Quy định về việc thử nghiệm, vận hành hệ thống PCCC trước khi nghiệm thu

Rate this post

Quy định về việc thử nghiệm, vận hành hệ thống PCCC trước khi nghiệm thu yêu cầu chủ đầu tư phải kiểm tra hệ thống đã được lắp đặt đúng hồ sơ thiết kế, thử từng thiết bị, từng hệ thống và khả năng vận hành liên động trước khi xác nhận nghiệm thu. Việc thử phải chứng minh các thông số như báo động, lưu lượng, áp lực, nguồn điện dự phòng, điều khiển tự động và các liên động PCCC hoạt động đúng thiết kế chứ không chỉ kiểm tra bằng mắt.

Năm 2026 có một thay đổi rất đáng chú ý: từ 15/09/2026, Nghị định 347/2026/NĐ-CP chính thức bãi bỏ Điều 10 Nghị định 105/2025/NĐ-CP cùng các Mẫu PC15, PC16 và PC17 về thủ tục kiểm tra nghiệm thu của cơ quan Công an; chủ đầu tư tiếp tục phải tự tổ chức nghiệm thu, chịu trách nhiệm về kết quả và khai báo trên hệ thống dữ liệu PCCC trước khi đưa công trình vào hoạt động.

Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật ngày 12/09/2026.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU HIỆN NAY CĂN CỨ VÀO NHỮNG VĂN BẢN NÀO?

Quy định về việc thử nghiệm, vận hành hệ thống PCCC trước khi nghiệm thu hiện nay phải được đối chiếu đồng thời với pháp luật PCCC, pháp luật xây dựng, hồ sơ thiết kế đã được thẩm định cùng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho từng hệ thống.

Các căn cứ chính nên rà gồm:

  • Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15.
  • Nghị định 105/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 01/07/2025.
  • Nghị định 347/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 15/09/2026.
  • QCVN 10:2025/BCA về trang bị, bố trí phương tiện PCCC, CNCH cho nhà và công trình.
  • QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023.
  • Tiêu chuẩn áp dụng cho từng hệ thống theo hồ sơ thiết kế, ví dụ hệ thống báo cháy, sprinkler, cấp nước chữa cháy, chiếu sáng sự cố và những hệ thống kỹ thuật liên quan.

Nghị định 105 quy định nội dung và trình tự tổ chức nghiệm thu PCCC của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình thực hiện theo pháp luật về xây dựng; kết quả nghiệm thu công trình được thể hiện theo Mẫu PC18. Hồ sơ phục vụ nghiệm thu còn bao gồm biên bản nghiệm thu từng phần, nghiệm thu tổng thể, bản vẽ hoàn công và tài liệu hướng dẫn vận hành, bảo dưỡng.

Nói thật, đây là điểm cần hiểu trước tiên.

Không có một phép thử duy nhất gọi là “test PCCC”.

Mỗi hệ thống có một cách thử khác nhau.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CÓ BẮT BUỘC KHÔNG?

Có. Hệ thống PCCC phải được kiểm tra, thử nghiệm và nghiệm thu trước khi được xác nhận hoàn thành và đưa công trình vào sử dụng.

Chủ đầu tư có trách nhiệm:

  • Tổ chức nghiệm thu PCCC.
  • Chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu.
  • Bảo đảm hệ thống đã thi công phù hợp thiết kế được thẩm định.
  • Bàn giao hồ sơ thiết kế, hồ sơ nghiệm thu cho đơn vị quản lý vận hành.

Từ ngày 15/09/2026, trách nhiệm này còn được thể hiện rõ hơn: chủ đầu tư phải tổ chức nghiệm thu và khai báo trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy trước khi đưa công trình vào hoạt động.

Vậy nên:

Lắp xong thiết bị chưa phải nghiệm thu.

Cấp điện thấy đèn sáng chưa phải nghiệm thu.

Bơm quay chưa có nghĩa hệ thống chữa cháy đạt.

Phải chứng minh hệ thống làm đúng chức năng thiết kế.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU CÓ THAY ĐỔI TỪ 15/09/2026 KHÔNG?

Có. Thay đổi lớn nhất là bỏ thủ tục cơ quan Công an kiểm tra công tác nghiệm thu theo Điều 10 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, nhưng không hề bỏ trách nhiệm nghiệm thu của chủ đầu tư.

Nghị định 347/2026/NĐ-CP quy định từ 15/09/2026:

  • Bãi bỏ Điều 10 Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
  • Bãi bỏ Mẫu PC15 – đề nghị kiểm tra nghiệm thu.
  • Bãi bỏ Mẫu PC16 – biên bản kiểm tra nghiệm thu của Công an.
  • Bãi bỏ Mẫu PC17 – văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu của Công an.
  • Chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm.
  • Trước khi đưa công trình hoạt động phải khai báo trên hệ thống dữ liệu PCCC theo quy định.

Đây là thay đổi rất lớn về cách quản lý.

Nhưng đừng hiểu thành:

“Từ 15/9 không cần nghiệm thu nữa.”

Không đúng.

Đúng hơn phải hiểu là:

Trách nhiệm nghiệm thu chuyển mạnh hơn về chủ đầu tư.

Càng ít bước xin xác nhận hành chính thì hồ sơ thử nghiệm nội bộ càng phải làm chắc.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU PHẢI THỰC HIỆN THEO THỨ TỰ NÀO?

Một quy trình thực tế nên đi từ nghiệm thu vật tư → lắp đặt → thử riêng lẻ → thử hệ thống → thử liên động → nghiệm thu tổng thể.

PCCC Hùng Gia Phát thường chia thành các bước:

  1. Kiểm tra hồ sơ thiết kế được thẩm định.
  2. Kiểm tra thiết bị, vật tư lắp đặt thực tế.
  3. Nghiệm thu phần bị che khuất trước khi đóng trần, xây hộp kỹ thuật.
  4. Kiểm tra lắp đặt tĩnh.
  5. Thử áp, thử kín đường ống nếu hệ thống yêu cầu.
  6. Cấp nguồn và chạy thử từng thiết bị.
  7. Chạy thử từng hệ thống độc lập.
  8. Đo thông số kỹ thuật thực tế.
  9. Chạy thử liên động giữa các hệ thống.
  10. Giả lập tình huống cháy.
  11. Khắc phục lỗi.
  12. Chạy lại sau khắc phục.
  13. Lập biên bản nghiệm thu từng phần.
  14. Nghiệm thu tổng thể.
  15. Hoàn thiện bản vẽ hoàn công và hồ sơ vận hành.

Hướng dẫn nghiệp vụ trước đây của Cục Cảnh sát PCCC cũng sử dụng các hồ sơ như biên bản thử áp, nghiệm thu từng phần, nghiệm thu tổng thể, bản vẽ hoàn công và quy trình vận hành cho các hệ thống PCCC. Những tài liệu này vẫn rất hữu ích về mặt kỹ thuật, dù cơ chế thủ tục hành chính đã thay đổi.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – HỆ THỐNG BÁO CHÁY CẦN THỬ NHỮNG GÌ?

Hệ thống báo cháy phải được thử từ thiết bị phát hiện cháy đến trung tâm, chuông/còi/đèn và các tín hiệu liên động đã thiết kế.

Không nên chỉ mở tủ trung tâm lên rồi thấy màn hình bình thường là kết luận đạt.

Cần kiểm thực tế:

  • Trung tâm báo cháy.
  • Loop/zone.
  • Đầu báo khói.
  • Đầu báo nhiệt.
  • Nút nhấn báo cháy.
  • Chuông.
  • Còi.
  • Đèn báo.
  • Module input/output.
  • Nguồn chính.
  • Ắc quy dự phòng.
  • Tín hiệu mất nguồn.
  • Tín hiệu lỗi.
  • Khả năng xác định đúng khu vực xảy ra cháy.

Nên kích hoạt thiết bị thật hoặc dùng thiết bị test phù hợp.

Ví dụ:

Tác động đầu báo tầng 5.

Tủ phải nhận đúng tầng 5.

Chuông phải phát theo logic thiết kế.

Tín hiệu liên động phải chạy đúng.

Nếu tủ báo:

“Zone 3.”

nhưng Zone 3 trên bản vẽ là tầng 4 thì phải sửa.

Sai mapping đôi khi nguy hiểm hơn một đầu báo hỏng.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – BƠM CHỮA CHÁY CẦN CHẠY THỬ RA SAO?

Cụm bơm chữa cháy phải được chạy thử ở các chế độ được thiết kế và chứng minh đủ lưu lượng, áp lực tại điều kiện bất lợi.

Thông thường cần kiểm:

  • Bơm chính.
  • Bơm dự phòng.
  • Bơm bù áp.
  • Khởi động bằng tay.
  • Khởi động tự động.
  • Áp lực khởi động.
  • Áp lực dừng của bơm bù.
  • Áp lực đường ống.
  • Lưu lượng.
  • Tủ điều khiển.
  • Nguồn điện.
  • Nguồn dự phòng nếu có.
  • Máy bơm diesel nếu thiết kế sử dụng.

Đối với hệ thống sprinkler nước/bọt, TCVN 7336:2021 yêu cầu nguồn cấp phải bảo đảm các thông số lưu lượng, áp suất đã tính toán và cho phép sử dụng máy bơm để tăng áp khi nguồn không đáp ứng.

Một lỗi chúng tôi gặp khá nhiều:

Bơm chạy rất êm.

Áp kế ngay phòng bơm đẹp.

Nhưng hydrant tầng cao nhất hoặc đầu phun bất lợi lại thiếu áp.

Vì vậy đừng nghiệm thu bơm tại mỗi phòng bơm.

Phải kiểm cả đầu cuối.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – ĐƯỜNG ỐNG CÓ PHẢI THỬ ÁP KHÔNG?

Có đối với những hệ thống đường ống thuộc trường hợp tiêu chuẩn, thiết kế yêu cầu thử áp, thử kín trước nghiệm thu.

Các hệ thống thường cần kiểm nội dung này gồm:

  • Sprinkler.
  • Họng nước chữa cháy.
  • Drencher.
  • Hệ thống bọt.
  • Hệ thống chữa cháy khí.
  • Một số hệ thống đường ống công nghệ liên quan.

Hồ sơ nghiệm thu PCCC truyền thống cũng yêu cầu biên bản thử áp đối với hệ thống chữa cháy bằng nước, bọt và hệ thống khí.

Điều chúng tôi hay nhắc nhà thầu là:

Hãy thử trước khi đóng trần.

Đừng để:

Đường ống đã sơn.

Trần đã đóng.

Nội thất đã làm.

Rồi mới phát hiện một mối nối rò.

Lúc đó sửa một khớp nối thành sửa cả căn phòng.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – SPRINKLER CẦN KIỂM TRA NHỮNG GÌ?

Hệ thống sprinkler phải chứng minh nguồn nước, bơm, đường ống, van, thiết bị báo động và thông số thủy lực vận hành phù hợp thiết kế.

Trước nghiệm thu nên kiểm ít nhất:

  • Đầu phun đúng chủng loại.
  • Nhiệt độ kích hoạt phù hợp.
  • Hướng đầu phun.
  • Khoảng cách tới trần.
  • Khoảng cách tới hàng hóa hoặc vật cản.
  • Van zone.
  • Van báo động.
  • Công tắc dòng chảy.
  • Đồng hồ áp.
  • Test & drain.
  • Bơm.
  • Nguồn nước.
  • Tín hiệu về tủ báo cháy.
  • Tín hiệu khởi động bơm.

TCVN 7336:2021 quy định hệ thống chữa cháy tự động phải bảo đảm cường độ phun, lưu lượng, diện tích tính toán và các thông số thủy lực tương ứng với nhóm nguy cơ cháy.

Một lỗi rất hay xuất hiện sau khi hoàn thiện nội thất:

Đầu sprinkler đúng vị trí trên bản vẽ.

Nhưng thực tế lại bị:

Đèn.

Biển quảng cáo.

Ống gió.

Tủ.

Kệ hàng.

che mất vùng phun.

Vậy nên bước nghiệm thu phải nhìn cả không gian thật.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – HỌNG NƯỚC CHỮA CHÁY PHẢI TEST THẾ NÀO?

Họng nước chữa cháy phải được kiểm tra khả năng cấp nước, áp lực, lưu lượng và phạm vi phục vụ theo thiết kế.

Cần kiểm:

  • Van họng.
  • Vòi.
  • Lăng.
  • Khớp nối.
  • Tủ.
  • Áp lực.
  • Lưu lượng.
  • Vị trí bất lợi nhất.
  • Khả năng khởi động bơm.
  • Trạng thái van trên tuyến.

Nếu thiết kế yêu cầu nhiều tia phun đồng thời thì phải thử theo chế độ tương ứng.

Đừng chỉ mở một họng ngay sát phòng bơm.

Đó thường là họng đẹp nhất hệ thống.

Họng cần quan tâm nhất lại nằm:

Xa nhất.

Cao nhất.

Cuối tuyến.

Đúng chỗ áp lực thấp nhất.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – HỆ THỐNG CHỮA CHÁY KHÍ PHẢI KIỂM TRA GÌ?

Hệ thống chữa cháy khí phải được kiểm tra đường ống, bình khí, tín hiệu cảnh báo, logic xả khí và các liên động an toàn theo thiết kế.

Thông thường cần rà:

  • Khối lượng hoặc áp suất bình.
  • Đường ống.
  • Thử kín/thử áp nếu yêu cầu.
  • Đầu phun.
  • Van.
  • Trung tâm điều khiển.
  • Đầu báo.
  • Nút kích hoạt.
  • Nút dừng xả.
  • Chuông/còi cảnh báo.
  • Thời gian trễ.
  • Đóng damper.
  • Dừng điều hòa/thông gió.
  • Đóng cửa hoặc kiểm soát cửa theo thiết kế.
  • Khả năng duy trì nồng độ trong không gian nếu tiêu chuẩn yêu cầu.

Hồ sơ kỹ thuật trước đây cũng lưu ý biên bản thử áp đường ống và độ kín của phòng đối với hệ thống chữa cháy khí.

Nói thật, không nên “test thật” bằng cách xả hết bình khí chỉ để chứng minh hệ thống chạy.

Thông thường có thể mô phỏng logic kích hoạt theo quy trình thử của hệ thống, tiêu chuẩn và nhà sản xuất.

Quan trọng là đừng tự ý mô phỏng nếu chưa cô lập cơ cấu xả.

Đã có công trình đang test đầu báo mà xả luôn bình.

Rất tốn tiền.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – HỆ THỐNG HÚT KHÓI VÀ TĂNG ÁP CẦN TEST GÌ?

Hệ thống hút khói và tăng áp phải được kiểm tra khả năng khởi động đúng kịch bản cháy, vận hành quạt, damper và thông số thiết kế tại khu vực bảo vệ.

Cần kiểm:

  • Quạt hút khói.
  • Quạt tăng áp.
  • Quạt cấp bù.
  • Damper chống cháy.
  • Damper khói.
  • Nguồn điện.
  • Tủ điều khiển.
  • Chế độ Auto.
  • Chế độ Manual.
  • Tín hiệu từ báo cháy.
  • Luồng gió.
  • Chênh áp nếu thiết kế có yêu cầu.
  • Logic đóng/mở damper.

Một lỗi hay xảy ra:

Quạt chạy.

Nhưng damper không mở.

Hoặc:

Damper mở.

Quạt quay ngược.

Hoặc:

Tầng 5 cháy nhưng hệ thống hút khói tầng 4 lại chạy.

Nhìn riêng từng thiết bị đều thấy “có hoạt động”.

Chỉ tới lúc chạy liên động mới lộ lỗi.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – ĐIỆN PCCC CẦN THỬ NHƯ THẾ NÀO?

Nguồn điện phục vụ PCCC phải được thử trong cả tình huống nguồn điện bình thường bị mất.

Đây là phần rất quan trọng nhưng thường bị test sơ sài.

Cần kiểm:

  • Nguồn điện chính.
  • Nguồn dự phòng.
  • Máy phát điện.
  • ATS.
  • UPS nếu có.
  • Ắc quy hệ thống.
  • Cáp cấp điện PCCC.
  • Tủ điện.
  • Tín hiệu mất điện.
  • Khả năng duy trì tải PCCC.

Một bài test thực tế rất hữu ích:

Ngắt điện lưới có kiểm soát.

Sau đó quan sát:

Máy phát có khởi động không?

ATS có chuyển không?

Bơm PCCC còn chạy không?

Tủ báo cháy còn hoạt động không?

Đèn Exit còn sáng không?

Hệ thống hút khói có đủ nguồn không?

Có công trình mọi hệ thống đều chạy tốt khi có điện.

Đến lúc cắt điện thì im hết.

Nếu không thử, sẽ không biết.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – ĐÈN SỰ CỐ VÀ EXIT CÓ CẦN TEST KHÔNG?

Có. Đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn thoát nạn phải được kiểm tra khi mất nguồn điện bình thường và phải duy trì hoạt động theo yêu cầu kỹ thuật áp dụng.

Trước nghiệm thu cần kiểm:

  • Biển Exit có đúng hướng không.
  • Mũi tên có đúng tuyến thoát không.
  • Đèn có bị che không.
  • Đèn sự cố có đủ sáng không.
  • Pin còn hoạt động không.
  • Cắt nguồn thì đèn có chuyển sang dự phòng không.
  • Thời gian duy trì có đáp ứng thiết kế/tiêu chuẩn không.

Đây là bước cực đơn giản.

Nhưng rất dễ phát hiện lỗi.

Tắt điện.

Đi từ phòng xa nhất ra ngoài.

Nếu phải bật đèn điện thoại thì hệ thống cần rà lại.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – CỬA CHỐNG CHÁY CÓ CẦN VẬN HÀNH THỬ KHÔNG?

Có nếu cửa, thiết bị giữ cửa hoặc hệ thống đóng cửa có liên quan đến giải pháp PCCC của công trình.

Cần kiểm tra:

  • Cửa tự đóng được không.
  • Tay co hoạt động không.
  • Cửa có bị cạ sàn không.
  • Chốt có ăn không.
  • Khe cửa có phù hợp không.
  • Thiết bị giữ cửa điện từ có nhả khi báo cháy không.
  • Cửa có bị chèn cố định không.

Đây là hạng mục rất đời thường.

Thi công xong thì cửa đạt.

Sau đó đội nội thất kê chặn bằng viên đá.

Đến lúc nghiệm thu:

Cửa chống cháy thành cửa luôn mở.

Một chi tiết nhỏ làm mất cả giải pháp ngăn khói.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – THANG MÁY CÓ CẦN TEST LIÊN ĐỘNG KHÔNG?

Có nếu hồ sơ thiết kế quy định thang máy phải tham gia chế độ vận hành khi có cháy.

Có thể cần kiểm:

  • Tín hiệu báo cháy.
  • Thu hồi thang về tầng quy định.
  • Không nhận lệnh thông thường theo chế độ cháy.
  • Thang máy chữa cháy nếu có.
  • Nguồn điện PCCC.
  • Liên lạc trong cabin.
  • Điều khiển ưu tiên của lực lượng chữa cháy.

Không nên test thang tách riêng khỏi báo cháy rồi kết luận đạt.

Điểm cần xem là:

Khi báo cháy thực sự phát tín hiệu thì thang làm gì?

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – “TEST LIÊN ĐỘNG” LÀ GÌ?

Test liên động là giả lập một tình huống cháy để kiểm tra nhiều hệ thống cùng phản ứng theo đúng kịch bản điều khiển.

Đây là bước PCCC Hùng Gia Phát cho rằng quan trọng nhất trước nghiệm thu.

Ví dụ:

Đầu báo khói tầng 8 tác động.

Hệ thống có thể phải thực hiện chuỗi lệnh như:

  1. Tủ báo cháy nhận đúng địa chỉ.
  2. Chuông/còi khu vực hoạt động.
  3. Loa phát cảnh báo.
  4. Thang máy về tầng quy định.
  5. Điều hòa khu vực dừng.
  6. Damper khói chuyển trạng thái.
  7. Quạt hút khói chạy.
  8. Quạt tăng áp cầu thang chạy.
  9. Cửa điện từ nhả.
  10. Tín hiệu về phòng trực hiển thị đúng.

Tất nhiên, logic thực tế phải theo đúng thiết kế từng công trình.

Không phải công trình nào cũng có đủ 10 chức năng trên.

Nhưng nguyên tắc giống nhau:

Một tín hiệu cháy phải kéo theo đúng những hành động mà thiết kế đã quy định.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – CÓ CẦN TEST TÌNH HUỐNG MẤT ĐIỆN KHÔNG?

Rất nên và trong các hệ thống thuộc phạm vi yêu cầu nguồn dự phòng thì đây là tình huống phải được chứng minh khi nghiệm thu.

Một kịch bản hợp lý là:

  1. Hệ thống đang hoạt động bình thường.
  2. Ngắt nguồn điện lưới.
  3. Theo dõi ATS/máy phát.
  4. Kiểm tra tủ báo cháy.
  5. Kiểm tra bơm.
  6. Kiểm tra hệ thống hút khói.
  7. Kiểm tra đèn sự cố.
  8. Kiểm tra Exit.
  9. Kiểm tra hệ thống liên lạc và điều khiển.
  10. Ghi lại thời gian chuyển nguồn.

Một nhà máy có máy phát 1.000 kVA không có nghĩa mọi thứ đã ổn.

Máy phát phải:

Khởi động.

ATS phải chuyển.

Tải phải được cấp.

Thứ tự ưu tiên phải đúng.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – CẦN CHUẨN BỊ NHỮNG BIÊN BẢN NÀO?

Hồ sơ thử nghiệm nên chứng minh rõ từng hạng mục đã được kiểm tra và kết quả phù hợp.

Tùy công trình, thường có:

  • Biên bản nghiệm thu vật tư đầu vào.
  • Biên bản nghiệm thu lắp đặt.
  • Biên bản phần bị che khuất.
  • Biên bản thử áp.
  • Biên bản thử kín.
  • Biên bản chạy thử bơm.
  • Biên bản đo lưu lượng/áp lực.
  • Biên bản test báo cháy.
  • Biên bản thử liên động.
  • Biên bản chạy thử hút khói, tăng áp.
  • Biên bản thử nguồn điện dự phòng.
  • Biên bản nghiệm thu từng phần.
  • Biên bản nghiệm thu tổng thể.
  • Bản vẽ hoàn công.
  • Tài liệu vận hành.
  • Tài liệu bảo dưỡng.

Nghị định 105 hiện cũng liệt kê biên bản nghiệm thu từng phần và tổng thể, bản vẽ hoàn công, tài liệu vận hành và bảo dưỡng trong nhóm hồ sơ nghiệm thu.

Đừng làm biên bản sau khi đã nghiệm thu xong.

Làm tới đâu ký tới đó.

Hồ sơ sẽ thật hơn rất nhiều.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – BẢN VẼ HOÀN CÔNG QUAN TRỌNG THẾ NÀO?

Bản vẽ hoàn công phải thể hiện công trình đã thi công thực tế, không phải chỉ in lại bản thiết kế ban đầu rồi đóng dấu “hoàn công”.

Nghị định 105 yêu cầu bản vẽ hoàn công hệ thống PCCC và hệ thống điện phục vụ PCCC trong hồ sơ nghiệm thu.

Bản vẽ phải cập nhật những thay đổi thực tế như:

  • Tuyến ống.
  • Vị trí đầu phun.
  • Van.
  • Hydrant.
  • Đầu báo.
  • Tủ trung tâm.
  • Module.
  • Quạt.
  • Damper.
  • Tủ điện.
  • Máy bơm.
  • Bể nước.

Một lỗi rất thường:

Bản thiết kế đầu phun nằm giữa phòng.

Thi công phải né dầm nên dịch 800 mm.

Bản hoàn công vẫn để vị trí cũ.

Đến khi bảo trì, kỹ thuật nhìn bản vẽ đi tìm thiết bị sai chỗ.

Hoàn công là để sử dụng cả chục năm sau.

Không phải chỉ để qua nghiệm thu.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – AI PHẢI THAM GIA NGHIỆM THU?

Chủ đầu tư là bên tổ chức và chịu trách nhiệm chính, nhưng quá trình nghiệm thu còn liên quan đến các chủ thể tham gia xây dựng theo phạm vi trách nhiệm.

Nghị định 105 quy định:

  • Chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm.
  • Tư vấn giám sát tham gia nghiệm thu.
  • Đơn vị thi công lập hồ sơ hoàn công, hồ sơ nghiệm thu và chuẩn bị điều kiện phục vụ nghiệm thu.
  • Đơn vị thiết kế thực hiện trách nhiệm liên quan đến sản phẩm thiết kế, giám sát tác giả.

Một bộ test tốt thường có mặt:

Kỹ thuật nhà thầu PCCC.

MEP.

Điện.

BMS nếu có.

Thang máy.

HVAC.

Tư vấn giám sát.

Đại diện chủ đầu tư.

Vì test liên động liên quan nhiều hệ thống.

Chỉ gọi nhà thầu PCCC tới chưa chắc đủ.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – CÓ ĐƯỢC NGHIỆM THU KHI HỆ THỐNG CÒN LỖI KHÔNG?

Không nên nghiệm thu hoàn thành khi các lỗi ảnh hưởng tới chức năng PCCC chưa được khắc phục.

Ví dụ:

  • Tủ báo cháy còn fault.
  • Một số loop mất tín hiệu.
  • Bơm dự phòng không tự khởi động.
  • ATS không chuyển nguồn.
  • Quạt chạy ngược.
  • Damper không mở.
  • Đầu phun bị che.
  • Exit không sáng.
  • Cửa chống cháy không đóng.
  • Bể nước chưa đủ.
  • Van chính đang đóng.
  • Áp lực đầu bất lợi không đạt.

Nói thật, một câu rất hay nghe ở công trường là:

“Lỗi nhỏ thôi, ký trước rồi sửa sau.”

Với PCCC, đừng làm vậy.

Lỗi nhỏ trong điều kiện bình thường có thể trở thành lỗi lớn khi cháy.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – CÔNG TRÌNH CÓ ĐƯỢC ĐƯA VÀO HOẠT ĐỘNG KHI CHƯA NGHIỆM THU KHÔNG?

Không.

Từ ngày 15/09/2026, Nghị định 347/2026/NĐ-CP quy định phạt từ 30 triệu đến 50 triệu đồng đối với hành vi đưa công trình, hạng mục hoặc phương tiện đã được thẩm duyệt/thẩm định PCCC vào khai thác khi chưa hoàn thành việc tổ chức nghiệm thu PCCC theo quy định.

Ngoài ra, trường hợp công trình thuộc diện phải thẩm định thiết kế mà đưa vào sử dụng khi chưa có văn bản thẩm định của cơ quan quản lý chuyên ngành, mức phạt theo quy định mới là 40–50 triệu đồng.

Đây là mức phạt áp dụng theo Nghị định 347 từ ngày 15/09/2026.

Bài này được cập nhật ngày 12/09 nên cần lưu ý mốc thời gian đó.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – 24 GIỜ TRƯỚC NGHIỆM THU NÊN KIỂM TRA GÌ?

Nếu chỉ còn một ngày, PCCC Hùng Gia Phát thường ưu tiên checklist này:

  1. Kiểm tra tủ báo cháy còn lỗi hay không.
  2. Test một vòng báo cháy toàn công trình.
  3. Test chuông/còi/loa.
  4. Test bơm chính.
  5. Test bơm dự phòng.
  6. Test bơm bù.
  7. Kiểm áp lực điểm xa nhất.
  8. Kiểm van hệ thống.
  9. Test sprinkler bằng bộ test phù hợp.
  10. Test họng nước.
  11. Test hệ thống hút khói.
  12. Test tăng áp.
  13. Test damper.
  14. Test cửa chống cháy.
  15. Test thang máy liên động nếu có.
  16. Ngắt điện thử nguồn dự phòng.
  17. Test Exit và chiếu sáng sự cố.
  18. Kiểm bể nước.
  19. Kiểm tình trạng hoàn công.
  20. Kiểm biên bản thử nghiệm.
  21. Kiểm hướng dẫn vận hành.
  22. Kiểm toàn bộ thay đổi so với thiết kế.

Nếu còn lỗi, sửa rồi test lại.

Đừng che lỗi bằng cách reset tủ.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – NHỮNG LỖI NÀO THƯỜNG LÀM NGHIỆM THU BỊ VƯỚNG?

Những lỗi chúng tôi thường thấy gồm:

  • Thiết bị khác model thiết kế.
  • Thiếu hồ sơ thiết bị.
  • Hoàn công không đúng thực tế.
  • Chưa thử áp.
  • Bơm thiếu lưu lượng.
  • Điểm bất lợi thiếu áp.
  • Van đóng.
  • Bơm để Manual.
  • Báo cháy còn lỗi.
  • Địa chỉ đầu báo sai.
  • Chuông không đủ vùng.
  • Quạt hút khói chạy ngược.
  • Damper không liên động.
  • Thang máy không về tầng.
  • Exit mất nguồn thì tắt.
  • Ắc quy hết.
  • Đầu sprinkler bị che.
  • Cửa chống cháy bị chèn.
  • Hệ thống khí chưa test logic.
  • Máy phát không cấp đúng tải PCCC.
  • Biên bản thiếu chữ ký.
  • Thay đổi thiết kế nhưng không cập nhật hồ sơ.
  • Nhà thầu nào cũng nói “phần của tôi chạy rồi” nhưng chưa ai test liên động.

Lỗi cuối cùng là lỗi chúng tôi gặp nhiều nhất.

Mỗi hệ thống riêng lẻ đều đạt.

Ghép lại thì không chạy.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?

1. Lắp xong hệ thống PCCC có được nghiệm thu ngay không?

Không nên. Phải kiểm tra, chạy thử, đo thông số và hoàn thiện các biên bản nghiệm thu tương ứng trước khi nghiệm thu hoàn thành.

2. Ai chịu trách nhiệm nghiệm thu PCCC?

Chủ đầu tư/chủ sở hữu tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả.

3. Từ 15/09/2026 còn phải xin Công an cấp PC17 không?

Không. Nghị định 347/2026/NĐ-CP bãi bỏ Điều 10 cùng Mẫu PC15, PC16 và PC17 từ ngày 15/09/2026.

4. Từ 15/09/2026 có còn phải nghiệm thu PCCC không?

Có. Chủ đầu tư vẫn phải tổ chức nghiệm thu, chịu trách nhiệm và khai báo theo quy định trước khi đưa công trình hoạt động.

5. Có cần test bơm PCCC không?

Có. Phải chứng minh bơm và hệ thống cấp nước đáp ứng chế độ vận hành, lưu lượng và áp lực theo thiết kế.

6. Có cần test hệ thống khi mất điện không?

Có đối với các hệ thống có yêu cầu nguồn điện dự phòng; cần chứng minh khả năng chuyển nguồn và duy trì chức năng PCCC.

7. Có cần test liên động không?

Có nếu thiết kế có các chức năng liên động giữa báo cháy với quạt, damper, thang máy, cửa, nguồn điện hoặc các hệ thống khác.

8. Sprinkler có phải xả thật đầu phun không?

Việc thử phải thực hiện theo tiêu chuẩn, thiết kế và quy trình hệ thống. Thông thường có các điểm test/drain và phương pháp thử chức năng mà không nhất thiết phá đầu phun đang lắp.

9. Hệ thống khí có phải xả hết bình khi nghiệm thu không?

Không nên tự ý xả thật. Có thể áp dụng quy trình mô phỏng và các phép thử theo thiết kế, tiêu chuẩn và hướng dẫn nhà sản xuất.

10. Bản vẽ hoàn công có bắt buộc không?

Có trong hồ sơ nghiệm thu theo quy định của Nghị định 105.

11. Có cần biên bản thử áp không?

Có đối với những hệ thống đường ống mà tiêu chuẩn, thiết kế yêu cầu thử áp/thử kín.

12. Chưa nghiệm thu mà đưa nhà máy vào sản xuất được không?

Không. Từ 15/09/2026, hành vi đưa công trình vào khai thác khi chưa hoàn thành nghiệm thu có thể bị phạt 30–50 triệu đồng theo Nghị định 347.

13. Mẫu PC18 có còn không?

Nghị định 105 quy định kết quả nghiệm thu của chủ đầu tư bằng PC18; Nghị định 347 bãi bỏ PC15, PC16, PC17, PC19, PC20, PC21 nhưng không liệt kê PC18 trong nhóm biểu mẫu bị bãi bỏ.

14. Công trình đã được thẩm duyệt theo quy định cũ thì áp dụng thế nào?

Cần kiểm tra quy định chuyển tiếp theo thời điểm thẩm duyệt, thi công và nghiệm thu. Không nên mặc nhiên áp dụng cùng một quy trình cho mọi dự án chuyển tiếp. Nghị định 105 có quy định riêng cho các dự án đã được cấp thẩm duyệt trước ngày luật mới có hiệu lực.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – QUY TRÌNH NÀO DỄ ÁP DỤNG NHẤT?

Một quy trình gọn có thể nhớ bằng 9 bước:

  1. Đối chiếu hồ sơ thẩm định.
  2. Kiểm tra vật tư và lắp đặt.
  3. Thử kín, thử áp nếu áp dụng.
  4. Chạy thử riêng từng thiết bị.
  5. Chạy thử từng hệ thống.
  6. Đo thông số kỹ thuật.
  7. Test liên động toàn công trình.
  8. Sửa lỗi và test lại.
  9. Hoàn thiện biên bản, hoàn công và nghiệm thu.

Thực hiện đúng thứ tự này giúp giảm rất nhiều lỗi vào ngày nghiệm thu.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC THỬ NGHIỆM, VẬN HÀNH HỆ THỐNG PCCC TRƯỚC KHI NGHIỆM THU – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?

Điều quan trọng nhất của Quy định về việc thử nghiệm, vận hành hệ thống PCCC trước khi nghiệm thu là:

Đừng thử thiết bị. Hãy thử cả tình huống cháy.

Một đầu báo hoạt động riêng chưa nói lên nhiều.

Một quạt hoạt động riêng cũng chưa đủ.

Một bơm quay cũng chưa chắc đạt.

Điều cần chứng minh là:

Khi có cháy thật, hệ thống có phát hiện đúng không?

Có báo đúng không?

Có cấp nước đủ không?

Có hút khói đúng không?

Có giữ cầu thang an toàn không?

Có đưa thang máy về đúng tầng không?

Có còn hoạt động khi mất điện không?

Và khi một thứ hỏng, người vận hành có biết xử lý không?

Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, test kỹ trước nghiệm thu thường tốn thêm một ngày.

Nhưng bỏ qua ngày đó có thể mất thêm nhiều tuần để sửa lỗi sau này.

NGUỒN PHÁP LÝ THAM KHẢO

  • Nghị định 105/2025/NĐ-CP về thẩm định, tổ chức nghiệm thu PCCC và trách nhiệm của chủ đầu tư.
  • Nghị định 347/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 08/09/2026, có hiệu lực từ 15/09/2026.
  • Điều 30 Nghị định 347/2026/NĐ-CP bãi bỏ Điều 10 Nghị định 105 và các Mẫu PC15, PC16, PC17 cùng một số biểu mẫu khác.
  • Nghị định 347/2026/NĐ-CP bổ sung trách nhiệm khai báo dữ liệu trước khi đưa công trình hoạt động và sửa mức phạt đối với công trình chưa nghiệm thu.
  • TCVN 7336:2021 về hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt.

Liên hệ với chúng tôi:

CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT

Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0943709898

Email: pccc.hgp@gmail.com

Website: https://pccchunggiaphat.com/