Mặt nạ phòng độc trong cơ sở lưu trú là phương tiện hỗ trợ bảo vệ đường hô hấp khi người bên trong phải thoát qua khu vực có khói và khí độc do cháy. Tuy nhiên, không phải mọi loại mặt nạ đều giống nhau và cũng không phải mọi cơ sở lưu trú đều áp dụng cùng cách trang bị. Việc xác định đúng đối tượng, số lượng, vị trí và cách bảo quản là rất quan trọng.
Quy định trang bị mặt nạ phòng độc tại cơ sở lưu trú hiện nay
Đối với khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ, nhà trọ và nhiều loại hình cơ sở lưu trú, vấn đề trang bị mặt nạ lọc độc không còn chỉ là một khuyến nghị mang tính tự nguyện trong mọi trường hợp.
Theo Phụ lục F của TCVN 3890:2023 về phương tiện phòng cháy và chữa cháy cho nhà và công trình, nhóm:
* Khách sạn.
* Nhà khách.
* Nhà nghỉ.
* Nhà trọ.
* Cơ sở lưu trú khác theo quy định.
* Ngoại trừ bãi cắm trại du lịch.
nếu cao từ 3 tầng trở lên thì phải trang bị mặt nạ lọc độc tại tất cả các tầng nhà.
Định mức trang bị là:
* 1 chiếc cho 1 người.
* Tính cả khách lưu trú.
* Tính cả nhân viên phục vụ có mặt thường xuyên.
Điểm cần đặc biệt chú ý là yêu cầu này không phụ thuộc việc khách sạn lớn hay nhỏ nếu đã thuộc phạm vi chiều cao nói trên.
Ví dụ, một nhà nghỉ 4 tầng quy mô nhỏ vẫn cần rà soát yêu cầu trang bị theo tiêu chuẩn, thay vì cho rằng chỉ những khách sạn lớn mới cần mặt nạ lọc độc.
TCVN 3890:2023 hiện còn hiệu lực và thay thế TCVN 3890:2009. Vì vậy, khi xây dựng mới, cải tạo làm tăng quy mô hoặc chuyển đổi công năng theo phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn, cần ưu tiên đối chiếu phiên bản hiện hành.
Vì sao cơ sở lưu trú cần trang bị mặt nạ lọc độc?
Trong một vụ cháy, ngọn lửa không phải là nguy hiểm duy nhất.
Khói và khí độc thường là yếu tố trực tiếp làm giảm khả năng thoát nạn.
Khi vật liệu trong phòng cháy, có thể phát sinh:
* Khói dày.
* Muội than.
* Carbon monoxide.
* Sản phẩm phân hủy nhiệt.
* Khí kích thích đường hô hấp.
* Khí độc tùy thuộc vật liệu cháy.
Trong khách sạn hoặc nhà nghỉ, vật liệu cháy có thể bao gồm:
* Nệm.
* Rèm.
* Đồ gỗ.
* Nhựa.
* Thảm.
* Thiết bị điện.
* Vật liệu hoàn thiện.
* Đồ dùng cá nhân.
Khi hành lang hoặc buồng thang bị ảnh hưởng bởi khói, người lưu trú có thể rất khó thoát ra ngoài.
Mặt nạ lọc độc được trang bị đúng loại có thể hỗ trợ giảm lượng khói và một số thành phần độc hại hít vào trong thời gian thoát nạn theo phạm vi thiết kế của sản phẩm.
Tuy nhiên, cần hiểu rõ:
Mặt nạ không biến môi trường cháy thành môi trường an toàn.
Nó chỉ là một phương tiện hỗ trợ thoát nạn.
Phân biệt mặt nạ lọc độc và mặt nạ phòng độc cách ly
Hai khái niệm này thường được gọi chung trên thị trường là “mặt nạ phòng độc”, nhưng về kỹ thuật có sự khác biệt.
Mặt nạ lọc độc
Mặt nạ lọc độc sử dụng bộ phận lọc để xử lý không khí xung quanh trước khi người sử dụng hít vào.
Tùy cấu tạo, thiết bị có thể hỗ trợ lọc:
* Khói.
* Bụi.
* Một số khí độc.
* Một số hơi độc.
Khả năng bảo vệ phụ thuộc hoàn toàn vào:
* Loại phin lọc.
* Nồng độ chất độc.
* Thời gian sử dụng.
* Hàm lượng oxy trong môi trường.
* Tiêu chuẩn của sản phẩm.
Không phải mặt nạ nào có phin lọc cũng phù hợp để thoát nạn trong đám cháy.
Mặt nạ phòng độc cách ly
Mặt nạ phòng độc cách ly cung cấp hoặc tạo nguồn khí thở độc lập hơn với môi trường xung quanh theo cấu tạo thiết bị.
Loại này thường được sử dụng cho tình huống chuyên biệt, có yêu cầu cao hơn về bảo vệ hô hấp.
TCVN 3890:2023 phân biệt mặt nạ lọc độc và mặt nạ phòng độc cách ly khi quy định trang bị phương tiện PCCC.
Cơ sở lưu trú cao bao nhiêu tầng thì phải trang bị mặt nạ lọc độc?
Theo Phụ lục F TCVN 3890:2023, ngưỡng được xác định là:
* Cao từ 3 tầng trở lên.
Đối tượng gồm:
* Khách sạn.
* Nhà khách.
* Nhà nghỉ.
* Nhà trọ.
* Các cơ sở lưu trú khác theo quy định.
* Trừ bãi cắm trại du lịch.
Đây là điểm rất đáng chú ý vì nhiều chủ cơ sở thường nhầm rằng chỉ khách sạn cao tầng mới phải trang bị.
Trên thực tế, một cơ sở chỉ có 3 tầng nhưng thuộc loại hình nêu trên đã cần kiểm tra nghĩa vụ theo tiêu chuẩn.
Cơ sở lưu trú 2 tầng thì sao?
Không nên suy luận rằng cơ sở 2 tầng hoàn toàn không có bất kỳ nghĩa vụ PCCC nào.
Ngưỡng 3 tầng ở đây đang nói riêng về yêu cầu trang bị mặt nạ lọc độc trong Phụ lục F TCVN 3890:2023.
Cơ sở vẫn có thể phải bảo đảm nhiều yêu cầu khác như:
* Bình chữa cháy.
* Hệ thống báo cháy theo trường hợp.
* Lối thoát nạn.
* Nội quy PCCC.
* Biển báo.
* Chiếu sáng sự cố.
* Phương tiện cứu nạn.
* Các điều kiện an toàn khác.
Do đó, không được lấy một điều khoản riêng về mặt nạ để suy ra toàn bộ nghĩa vụ PCCC của cơ sở.
Số lượng mặt nạ lọc độc phải trang bị được tính như thế nào?
Đây là phần quan trọng nhất khi lập danh mục thiết bị.
Theo TCVN 3890:2023, định mức đối với cơ sở lưu trú thuộc diện áp dụng là:
* 1 chiếc/1 người.
Số người bao gồm:
* Khách lưu trú.
* Nhân viên phục vụ có mặt thường xuyên.
Mặt nạ phải được trang bị tại tất cả các tầng nhà.
Ví dụ cách xác định số lượng
Giả sử một khách sạn có:
* 30 phòng.
* Mỗi phòng bố trí tối đa 2 khách.
* Tổng sức chứa khách: 60 người.
* Nhân viên có mặt thường xuyên: 10 người.
Việc tính toán cần dựa trên số người thực tế theo cách xác định phù hợp với cơ sở và hồ sơ quản lý.
Nếu số người cần bảo vệ đồng thời là 70 người thì doanh nghiệp phải tính số lượng mặt nạ tương ứng, đồng thời phân bổ trên các tầng theo yêu cầu.
Không nên chỉ mua một thùng 10 hoặc 20 chiếc để tại quầy lễ tân rồi coi như hoàn thành.
Tại sao phải trang bị mặt nạ ở tất cả các tầng?
Nếu cháy xảy ra vào ban đêm, khách đang ngủ tại các phòng.
Trong tình huống đó, việc yêu cầu khách chạy xuống tầng trệt lấy mặt nạ trước khi thoát nạn là hoàn toàn không hợp lý.
Thiết bị phải ở vị trí đủ gần để người cần sử dụng có thể tiếp cận nhanh.
Việc bố trí tại tất cả các tầng giúp:
* Giảm thời gian tìm kiếm.
* Hỗ trợ người tại tầng bị ảnh hưởng.
* Tránh tập trung toàn bộ thiết bị tại một khu vực.
* Tăng tính sẵn sàng khi sự cố xảy ra.
Đây là lý do cách quản lý “mua đủ số lượng nhưng cất hết trong kho” không đạt được mục tiêu thực tế của phương tiện cứu nạn.
Nên đặt mặt nạ lọc độc ở đâu trong khách sạn, nhà nghỉ?
Vị trí trang bị phải thuận tiện để tiếp cận khi xảy ra cháy.
Tùy thiết kế và phương án quản lý, có thể bố trí ở:
* Phòng khách.
* Khu vực dễ tiếp cận của tầng.
* Tủ phương tiện PCCC.
* Khu vực gần lối thoát.
* Vị trí được xác định trong hồ sơ, phương án của cơ sở.
Quan trọng nhất là thiết bị:
* Không bị khóa khó mở.
* Không bị hàng hóa che.
* Không bị thất lạc.
* Không đặt nơi có độ ẩm cao.
* Không đặt gần nguồn nhiệt.
* Có dấu hiệu nhận biết rõ.
Có nên để mặt nạ trong từng phòng khách?
Đây là phương án có ưu điểm rõ ràng về tốc độ tiếp cận.
Khi cháy xảy ra vào ban đêm, khách có thể sử dụng ngay thiết bị trong phòng trước khi ra hành lang.
Tuy nhiên, cơ sở phải đồng thời quản lý được:
* Số lượng.
* Hạn sử dụng.
* Niêm phong.
* Mất mát.
* Hư hỏng.
* Hướng dẫn sử dụng.
Nếu bố trí trong phòng nhưng không kiểm tra thường xuyên thì sau vài năm có thể xuất hiện tình trạng mặt nạ hết hạn hoặc bị khách làm mất.
Có thể để toàn bộ mặt nạ tại quầy lễ tân không?
Đối với cơ sở thuộc yêu cầu phải trang bị tại tất cả các tầng, việc để toàn bộ phương tiện tại lễ tân là cách bố trí không phù hợp với mục tiêu của yêu cầu này.
Hãy hình dung khách đang ở tầng 6 và hành lang bắt đầu có khói.
Người đó không thể xuống tầng 1 để lấy mặt nạ rồi quay lại thực hiện thoát nạn.
Do đó, phương tiện phải được phân bổ hợp lý trên từng tầng và sẵn sàng sử dụng.
Mặt nạ lọc độc dùng trong PCCC phải bảo vệ khỏi những gì?
Không nên mua sản phẩm chỉ dựa vào dòng quảng cáo “chống khói độc”.
Cần đọc tài liệu kỹ thuật.
Các thông số cần kiểm tra gồm:
* Tiêu chuẩn sản phẩm.
* Loại chất lọc được.
* Thời gian bảo vệ danh định.
* Điều kiện thử nghiệm.
* Khả năng chống khói.
* Khả năng lọc carbon monoxide nếu sản phẩm có công bố.
* Nhiệt độ sử dụng.
* Kích thước phù hợp.
* Hạn sử dụng.
Mỗi sản phẩm có phạm vi bảo vệ khác nhau.
Một mặt nạ lọc bụi thông thường không thể mặc nhiên thay thế mặt nạ thoát hiểm dùng trong cháy.
Thời gian sử dụng mặt nạ 30 phút hoặc 60 phút có phải thời gian thoát nạn thực tế không?
Không nên hiểu theo cách tuyệt đối.
Trên thị trường có các sản phẩm công bố thời gian bảo vệ:
* 15 phút.
* 30 phút.
* 40 phút.
* 60 phút.
Nhưng đây thường là kết quả hoặc thông số danh định trong các điều kiện thử nghiệm nhất định.
Trong đám cháy thực tế, hiệu quả phụ thuộc:
* Nồng độ khí độc.
* Nhiệt độ.
* Mức độ khói.
* Cường độ hoạt động của người sử dụng.
* Độ kín của mặt nạ.
* Chủng loại chất độc.
* Lượng oxy.
Vì vậy, nếu sản phẩm ghi “30 phút” thì không nên hiểu rằng người sử dụng có thể đứng trong khu vực cháy an toàn đúng 30 phút.
Mục tiêu luôn phải là:
Thoát khỏi khu vực nguy hiểm càng nhanh càng tốt.
Mặt nạ lọc độc có dùng được khi môi trường thiếu oxy không?
Đây là một giới hạn kỹ thuật cực kỳ quan trọng.
Mặt nạ lọc độc phụ thuộc vào không khí môi trường.
Nếu môi trường thiếu oxy nghiêm trọng thì bộ lọc không thể tạo thêm oxy chỉ bằng việc lọc không khí.
Do đó, mặt nạ lọc độc không được xem là thiết bị thay thế cho thiết bị thở độc lập của lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp.
Người sử dụng không được có tâm lý:
“Có mặt nạ rồi thì có thể đi sâu vào khu vực cháy.”
Đây là hành vi nguy hiểm.
Mặt nạ lọc độc có thể dùng để quay lại lấy tài sản không?
Không.
Mục đích của mặt nạ tại cơ sở lưu trú là hỗ trợ an toàn khi thoát khỏi khu vực có khói trong điều kiện cho phép.
Không được sử dụng nó làm lý do để:
* Quay lại phòng lấy hành lý.
* Đi tìm tài sản.
* Đi vào khu vực cháy.
* Tự tổ chức cứu tài sản.
Khi đã thoát khỏi khu vực nguy hiểm, người không có nhiệm vụ chuyên môn không nên quay trở lại.
Chủ khách sạn cần hướng dẫn khách sử dụng mặt nạ như thế nào?
Trang bị thiết bị mà người dùng không biết mở là một vấn đề lớn.
Trong tình huống cháy, khách có thể:
* Hoảng loạn.
* Không đọc được hướng dẫn dài.
* Không biết mặt nạ nằm ở đâu.
* Không biết cách tháo niêm phong.
Vì vậy, hướng dẫn nên:
* Ngắn.
* Rõ.
* Có hình minh họa.
* Đặt ngay tại vị trí thiết bị.
* Có tiếng Việt.
* Có thêm ngoại ngữ nếu phục vụ khách quốc tế.
Các bước sử dụng cơ bản tùy từng sản phẩm, nhưng thường gồm:
* Lấy mặt nạ.
* Mở bao bì.
* Tháo các nút hoặc bộ phận bảo vệ theo hướng dẫn.
* Đeo đúng chiều.
* Điều chỉnh để bảo đảm kín.
* Thực hiện thoát nạn.
Cơ sở phải sử dụng đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, không tự tạo một quy trình chung cho mọi loại mặt nạ.
Nhân viên lễ tân và bảo vệ cần được hướng dẫn những gì?
Đây là nhóm nhân sự thường có mặt liên tục tại khách sạn.
Họ cần biết:
* Vị trí mặt nạ từng tầng.
* Cách sử dụng.
* Cách báo cháy.
* Cách hướng dẫn khách thoát nạn.
* Cách sử dụng bình chữa cháy.
* Lối thoát an toàn.
* Vị trí cầu thang.
* Vị trí thiết bị báo cháy.
* Quy trình gọi lực lượng chữa cháy.
Không nên đào tạo theo kiểu nhân viên chỉ ký tên vào danh sách mà chưa từng mở thử mẫu mặt nạ.
Có cần trang bị mặt nạ cho nhân viên khách sạn không?
Có nếu thuộc đối tượng của TCVN 3890:2023 đang xét.
Định mức 1 chiếc/1 người bao gồm cả:
* Khách lưu trú.
* Nhân viên phục vụ có mặt thường xuyên.
Đây là nội dung rất dễ bị bỏ sót.
Một khách sạn thường tính số mặt nạ theo số giường hoặc số khách tối đa nhưng quên:
* Lễ tân.
* Bảo vệ.
* Nhân viên buồng phòng.
* Nhân viên kỹ thuật.
* Nhân viên nhà hàng.
Khi xác định số lượng cần rà soát cả hai nhóm.
Nhà trọ có phải trang bị mặt nạ lọc độc không?
Có thể phải trang bị.
TCVN 3890:2023 nêu rõ nhà trọ và cơ sở lưu trú khác thuộc nhóm áp dụng nếu cao từ 3 tầng trở lên.
Do đó, một nhà trọ nhiều tầng không nên cho rằng quy định mặt nạ chỉ áp dụng cho khách sạn.
Theo yêu cầu của Phụ lục F, mặt nạ được trang bị tại tất cả các tầng với định mức 1 chiếc cho một người, bao gồm người lưu trú và nhân viên phục vụ có mặt thường xuyên.
Homestay có cần trang bị mặt nạ không?
Cần xác định chính xác loại hình pháp lý và đặc điểm công trình.
Không nên chỉ dựa vào tên quảng cáo “homestay”.
Một cơ sở có thể được gọi là homestay trên nền tảng đặt phòng nhưng về pháp lý thuộc một loại hình cơ sở lưu trú cụ thể.
Khi xác định nghĩa vụ cần đối chiếu:
* Loại hình cơ sở.
* Số tầng.
* Công năng.
* Hồ sơ đăng ký.
* Quy định PCCC áp dụng.
Nếu thuộc nhóm cơ sở lưu trú được nêu tại TCVN 3890:2023 và cao từ 3 tầng trở lên thì phải rà soát yêu cầu tại Phụ lục F.
Bãi cắm trại du lịch có áp dụng quy định này không?
Phụ lục F TCVN 3890:2023 nêu ngoại lệ đối với bãi cắm trại du lịch trong nhóm cơ sở lưu trú được đề cập.
Điều này không có nghĩa bãi cắm trại được miễn toàn bộ yêu cầu PCCC.
Nó chỉ có nghĩa yêu cầu cụ thể đang nói về trang bị mặt nạ lọc độc cho nhóm cơ sở lưu trú cao từ 3 tầng không được áp dụng theo cách đó đối với bãi cắm trại du lịch.
Các điều kiện PCCC khác vẫn phải được xác định theo loại hình thực tế.
Có phải tất cả các công trình đều bắt buộc trang bị mặt nạ lọc độc?
Không.
TCVN 3890:2023 phân nhóm cụ thể các đối tượng.
Ví dụ, với một số loại công trình khác, việc trang bị mặt nạ lọc độc có thể mang tính khuyến khích chứ không phải bắt buộc theo cùng định mức của khách sạn, nhà nghỉ, nhà trọ.
Do đó, không nên tư vấn kiểu:
“Mọi nhà đều bắt buộc có một mặt nạ cho mỗi người.”
Nhận định đó không đúng với cách phân loại của tiêu chuẩn.
Cần kiểm tra những gì khi mua mặt nạ lọc độc PCCC?
Thông tin nhà sản xuất
Sản phẩm cần có thông tin rõ ràng về:
* Nhà sản xuất.
* Model.
* Xuất xứ.
* Tiêu chuẩn sản phẩm.
* Lô sản xuất.
Không nên mua hàng không có bất kỳ thông tin nhận dạng nào.
Hạn sử dụng
Mặt nạ lọc độc thường có thời hạn bảo quản.
Doanh nghiệp cần kiểm tra:
* Ngày sản xuất.
* Hạn sử dụng.
* Điều kiện bảo quản.
Nếu mua số lượng lớn nhưng sản phẩm chỉ còn thời hạn ngắn thì chi phí thay thế sẽ phát sinh sớm.
Bao bì
Bao bì phải còn nguyên vẹn.
Không nên sử dụng sản phẩm:
* Bị thủng túi.
* Mất niêm phong.
* Ẩm.
* Có dấu hiệu phin lọc bị ảnh hưởng.
* Không rõ đã mở hay chưa.
Hướng dẫn sử dụng
Cần ưu tiên sản phẩm có hướng dẫn rõ ràng và dễ hiểu.
Đây là phương tiện dành cho người bình thường sử dụng trong tình huống căng thẳng nên thao tác càng đơn giản càng tốt.
Bảo quản mặt nạ lọc độc như thế nào?
Mặt nạ không phải thiết bị mua xong rồi để nguyên đến khi cháy.
Điều kiện bảo quản có thể ảnh hưởng đến:
* Phin lọc.
* Cao su.
* Van.
* Kính.
* Bao bì.
* Khả năng làm kín.
Cần tránh:
* Ánh nắng trực tiếp.
* Nhiệt độ cao kéo dài.
* Khu vực ẩm.
* Hóa chất ăn mòn.
* Vị trí dễ bị va đập.
* Nơi khách tùy ý mở bao bì.
Ngoài ra phải tuân thủ điều kiện bảo quản do nhà sản xuất quy định.
Có cần kiểm tra mặt nạ định kỳ không?
Có.
Một chương trình kiểm tra đơn giản có thể gồm:
* Đếm số lượng.
* Kiểm tra vị trí.
* Kiểm tra niêm phong.
* Kiểm tra bao bì.
* Kiểm tra hạn sử dụng.
* Kiểm tra biển chỉ dẫn.
* Kiểm tra thiết bị có bị mất không.
* Kiểm tra thiết bị có bị chuyển vị trí không.
Nên lập danh sách theo từng tầng.
Ví dụ:
* Tầng 1: số lượng bao nhiêu.
* Tầng 2: số lượng bao nhiêu.
* Tầng 3: số lượng bao nhiêu.
* Tầng 4: số lượng bao nhiêu.
Cách này giúp phát hiện thiếu thiết bị nhanh hơn.
Những lỗi thường gặp tại khách sạn và nhà nghỉ
Mua đủ số lượng nhưng cất trong kho
Đây là lỗi lớn vì thiết bị không thể tiếp cận nhanh khi cần.
Không tính nhân viên
Định mức phải tính cả khách và nhân viên phục vụ có mặt thường xuyên đối với nhóm cơ sở lưu trú thuộc quy định.
Mua mặt nạ không đúng công năng
Một khẩu trang chống bụi hoặc mặt nạ bảo hộ lao động thông thường không mặc nhiên thay thế phương tiện thoát nạn chống khói độc.
Để hết hạn
Thiết bị nhìn bên ngoài vẫn mới nhưng vật liệu lọc đã quá thời gian sử dụng theo công bố của nhà sản xuất.
Không hướng dẫn khách
Có mặt nạ trong phòng nhưng khách không biết nó dùng để làm gì hoặc mở như thế nào.
Không cập nhật số lượng khi tăng công suất phòng
Khách sạn cải tạo thêm giường hoặc tăng số khách nhưng số lượng phương tiện PCCC vẫn giữ nguyên.
Mặt nạ lọc độc có thay thế hệ thống báo cháy không?
Không.
Mỗi hệ thống thực hiện một chức năng khác nhau.
Báo cháy giúp:
* Phát hiện cháy.
* Cảnh báo sớm.
* Kích hoạt các chức năng liên động theo thiết kế.
Mặt nạ giúp hỗ trợ cá nhân trong quá trình thoát nạn.
Không thể vì đã có mặt nạ mà bỏ:
* Hệ thống báo cháy.
* Bình chữa cháy.
* Chiếu sáng sự cố.
* Lối thoát.
* Hệ thống chữa cháy.
* Biển chỉ dẫn.
TCVN 3890:2023 cũng có những ngưỡng riêng đối với việc trang bị hệ thống báo cháy cho cơ sở lưu trú. Ví dụ, nhà chuyên kinh doanh dịch vụ lưu trú, khách sạn, nhà nghỉ và cơ sở lưu trú thuộc phạm vi tiêu chuẩn có các ngưỡng trang bị hệ thống báo cháy tự động hoặc thiết bị báo cháy cục bộ tùy chiều cao và khối tích.
Mặt nạ có thay thế lối thoát nạn thứ hai không?
Không.
Một chiếc mặt nạ không thể thay thế yêu cầu về giải pháp thoát nạn của công trình.
Lối thoát nạn phải được thiết kế theo:
* Công năng.
* Số người.
* Chiều cao.
* Diện tích.
* Quy chuẩn an toàn cháy.
Mặt nạ chỉ là phương tiện bổ trợ cho người thoát nạn.
Không được dùng việc trang bị mặt nạ để hợp thức hóa hành lang bị chắn hoặc cầu thang không đáp ứng yêu cầu.
Có nên trang bị thêm mặt nạ dự phòng?
Ngoài số lượng tối thiểu cần đáp ứng theo yêu cầu áp dụng, doanh nghiệp có thể cân nhắc một lượng dự phòng hợp lý phục vụ:
* Thay thế khi mất.
* Thay thế khi bao bì hỏng.
* Nhân sự phát sinh.
* Khách vượt dự kiến trong giới hạn được phép.
* Đào tạo bằng mẫu riêng.
Tuy nhiên, mặt nạ dùng để huấn luyện không nên lấy từ số thiết bị đang niêm phong phục vụ tình huống khẩn cấp nếu việc mở bao bì làm mất khả năng bảo quản.
Nên có mẫu huấn luyện riêng.
Checklist trang bị mặt nạ cho cơ sở lưu trú
Chủ khách sạn, nhà nghỉ, nhà trọ có thể kiểm tra nhanh:
* Cơ sở có cao từ 3 tầng trở lên không?
* Có thuộc nhóm cơ sở lưu trú áp dụng TCVN 3890:2023 không?
* Sức chứa khách là bao nhiêu?
* Nhân viên có mặt thường xuyên bao nhiêu người?
* Tổng số mặt nạ đã đủ chưa?
* Tất cả các tầng đều có thiết bị chưa?
* Vị trí có dễ lấy không?
* Có biển hoặc hướng dẫn nhận biết không?
* Bao bì còn nguyên không?
* Hạn sử dụng còn đủ không?
* Có danh sách quản lý theo tầng không?
* Nhân viên biết sử dụng chưa?
* Khách có thể hiểu hướng dẫn không?
* Có người chịu trách nhiệm kiểm tra định kỳ không?
Nếu chỉ cần một mục chưa đáp ứng, cơ sở nên rà soát ngay.
Các quy định PCCC khác mà cơ sở lưu trú cần kiểm tra
Không nên chỉ tập trung vào mặt nạ.
Cơ sở lưu trú cần xem xét tổng thể:
* Bình chữa cháy.
* Báo cháy.
* Họng nước chữa cháy nếu thuộc diện.
* Lối thoát nạn.
* Đèn sự cố.
* Biển chỉ dẫn.
* Nội quy PCCC.
* Nguồn điện.
* Nguồn lửa, nguồn nhiệt.
* Trang bị cứu nạn.
* Phương án xử lý tình huống.
* Công tác kiểm tra định kỳ.
TCVN 3890:2023 là tiêu chuẩn quy định việc trang bị, bố trí nhiều loại phương tiện và hệ thống PCCC chứ không chỉ mặt nạ. Tiêu chuẩn áp dụng trong những trường hợp như xây dựng mới, cải tạo tăng quy mô, chuyển đổi công năng hoặc tăng mức nguy hiểm cháy theo phạm vi quy định.
Pháp luật PCCC hiện hành mà chủ cơ sở lưu trú nên cập nhật
Từ ngày 01/07/2025, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 và hệ thống văn bản hướng dẫn đã tạo ra nhiều thay đổi trong quản lý PCCC.
Nghị định 105/2025/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Do đó, chủ khách sạn hoặc nhà nghỉ đang sử dụng bộ hồ sơ PCCC được soạn nhiều năm trước nên rà soát lại:
* Căn cứ pháp luật.
* Nội quy.
* Hồ sơ quản lý.
* Danh mục thiết bị.
* Trách nhiệm kiểm tra.
* Các điều kiện an toàn hiện tại.
Không nên chỉ thay ngày tháng trên hồ sơ cũ rồi tiếp tục sử dụng.
Câu hỏi thường gặp về mặt nạ phòng độc tại cơ sở lưu trú
Khách sạn 3 tầng có phải trang bị mặt nạ lọc độc không?
Nếu thuộc nhóm khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ, nhà trọ hoặc cơ sở lưu trú được nêu tại Phụ lục F TCVN 3890:2023 thì từ 3 tầng trở lên thuộc ngưỡng trang bị.
Mặt nạ phải có tại tất cả các tầng với định mức 1 chiếc/1 người, tính cả khách và nhân viên phục vụ có mặt thường xuyên.
Khách sạn chỉ có 10 phòng có phải trang bị không?
Nếu công trình thuộc nhóm quy định và cao từ 3 tầng trở lên thì yêu cầu không phụ thuộc việc chỉ có 10 phòng hay quy mô nhỏ.
Cần tính số lượng theo số người.
Có thể dùng một mặt nạ cho hai người không?
Không phù hợp với định mức 1 chiếc/1 người.
Mỗi người cần có phương tiện riêng.
Có bắt buộc mỗi phòng phải có mặt nạ không?
Yêu cầu được thể hiện theo việc trang bị tại tất cả các tầng và định mức số người.
Cách phân bổ cụ thể cần bảo đảm khả năng tiếp cận nhanh và phù hợp với thiết kế, tổ chức quản lý của cơ sở.
Bố trí trong từng phòng là một phương án có tính thực tiễn cao nhưng phải quản lý đầy đủ.
Mặt nạ hết hạn nhưng chưa dùng có tiếp tục để lại được không?
Không nên sử dụng phương tiện đã vượt quá thời hạn mà nhà sản xuất công bố.
Cơ sở cần chủ động lập lịch thay thế trước ngày hết hạn.
Khẩu trang N95 có thay mặt nạ lọc độc PCCC được không?
Không nên coi là tương đương.
N95 chủ yếu được thiết kế để lọc hạt theo phạm vi tiêu chuẩn của sản phẩm, không mặc nhiên đáp ứng chức năng bảo vệ khỏi khí độc phát sinh trong cháy.
Có mặt nạ rồi có thể đi qua khu vực có lửa không?
Không.
Mặt nạ không bảo vệ toàn bộ cơ thể khỏi:
* Nhiệt.
* Ngọn lửa.
* Bức xạ nhiệt.
* Môi trường thiếu oxy nghiêm trọng.
Phải ưu tiên đường thoát an toàn.
Kinh nghiệm lựa chọn mặt nạ cho khách sạn, nhà nghỉ
Trước khi mua số lượng lớn, cơ sở nên yêu cầu nhà cung cấp cung cấp đầy đủ:
* Tài liệu kỹ thuật.
* Tiêu chuẩn sản phẩm.
* Hướng dẫn sử dụng.
* Hạn sử dụng.
* Điều kiện bảo quản.
* Thời gian bảo vệ danh định.
* Chủng loại chất được lọc.
* Thông tin xuất xứ.
Sau đó nên lấy mẫu kiểm tra thực tế.
Hãy thử xem:
* Bao bì có dễ mở không?
* Người chưa từng sử dụng có hiểu hướng dẫn không?
* Mặt nạ có dễ đeo không?
* Kích thước có phù hợp không?
* Nhãn hạn dùng có dễ kiểm tra không?
Đối với khách sạn có hàng trăm phòng, việc lựa chọn sai sản phẩm có thể dẫn đến chi phí thay thế rất lớn.
Đơn vị cung cấp và tư vấn thiết bị PCCC tại TP. Hồ Chí Minh
Cơ sở lưu trú không nên chỉ mua từng thiết bị riêng lẻ mà cần đánh giá tổng thể về khả năng phát hiện cháy, chữa cháy và thoát nạn.
Khách hàng có nhu cầu kiểm tra, bổ sung mặt nạ lọc độc, bình chữa cháy hoặc các thiết bị PCCC khác có thể liên hệ:
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT
* Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh.
* Hotline: 0943709898.
* Email: [pccc.hgp@gmail.com](mailto:pccc.hgp@gmail.com).
* Website: https://pccchunggiaphat.com/
Đối với khách sạn, nhà nghỉ, nhà trọ hoặc cơ sở lưu trú cần xác định số lượng mặt nạ, nên chuẩn bị trước:
* Số tầng.
* Số phòng.
* Số giường.
* Sức chứa tối đa.
* Số nhân viên có mặt thường xuyên.
* Mặt bằng từng tầng.
* Danh mục thiết bị PCCC hiện có.
Từ dữ liệu này có thể rà soát số lượng và phương án bố trí phù hợp hơn, tránh mua thiếu hoặc bố trí tập trung tại một nơi khó tiếp cận.
Kết luận
Quy định về trang bị mặt nạ phòng độc tại cơ sở lưu trú cần được hiểu chính xác theo từng loại phương tiện và đối tượng công trình.
Theo Phụ lục F TCVN 3890:2023, khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ, nhà trọ và cơ sở lưu trú khác theo quy định, ngoại trừ bãi cắm trại du lịch, cao từ 3 tầng trở lên phải trang bị mặt nạ lọc độc tại tất cả các tầng nhà với định mức 1 chiếc cho 1 người, bao gồm cả khách lưu trú và nhân viên phục vụ có mặt thường xuyên.
Doanh nghiệp không nên chỉ mua đủ số lượng rồi cất toàn bộ trong kho hoặc quầy lễ tân.
Mặt nạ phải được bố trí để người sử dụng có thể tiếp cận nhanh, đồng thời phải được quản lý về hạn sử dụng, tình trạng niêm phong và điều kiện bảo quản.
Đặc biệt, mặt nạ lọc độc chỉ là phương tiện hỗ trợ thoát nạn. Nó không thay thế hệ thống báo cháy, lối thoát nạn, bình chữa cháy, hệ thống chữa cháy hoặc các giải pháp an toàn cháy của công trình.
Chủ cơ sở cũng cần hướng dẫn nhân viên sử dụng thiết bị, xây dựng quy trình kiểm tra định kỳ và rà soát số lượng khi thay đổi số phòng, công suất hoặc số người có mặt.
Khi mua sản phẩm, không nên chọn chỉ dựa trên giá hoặc dòng quảng cáo “mặt nạ chống khói”. Cần kiểm tra rõ tiêu chuẩn, khả năng lọc, thời gian bảo vệ danh định, hạn sử dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Khách hàng cần tư vấn hoặc bổ sung mặt nạ lọc độc và các phương tiện PCCC cho khách sạn, nhà nghỉ, nhà trọ có thể liên hệ CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT, địa chỉ 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh, hotline 0943709898, email [pccc.hgp@gmail.com](mailto:pccc.hgp@gmail.com), website https://pccchunggiaphat.com/.
Liên hệ với chúng tôi:
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT
Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0943709898
Email: pccc.hgp@gmail.com
Website: https://pccchunggiaphat.com/
