêu thị từ 2.000 m² thuộc diện thẩm định thiết kế PCCC; từ 300 m² đã thuộc nhóm cơ sở có nguy hiểm cháy, nổ và thuộc danh mục bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc. Một trung tâm thương mại có rạp phim, khu ăn uống, vui chơi, gara hay kho hàng còn phải kiểm riêng từng công năng chứ không thể lấy một bộ tiêu chuẩn chung cho toàn bộ tòa nhà.

Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật ngày 12/09/2026.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ HIỆN NAY CĂN CỨ VÀO NHỮNG QUY ĐỊNH NÀO?

Tiêu chuẩn an toàn PCCC đối với trung tâm thương mại và siêu thị hiện phải được đối chiếu đồng thời giữa pháp luật quản lý PCCC và các quy chuẩn kỹ thuật về an toàn cháy cho nhà, công trình.

Các văn bản quan trọng gồm:

  • Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15.
  • Nghị định 105/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/07/2025.
  • QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 về an toàn cháy cho nhà và công trình.
  • QCVN 10:2025/BCA, hiệu lực từ 30/12/2025, về trang bị và bố trí phương tiện PCCC, CNCH.
  • TCVN 7568-14:2025 đối với thiết kế, lắp đặt hệ thống báo cháy.
  • TCVN 13456:2022 đối với chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn.
  • Các tiêu chuẩn được QCVN dẫn chiếu đối với sprinkler, cấp nước, chống khói và những hệ thống liên quan.

Có một mốc thời gian cần lưu ý.

Nghị định 347/2026/NĐ-CP đã được ban hành ngày 08/09/2026 nhưng tới 15/09/2026 mới có hiệu lực.

Tại ngày bài viết này cập nhật là 12/09/2026, Phụ lục III của Nghị định 105 vẫn đang áp dụng. Từ 15/09/2026, Phụ lục III mới của Nghị định 347 thay thế, nhưng ngưỡng 2.000 m² đối với trung tâm thương mại và siêu thị vẫn được giữ nguyên.

Vậy nên chủ đầu tư chuẩn bị hồ sơ sau ngày 15/09 cần dùng đúng bộ biểu mẫu và phụ lục mới.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – CÓ PHẢI MỌI QUY MÔ ĐỀU THUỘC DIỆN QUẢN LÝ PCCC KHÔNG?

Có.

Chợ, trung tâm thương mại và siêu thị thuộc diện quản lý về PCCC không phụ thuộc quy mô theo Phụ lục I Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

Tuy nhiên, mức độ quản lý tiếp tục được chia theo diện tích.

Đối với trung tâm thương mại, siêu thị:

  • Tổng diện tích sàn từ 2.000 m² trở lên: nhóm 1.
  • Từ 300 m² đến dưới 2.000 m²: nhóm 2.
  • Dưới 300 m²: vẫn thuộc diện quản lý PCCC, nhưng không vì vậy mà tự động thuộc hai nhóm trên.

Điều này rất dễ bị hiểu nhầm.

Một siêu thị 250 m² không thể nói:

“Chưa tới 300 m² nên không cần PCCC.”

Không đúng.

300 m² là một mốc phục vụ phân nhóm và một số nghĩa vụ khác.

Còn Phụ lục I đã đưa siêu thị, trung tâm thương mại vào diện quản lý không phụ thuộc diện tích.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – KHI NÀO PHẢI THẨM ĐỊNH THIẾT KẾ PCCC?

Trung tâm thương mại, siêu thị có tổng diện tích sàn từ 2.000 m² trở lên thuộc diện thẩm định thiết kế PCCC.

Ngưỡng này áp dụng đối với:

  • Xây dựng mới.
  • Cải tạo thuộc phạm vi phải thẩm định.
  • Thay đổi công năng sử dụng thuộc trường hợp pháp luật quy định.

Từ 15/09/2026, Phụ lục III mới của Nghị định 347/2026/NĐ-CP tiếp tục quy định:

Công trình thương mại gồm trung tâm thương mại, siêu thị, chợ và cửa hàng kinh doanh hàng hóa dễ cháy từ 2.000 m² trở lên thuộc diện thẩm định thiết kế PCCC.

Một lưu ý thực tế:

Tòa nhà ban đầu là showroom.

Sau đó cải tạo thành siêu thị.

Hay tầng 3 ban đầu là văn phòng.

Sau này chuyển sang khu bán hàng.

Đừng chỉ nhìn hồ sơ PCCC lúc xây mới.

Công năng sử dụng thực tế mới là thứ phải đối chiếu.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – CÓ BẮT BUỘC LẮP BÁO CHÁY TỰ ĐỘNG KHÔNG?

Có. Đây là một trong những điểm rõ nhất của quy định mới.

Theo Bảng A.1 QCVN 10:2025/BCA, đối với chợ, trung tâm thương mại và siêu thị:

Hệ thống báo cháy tự động được yêu cầu không phụ thuộc diện tích.

Quy định áp dụng cho:

  • Tầng hầm.
  • Tầng bán hầm.
  • Nhà một tầng.
  • Nhà hai tầng.
  • Nhà từ ba tầng trở lên.

Điều này khác với nhiều loại hình khác, nơi báo cháy chỉ phát sinh khi đạt một ngưỡng diện tích hoặc số tầng nhất định.

Vậy nên một siêu thị diện tích không lớn vẫn không nên suy luận:

“Nhỏ nên dùng vài đầu báo độc lập là được.”

Với công năng siêu thị, trung tâm thương mại, QCVN đang yêu cầu hệ thống báo cháy tự động.

Khi kiểm thực tế cần chú ý:

  • Trung tâm báo cháy.
  • Đầu báo khói/nhiệt phù hợp.
  • Nút nhấn.
  • Chuông, còi, đèn.
  • Nguồn điện chính.
  • Nguồn dự phòng.
  • Phân vùng.
  • Liên động với các hệ thống khác.

Một trung tâm báo cháy liên tục hiện “FAULT” nhưng nhân viên tắt còi lỗi rồi để đó không được coi là hệ thống đang vận hành tốt.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – KHI NÀO PHẢI LẮP SPRINKLER?

Ngưỡng hệ thống chữa cháy tự động đối với trung tâm thương mại, siêu thị phụ thuộc vị trí và số tầng.

Theo Bảng A.1 QCVN 10:2025/BCA:

Tại tầng hầm hoặc tầng bán hầm:

  • Tổng diện tích sàn từ 200 m² trở lên → phải trang bị chữa cháy tự động.

Tại các tầng trên mặt đất, nhà một hoặc hai tầng:

  • Tổng diện tích sàn từ 3.500 m² trở lên → phải trang bị chữa cháy tự động.

Nhà từ ba tầng trở lên:

  • Không phụ thuộc diện tích → phải trang bị chữa cháy tự động.

Đây là nhóm mốc rất nên ghi lại.

Ví dụ:

Siêu thị 2 tầng, tổng diện tích 2.800 m².

Theo riêng dòng này chưa chạm ngưỡng 3.500 m² của chữa cháy tự động.

Nhưng siêu thị 3 tầng, mỗi tầng chỉ 400 m²:

Tổng 1.200 m².

Vẫn chạm yêu cầu chữa cháy tự động vì đã từ 3 tầng trở lên.

Đừng chỉ nhìn diện tích.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – CÓ KHU VỰC NÀO ĐƯỢC KHÔNG LẮP SPRINKLER KHÔNG?

Có một số ngoại lệ cụ thể.

QCVN 10:2025/BCA cho phép không trang bị chữa cháy tự động tại:

  • Khu vực trưng bày xoong nồi.
  • Thiết bị.
  • Hàng hóa, vật liệu không cháy.
  • Khu vực lưu trữ và chế biến để bán thịt.
  • Cá.
  • Trái cây.
  • Rau quả,

nếu các sản phẩm này được bố trí trong bao bì không cháy và đáp ứng đúng điều kiện của quy chuẩn.

Nhưng đừng mở rộng ngoại lệ quá xa.

Một siêu thị thực tế thường có:

Hàng gia dụng.

Bao bì carton.

Nhựa.

Giấy.

Quần áo.

Mỹ phẩm.

Khu kho.

Kệ cao.

Khu điện.

Những khu vực này phải đánh giá riêng.

Không thể nói:

“Siêu thị có bán rau nên được miễn sprinkler.”

Không phải như vậy.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – HỌNG NƯỚC CHỮA CHÁY TRONG NHÀ CÓ BẮT BUỘC KHÔNG?

Có.

Trung tâm thương mại và siêu thị phải trang bị hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà không phụ thuộc diện tích, trừ trường hợp nhà trưng bày ô tô, xe máy được điều chỉnh theo nhóm riêng.

QCVN 10 còn yêu cầu đặc biệt đối với nhóm này:

Máy bơm cấp nước cho hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà phải có:

  • Điều khiển bằng tay tại phòng bơm.
  • Điều khiển tự động.

Thực tế cần kiểm:

  • Họng nước.
  • Vòi.
  • Lăng.
  • Van.
  • Áp lực.
  • Bơm.
  • Tủ điều khiển.
  • Họng tiếp nước.
  • Nguồn dự phòng.

Một tủ chữa cháy nhìn rất đẹp nhưng không có vòi bên trong vẫn là thiếu.

Một hệ thống đủ thiết bị nhưng bơm luôn để chế độ không phù hợp thì khi cháy cũng khó dùng.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – CÓ PHẢI TRANG BỊ NƯỚC CHỮA CHÁY NGOÀI NHÀ KHÔNG?

Đối với trung tâm thương mại, QCVN 10:2025/BCA yêu cầu hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà không phụ thuộc quy mô.

Bảng C.1 quy định trực tiếp:

  • Chợ hạng 1.
  • Chợ hạng 2.
  • Trung tâm thương mại.

phải trang bị hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà.

Có một chi tiết đáng lưu ý:

Dòng này của Bảng C.1 không liệt kê riêng siêu thị như Bảng A.1 và Bảng B.1.

Vậy nên với siêu thị, không nên viết đơn giản:

“Siêu thị nào cũng bắt buộc xây riêng hydrant ngoài nhà.”

Phải tiếp tục kiểm:

  • Công trình nằm trong trung tâm thương mại hay độc lập.
  • Hạ tầng cấp nước công cộng.
  • Trụ nước hiện hữu.
  • Bán kính phục vụ.
  • Lưu lượng.
  • Trữ lượng.
  • Các tiêu chí khác của QCVN.

Đây là một ví dụ khá hay cho việc phải đọc đúng từng bảng.

Cùng QCVN 10 nhưng:

Báo cháy một bảng.

Họng nước trong nhà một bảng.

Nước ngoài nhà lại là bảng khác.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – CẦN BAO NHIÊU LỐI THOÁT NẠN?

Trung tâm thương mại và siêu thị thuộc nhóm công năng F3.1 theo QCVN 06:2022/BXD.

Nguyên tắc chung đối với tầng nhà nhóm F3 là phải có ít nhất hai lối ra thoát nạn. Gian phòng có từ 50 người trở lên cũng thuộc trường hợp phải có tối thiểu hai lối ra.

Tuy nhiên, Sửa đổi 1:2023 QCVN 06 có cho phép một lối ra trong một số nhà F3 quy mô nhỏ khi đồng thời đáp ứng rất nhiều điều kiện.

Ví dụ các ngưỡng đáng chú ý:

  • Chiều cao PCCC không quá 15 m: diện tích tầng không quá 300 m², tối đa 20 người và phải đáp ứng thêm các điều kiện khác.
  • Trên 15 m đến 21 m: diện tích tầng không quá 200 m², tối đa 20 người và các điều kiện bổ sung.
  • Trên 21 m đến 25 m: diện tích tầng không quá 150 m², tối đa 15 người, đồng thời phải có báo cháy, chữa cháy tự động cùng các giải pháp thoát khẩn cấp theo quy chuẩn.

Với trung tâm thương mại thực tế, số người thường rất lớn.

Vậy nên ngoại lệ một lối ra hiếm khi là phương án phù hợp.

Nói thật, nếu một siêu thị có hàng trăm người mà thiết kế chỉ xoay quanh “có được làm một cửa thoát không”, đó đã là hướng suy nghĩ khá nguy hiểm.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – CỬA THOÁT NẠN CÓ ĐƯỢC KHÓA KHÔNG?

Cửa trên tuyến thoát nạn phải sử dụng được ngay khi xảy ra sự cố.

Theo QCVN 06, cửa từ:

  • Hành lang tầng.
  • Không gian chung.
  • Phòng chờ.
  • Sảnh.
  • Buồng thang,

phải có khả năng mở tự do từ phía bên trong mà không cần chìa khóa.

Ngoài ra, cửa cuốn và cửa quay không được mặc nhiên coi là lối ra thoát nạn.

Đây là lỗi trung tâm thương mại rất dễ gặp.

Sau giờ đóng cửa:

Cửa chính khóa.

Cửa phụ khóa.

Cửa giao hàng khóa.

Nhưng vẫn còn:

Bảo vệ.

Nhân viên kho.

Nhân viên vệ sinh.

Kỹ thuật.

Nếu những người này không mở được cửa thoát từ bên trong thì có vấn đề.

An ninh chống trộm và thoát nạn phải được xử lý cùng nhau.

Không được giải quyết việc này bằng một ổ khóa.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – HÀNH LANG VÀ LỐI ĐI GIỮA CÁC KỆ HÀNG CẦN QUẢN LÝ THẾ NÀO?

Lối đi phải duy trì đúng chiều rộng và tuyến thoát nạn đã được thiết kế, không được biến thành diện tích bán hàng bổ sung.

Đây là lỗi vận hành rất thực tế.

Ngày khai trương:

Lối đi rộng.

Ba tháng sau:

Thêm quầy.

Thêm pallet.

Thêm standee.

Thêm chương trình khuyến mãi.

Cuối cùng đường thoát còn một nửa.

Những vật thường gây cản trở gồm:

  • Pallet hàng.
  • Xe đẩy.
  • Quầy khuyến mãi.
  • Thùng carton.
  • Kệ di động.
  • Bàn sampling.
  • Biển quảng cáo.
  • Hàng tồn.

Tiêu chuẩn PCCC siêu thị không chỉ nằm ở bản vẽ đã được thẩm định.

Cái đoàn kiểm tra và người mua hàng nhìn thấy là hiện trạng.

Vậy nên sơ đồ kệ hàng cũng cần được quản lý như một phần của việc duy trì đường thoát.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – ĐÈN EXIT VÀ CHIẾU SÁNG SỰ CỐ CÓ BẮT BUỘC KHÔNG?

Có. Tuyến thoát nạn phải được trang bị chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn theo QCVN 10:2025/BCA và TCVN 13456:2022.

Cần đặc biệt kiểm tại:

  • Cửa thoát.
  • Hành lang.
  • Cầu thang.
  • Điểm đổi hướng.
  • Nút giao hành lang.
  • Gara.
  • Phòng kỹ thuật.
  • Phòng bơm.
  • Các vị trí phương tiện PCCC.

Biển chỉ dẫn không chỉ cần “có”.

Nó còn phải:

  • Chỉ đúng hướng.
  • Không bị bảng quảng cáo che.
  • Không bị trần trang trí che.
  • Hoạt động khi mất điện.
  • Nhìn thấy từ vị trí cần thiết.

Trong trung tâm thương mại, ánh sáng quảng cáo thường rất mạnh.

Biển Exit có thể bị “chìm” giữa hàng chục bảng hiệu.

Đó là lý do khi nghiệm thu và vận hành phải nhìn từ góc của khách chứ không chỉ đứng sát thiết bị.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – KHI NÀO PHẢI CÓ LOA HƯỚNG DẪN THOÁT NẠN?

Trung tâm thương mại và siêu thị là công trình công cộng, nên phải kiểm yêu cầu hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn khi:

  • Cao trên 10 tầng; hoặc
  • Có từ 2 tầng hầm trở lên.

Hệ thống này khác loa phát nhạc nền.

Khi cháy, hệ thống phải giúp truyền thông tin rõ ràng:

  • Khu vực xảy ra cháy.
  • Hướng di chuyển.
  • Cầu thang nên sử dụng.
  • Khu vực cần tránh.
  • Yêu cầu sơ tán.

Một trung tâm thương mại có vài nghìn người mà chỉ dùng còi hú thì rất dễ xảy ra tình trạng tất cả cùng chạy theo một hướng.

Âm thanh báo cháy nói rằng “có cháy”.

Loa hướng dẫn giúp trả lời:

“Bây giờ phải đi đâu?”

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – CÓ BẮT BUỘC TRANG BỊ MẶT NẠ LỌC ĐỘC KHÔNG?

Không có quy định chung trong Phụ lục F QCVN 10 yêu cầu mọi trung tâm thương mại và siêu thị phải trang bị mặt nạ lọc độc chỉ vì công năng thương mại.

Phụ lục F hiện liệt kê trực tiếp một số nhóm như:

  • Khách sạn.
  • Nhà nghỉ.
  • Karaoke.
  • Vũ trường.
  • Một số cơ sở công nghiệp đặc thù.

Trung tâm thương mại, siêu thị không nằm trong danh mục chung này.

Điều này đáng nói vì trên thị trường đang có khá nhiều nội dung quảng cáo khiến người đọc hiểu rằng QCVN mới bắt mọi loại công trình phải mua mặt nạ.

Không đúng.

Nếu trong trung tâm thương mại có:

Khách sạn.

Karaoke.

Hoặc công năng khác thuộc Phụ lục F,

thì phần công năng đó phải đánh giá riêng.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – GARA TẦNG HẦM PHẢI KIỂM RIÊNG KHÔNG?

Có. Gara là một công năng riêng và không nên dùng ngưỡng của khu bán hàng để áp cho khu để xe.

Theo QCVN 10, nhà để xe dạng kín đặt tại tầng hầm hoặc tầng bán hầm thuộc nhóm phải:

  • Trang bị báo cháy tự động không phụ thuộc diện tích.
  • Trang bị chữa cháy tự động không phụ thuộc diện tích.

Vì vậy một trung tâm thương mại có:

Tầng B1 siêu thị.

Tầng B2 gara.

Tầng 1–4 thương mại.

không thể chỉ lấy một dòng “trung tâm thương mại” rồi áp hết.

Phải tách:

  • Gara.
  • Khu thương mại.
  • Kho.
  • Bếp.
  • Rạp phim.
  • Karaoke.
  • Phòng điện.
  • Phòng máy chủ.

Mỗi khu có thể có một ngưỡng khác nhau.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – KHU FOOD COURT VÀ NHÀ HÀNG CẦN KIỂM RIÊNG KHÔNG?

Có.

Khu ăn uống trong trung tâm thương mại còn phải kiểm theo công năng nhà hàng, cửa hàng ăn uống và các nguy cơ tại bếp.

Các nội dung quan trọng gồm:

  • LPG hoặc khí đốt.
  • Bếp điện công suất lớn.
  • Dầu chiên.
  • Hệ thống hút khói, hút mùi.
  • Mỡ tích tụ trong ống hút.
  • Van khóa gas.
  • Thiết bị bảo vệ điện.
  • Bình chữa cháy phù hợp.
  • Ngăn cách với khu bán hàng.

Đối với nhà hàng/cửa hàng ăn uống thuộc diện quản lý PCCC, QCVN 10 quy định họng nước chữa cháy trong nhà khi cao từ 6 tầng hoặc tổng diện tích sàn từ 1.500 m²; nhưng nếu nhà trung tâm thương mại đã phải có họng nước không phụ thuộc diện tích thì phải thiết kế tổng thể cho phù hợp.

Đôi khi phần nguy hiểm nhất của trung tâm thương mại không phải quầy thời trang.

Mà là khu bếp hoạt động 12 tiếng mỗi ngày.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – KHO HÀNG CẦN ÁP DỤNG RA SAO?

Kho nằm trong siêu thị phải đánh giá theo hàng hóa thực tế, không chỉ theo tên gọi “kho phụ”.

QCVN 10 yêu cầu các gian phòng có công năng sản xuất, kho hoặc công năng đặc thù phải tiếp tục được kiểm theo bảng dành cho gian phòng tương ứng. Hướng dẫn chính thức của Cục Cảnh sát PCCC cũng nhấn mạnh rằng ngoài toàn bộ công trình, phải tiếp tục đánh giá từng hạng mục, từng khu vực và từng gian phòng.

Ví dụ:

Kho thực phẩm đóng hộp khác.

Kho giấy khác.

Kho quần áo khác.

Kho hóa mỹ phẩm khác.

Kho pin, thiết bị điện khác.

Nếu doanh nghiệp tăng lượng hàng hoặc dựng rack cao sau khi vận hành thì cần rà lại.

Một kho ban đầu xếp hàng cao 2 m.

Sau này rack lên 7 m.

Bài toán chữa cháy không còn giống lúc đầu.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – VẬT LIỆU HOÀN THIỆN VÀ TRANG TRÍ CÓ CẦN KIỂM SOÁT KHÔNG?

Có.

QCVN 06 kiểm soát đặc tính cháy của vật liệu trên đường thoát nạn và nhiều khu vực công cộng thông qua các chỉ tiêu như:

  • Tính cháy.
  • Tính bắt cháy.
  • Khả năng sinh khói.
  • Độc tính sản phẩm cháy.
  • Khả năng lan truyền lửa.

Đây là phần trung tâm thương mại rất dễ thay đổi sau nghiệm thu.

Một gian hàng thuê mới có thể tự:

Ốp tường.

Làm trần.

Dựng backdrop.

Treo vải.

Dùng foam.

Làm booth bằng vật liệu dễ cháy.

Ban quản lý nếu chỉ kiểm mỹ thuật mà không kiểm PCCC thì toàn bộ tải cháy thực tế có thể tăng dần qua từng năm.

Vậy nên quy định fit-out cho khách thuê phải có yêu cầu PCCC rõ ngay từ đầu.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – CÓ PHẢI MUA BẢO HIỂM CHÁY NỔ BẮT BUỘC KHÔNG?

Có khi tổng diện tích sàn từ 300 m² trở lên.

Phụ lục của Nghị định 105/2025/NĐ-CP đưa:

Chợ, trung tâm thương mại, siêu thị có tổng diện tích sàn từ 300 m² trở lên

vào danh mục phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc.

Mức tỷ lệ phí cơ bản được phân riêng theo loại hình:

  • Trung tâm thương mại: 0,06%.
  • Siêu thị: 0,08%.

Việc xác định phí thực tế còn phụ thuộc các quy định và điều kiện hợp đồng tương ứng.

Đừng nhầm:

300 m² là ngưỡng bảo hiểm.

2.000 m² là ngưỡng thẩm định thiết kế.

Hai việc hoàn toàn khác nhau.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – CÁC MỐC DIỆN TÍCH NÀO DỄ NHỚ NHẤT?

Có thể ghi lại nhanh:

  1. Không phụ thuộc diện tích
    Trung tâm thương mại và siêu thị thuộc diện quản lý PCCC; báo cháy tự động phải trang bị không phụ thuộc diện tích.
  2. 200 m²
    Phần trung tâm thương mại/siêu thị tại tầng hầm hoặc bán hầm từ ngưỡng này phải kiểm yêu cầu chữa cháy tự động.
  3. 300 m²
    Bắt đầu nhóm 2 về nguy hiểm cháy, nổ; đồng thời thuộc ngưỡng bảo hiểm cháy nổ bắt buộc.
  4. 2.000 m²
    Bắt đầu nhóm 1 và thuộc diện thẩm định thiết kế PCCC.
  5. 3.500 m²
    Trung tâm thương mại/siêu thị một hoặc hai tầng trên mặt đất từ ngưỡng này phải trang bị chữa cháy tự động.
  6. 3 tầng trở lên
    Chữa cháy tự động áp dụng không phụ thuộc diện tích.

Còn một số mốc không phải diện tích nhưng rất đáng nhớ:

Trên 10 tầng hoặc từ 2 tầng hầm → kiểm hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – BAN QUẢN LÝ CẦN DUY TRÌ NHỮNG GÌ HẰNG NGÀY?

Một trung tâm thương mại có hệ thống PCCC tốt vẫn có thể mất an toàn nếu vận hành kém.

PCCC Hùng Gia Phát thường khuyên ban quản lý rà những điểm sau:

  • Tủ báo cháy không có lỗi chưa xử lý.
  • Sprinkler không bị hàng hóa che.
  • Họng nước không bị quầy hàng chắn.
  • Bình chữa cháy đúng vị trí.
  • Lối thoát không bị chiếm dụng.
  • Cửa chống cháy không bị chèn mở.
  • Exit hoạt động.
  • Đèn sự cố hoạt động.
  • Bơm PCCC ở đúng chế độ.
  • Van hệ thống đúng trạng thái.
  • Gara không chắn cửa thoát.
  • Khu bếp kiểm soát LPG, điện và dầu mỡ.
  • Kho không xếp quá cao thiết kế.
  • Các gian hàng cải tạo phải kiểm PCCC.
  • Nhân viên bảo vệ, kỹ thuật biết quy trình báo cháy.
  • Danh sách lực lượng tại chỗ luôn đúng người.

Có một việc rất đơn giản:

Mỗi ngày đi một vòng.

Nhìn bằng mắt.

Rất nhiều lỗi PCCC được phát hiện trước khi cần tới thiết bị đo.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – NHỮNG LỖI NÀO THƯỜNG GẶP NHẤT?

Những lỗi chúng tôi thấy đáng rà trước gồm:

  • Thêm quầy làm hẹp lối thoát.
  • Hàng hóa che đầu sprinkler.
  • Đầu báo bị che bởi trần trang trí.
  • Biển quảng cáo che Exit.
  • Cửa chống cháy bị chèn mở.
  • Tầng hầm dùng thêm làm kho.
  • Thay đổi công năng gian hàng.
  • Kho hàng lớn hơn hồ sơ.
  • Kệ hàng cao hơn thiết kế.
  • Trung tâm báo cháy báo lỗi kéo dài.
  • Van sprinkler bị đóng.
  • Bơm để sai chế độ.
  • Tủ chữa cháy bị chắn.
  • Bình chữa cháy hết áp.
  • Khu bếp tích tụ dầu mỡ.
  • Dây điện gian hàng đấu nối tùy tiện.
  • Sạc xe điện không kiểm soát.
  • Cửa thoát bị khóa sau giờ hoạt động.
  • Fit-out gian hàng sử dụng vật liệu dễ cháy.
  • Không cập nhật phương án PC06 khi mặt bằng thay đổi.

Có một câu chúng tôi thường nói với khách:

Trung tâm thương mại không đứng yên.

Mỗi tháng lại có gian hàng vào.

Gian hàng ra.

Quầy thay vị trí.

Kệ thay kích thước.

Vậy nên PCCC cũng phải được quản lý như một hệ thống sống.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – TRƯỚC KHI KHAI TRƯƠNG NÊN KIỂM TRA THEO QUY TRÌNH NÀO?

Một checklist thực tế có thể đi theo thứ tự:

  1. Xác định đúng công năng F3.1.
  2. Tính tổng diện tích sàn.
  3. Xác định số tầng và số tầng hầm.
  4. Kiểm tra diện thẩm định thiết kế.
  5. Đối chiếu hồ sơ xây dựng với hiện trạng.
  6. Kiểm tra khoang cháy.
  7. Kiểm tra lối thoát nạn.
  8. Kiểm tra cầu thang.
  9. Kiểm tra cửa chống cháy.
  10. Kiểm tra chống khói.
  11. Test hệ thống báo cháy.
  12. Test sprinkler nếu thuộc diện.
  13. Test họng nước.
  14. Test bơm.
  15. Kiểm tra nguồn nước.
  16. Kiểm tra bình chữa cháy.
  17. Cắt điện thử đèn sự cố và Exit.
  18. Kiểm tra gara.
  19. Kiểm tra food court.
  20. Kiểm tra kho.
  21. Kiểm tra các gian hàng.
  22. Kiểm tra loa hướng dẫn nếu thuộc diện.
  23. Kiểm tra PC06.
  24. Kiểm tra lực lượng PCCC cơ sở.
  25. Kiểm tra bảo hiểm cháy nổ.
  26. Đi thử toàn bộ đường thoát bằng chân.

Đi bước 26 rất quan trọng.

Đừng chỉ nhìn bản vẽ.

Hãy đứng ở điểm xa nhất của siêu thị rồi đi ra ngoài như một khách lần đầu đến.

Nếu bạn còn phân vân không biết rẽ đâu thì khách trong khói càng khó.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?

1. Siêu thị nhỏ có phải làm PCCC không?

Có. Siêu thị và trung tâm thương mại thuộc diện quản lý PCCC không phụ thuộc quy mô.

2. Siêu thị có bắt buộc báo cháy tự động không?

Có. QCVN 10:2025/BCA yêu cầu báo cháy tự động không phụ thuộc diện tích.

3. Siêu thị một tầng bao nhiêu m² phải có sprinkler?

Nếu nằm trên mặt đất, nhà một hoặc hai tầng phải trang bị chữa cháy tự động từ tổng diện tích sàn 3.500 m².

4. Siêu thị 3 tầng có phải sprinkler không?

Có. Từ ba tầng trở lên, QCVN 10 quy định chữa cháy tự động không phụ thuộc diện tích.

5. Siêu thị tầng hầm bao nhiêu m² phải sprinkler?

Phần bố trí tại tầng hầm hoặc tầng bán hầm từ 200 m² trở lên.

6. Trung tâm thương mại có phải có họng nước chữa cháy trong nhà không?

Có. Trung tâm thương mại và siêu thị thuộc đối tượng trang bị không phụ thuộc diện tích.

7. Trung tâm thương mại có phải có nước chữa cháy ngoài nhà không?

Có. QCVN 10 liệt kê trung tâm thương mại thuộc diện trang bị hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà không phụ thuộc quy mô.

8. Siêu thị có bắt buộc hydrant ngoài nhà như trung tâm thương mại không?

Bảng C.1 không liệt kê riêng siêu thị tại dòng dành cho chợ hạng 1, chợ hạng 2 và trung tâm thương mại. Với siêu thị phải kiểm thêm điều kiện của công trình và khả năng cấp nước hạ tầng thay vì kết luận chỉ dựa vào tên công năng.

9. Trung tâm thương mại bao nhiêu m² phải thẩm định thiết kế PCCC?

Từ tổng diện tích sàn 2.000 m². Ngưỡng này tiếp tục được giữ trong Nghị định 347/2026/NĐ-CP áp dụng từ 15/09/2026.

10. Bao nhiêu m² phải mua bảo hiểm cháy nổ?

Trung tâm thương mại, siêu thị từ 300 m² tổng diện tích sàn thuộc danh mục bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc.

11. Trung tâm thương mại có bắt buộc mặt nạ lọc độc không?

Không có yêu cầu chung trong Phụ lục F QCVN 10 chỉ vì là trung tâm thương mại hoặc siêu thị. Công năng đặc thù nằm bên trong có thể có yêu cầu riêng.

12. Trung tâm thương mại có cần hai lối thoát không?

Nguyên tắc chung của nhà F3 là các tầng phải có ít nhất hai lối ra thoát nạn, trừ một số trường hợp quy mô nhỏ đáp ứng đầy đủ ngoại lệ rất chặt của Sửa đổi 1:2023 QCVN 06.

13. Gara tầng hầm có thể dùng ngưỡng sprinkler của siêu thị không?

Không. Gara phải kiểm theo nhóm nhà để xe. Gara kín tại tầng hầm, bán hầm thuộc trường hợp báo cháy và chữa cháy tự động không phụ thuộc diện tích.

14. Có được khóa cửa thoát nạn sau giờ đóng cửa không?

Không được làm mất khả năng mở cửa tự do từ phía trong trên đường thoát nạn theo yêu cầu QCVN 06.

15. Trung tâm thương mại có loa hướng dẫn thoát nạn khi nào?

Nếu thuộc công trình công cộng cao trên 10 tầng hoặc có từ 2 tầng hầm trở lên.

TIÊU CHUẨN AN TOÀN PCCC ĐỐI VỚI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI VÀ SIÊU THỊ – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?

Điểm quan trọng nhất của Tiêu chuẩn an toàn PCCC đối với trung tâm thương mại và siêu thị là không được kiểm PCCC chỉ bằng tổng diện tích của tòa nhà.

Phải tách từng lớp:

Toàn bộ tòa nhà → từng tầng → từng công năng → từng gian phòng → hiện trạng vận hành thực tế.

Một trung tâm thương mại có thể đồng thời có:

Siêu thị.

Gara.

Rạp phim.

Food court.

Kho.

Karaoke.

Khu vui chơi.

Văn phòng.

Mỗi phần lại có tiêu chí riêng.

Những mốc quan trọng nhất có thể nhớ là:

Báo cháy tự động: mọi quy mô.

Sprinkler tầng hầm: từ 200 m².

Sprinkler nhà 1–2 tầng trên mặt đất: từ 3.500 m².

Sprinkler nhà từ 3 tầng: mọi quy mô.

Họng nước trong nhà: mọi quy mô.

Thẩm định thiết kế: từ 2.000 m².

Bảo hiểm cháy nổ: từ 300 m².

Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, khó nhất của trung tâm thương mại không phải làm hệ thống ban đầu.

Khó nhất là giữ công trình đúng sau nhiều năm vận hành.

Quầy thay đổi.

Kệ thay đổi.

Người thuê thay đổi.

Kho tăng thêm.

Biển quảng cáo xuất hiện.

Đường thoát bị lấn từng chút một.

Vậy nên một trung tâm thương mại an toàn không chỉ là công trình đã từng nghiệm thu.

Mà là công trình vẫn được duy trì đúng vào ngày hôm nay.

NGUỒN PHÁP LÝ THAM KHẢO

  • Nghị định 105/2025/NĐ-CP về quản lý PCCC, phân nhóm cơ sở, thẩm định thiết kế và bảo hiểm cháy nổ.
  • Nghị định 347/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 15/09/2026, thay Phụ lục III nhưng tiếp tục giữ ngưỡng 2.000 m² đối với trung tâm thương mại, siêu thị.
  • QCVN 10:2025/BCA về báo cháy, chữa cháy tự động, họng nước, cấp nước ngoài nhà và các phương tiện PCCC.
  • Hướng dẫn năm 2026 của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH đối với chợ, trung tâm thương mại, siêu thị.
  • QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 về phân nhóm F3.1, thoát nạn, ngăn cháy và an toàn cháy cho công trình.

Liên hệ với chúng tôi:

CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT

Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0943709898

Email: pccc.hgp@gmail.com

Website: https://pccchunggiaphat.com/