Tiêu chuẩn áp lực nước tại các họng vách tường chữa cháy

Rate this post

Tiêu chuẩn áp lực nước tại các họng vách tường chữa cháy năm 2026 không quy định một con số áp lực tối thiểu duy nhất áp dụng cho mọi công trình. Theo QCVN 10:2025/BCA, áp lực tại họng phải đủ để bảo đảm đồng thời lưu lượng chữa cháy và chiều cao tia nước đặc theo Bảng H.5, H.6, H.7; đồng thời áp suất thủy tĩnh của mạng chữa cháy riêng tại họng thấp nhất không được vượt quá 0,60 MPa, còn khi áp suất giữa van và đầu nối họng vượt 0,45 MPa phải có giải pháp giảm áp.

Nói dễ hiểu hơn: hỏi “họng chữa cháy phải đạt bao nhiêu bar?” mà chưa biết loại nhà, chiều cao công trình, số tia phun, lưu lượng, DN họng, đường kính lăng và chiều dài vòi thì chưa thể trả lời chính xác. Có công trình chỉ cần áp lực khoảng 0,1 MPa ở một cấu hình nhất định, nhưng công trình khác có thể cần 0,2–0,4 MPa để tạo được tia nước đặc theo thiết kế.

Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật ngày 13/09/2026.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY HIỆN NAY CĂN CỨ VÀO QUY ĐỊNH NÀO?

Tiêu chuẩn áp lực nước tại các họng vách tường chữa cháy hiện phải đối chiếu trực tiếp với QCVN 10:2025/BCA, ban hành kèm Thông tư 103/2025/TT-BCA và có hiệu lực từ ngày 30/12/2025.

Tên gọi chính xác trong quy chuẩn là họng nước chữa cháy trong nhà.

Ngoài thực tế, anh em kỹ thuật vẫn thường gọi:

  • Họng chữa cháy vách tường.
  • Họng vách tường.
  • Fire hose valve.
  • Tủ chữa cháy vách tường.
  • Hệ thống hydrant trong nhà.

QCVN 10 định nghĩa họng nước chữa cháy trong nhà là tổ hợp gồm:

  • Van.
  • Đầu nối.
  • Vòi chữa cháy.
  • Lăng chữa cháy.
  • Các bộ phận liên quan để đưa nước tới đám cháy.

Phần thiết kế hệ thống hiện nằm chủ yếu tại:

  • Mục 2.4.
  • Phụ lục B.
  • Mục H.2.
  • Mục H.3.
  • Bảng H.5.
  • Bảng H.6.
  • Bảng H.7 của QCVN 10:2025/BCA.

Đây là điểm cần cập nhật nếu doanh nghiệp vẫn đang lấy toàn bộ thông số từ bảng cũ của QCVN 06 hoặc TCVN 2622.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY CÓ PHẢI TỐI THIỂU 2 BAR HAY 2,5 BAR KHÔNG?

Không.

Không có quy định hiện hành nói tất cả họng vách tường phải luôn đạt tối thiểu 2 bar hoặc 2,5 bar.

QCVN 10 yêu cầu áp suất tự do tại họng phải đủ để tạo được:

  • Lưu lượng nước theo yêu cầu.
  • Chiều cao tia nước đặc theo yêu cầu.
  • Tại khu vực cao nhất và xa nhất.
  • Trong điều kiện bất lợi của hệ thống.

Đó mới là cách đọc đúng.

Ví dụ:

Một đồng hồ tại họng hiển thị 2,5 bar.

Nhìn có vẻ mạnh.

Nhưng nếu:

  • Ống vòi quá dài.
  • Vòi bị gập.
  • DN họng nhỏ.
  • Lăng không phù hợp.
  • Hai hoặc ba họng hoạt động đồng thời.
  • Tầng cao bị tụt áp.

thì tia nước cuối lăng vẫn có thể không đạt.

Ngược lại, trong một cấu hình DN65, lăng 19 mm, vòi ngắn, áp lực dưới 2 bar vẫn có thể cho tia nước đạt yêu cầu ở một số chiều cao tia nhất định.

Vậy nên đừng kiểm hệ thống bằng một câu:

“Đồng hồ hơn 2 bar là được.”

Chưa đủ.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY YÊU CẦU TIA NƯỚC ĐẶC CAO BAO NHIÊU?

Chiều cao tia nước đặc là một trong những căn cứ chính để xác định áp lực cần thiết tại họng chữa cháy.

Theo H.2.7 QCVN 10:2025/BCA:

  • Nhà ở, nhà công cộng, nhà sản xuất và nhà phụ trợ công nghiệp có chiều cao PCCC đến 50 m: tia nước đặc không nhỏ hơn 6 m.
  • Nhà ở có chiều cao PCCC trên 50 m: không nhỏ hơn 8 m.
  • Nhà công cộng, nhà sản xuất và nhà phụ trợ công nghiệp có chiều cao PCCC trên 50 m: không nhỏ hơn 16 m.
  • Hầm đường bộ: không nhỏ hơn 6 m.

Ngoài ra, chiều cao và bán kính hoạt động của tia nước còn phải đủ để tiếp cận khu vực cần chữa cháy, tính tới điểm cao nhất của xà hoặc trần.

Điều này rất thực tế.

Một xưởng cao 14 m mà tia nước chỉ phun đặc được 6 m thì dù trên giấy có áp lực, khả năng tác chiến bên trong vẫn chưa chắc đáp ứng.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY ĐƯỢC TRA THEO BẢNG NÀO?

Áp lực tại họng nước chữa cháy được tra theo Bảng H.7 QCVN 10:2025/BCA, sau khi đã xác định chiều cao tia nước đặc, DN họng, đường kính đầu lăng và chiều dài cuộn vòi.

Bảng H.7 xét các thông số:

  • Họng DN50 hoặc DN65.
  • Đầu lăng 13 mm.
  • Đầu lăng 16 mm.
  • Đầu lăng 19 mm.
  • Vòi dài 10 m.
  • Vòi dài 15 m.
  • Vòi dài 20 m.
  • Chiều cao tia nước đặc từ 6 m đến 20 m tùy cấu hình.

Ví dụ một số giá trị để chủ đầu tư dễ hình dung:

Cấu hình tham khảo Tia nước đặc Lưu lượng Áp lực tại họng
DN50, lăng 16 mm, vòi 20 m 6 m 2,6 L/s 0,100 MPa
DN50, lăng 16 mm, vòi 20 m 10 m 3,3 L/s 0,164 MPa
DN65, lăng 19 mm, vòi 20 m 6 m 3,4 L/s 0,083 MPa
DN65, lăng 19 mm, vòi 20 m 12 m 5,2 L/s 0,199 MPa
DN65, lăng 19 mm, vòi 20 m 16 m 6,3 L/s 0,280 MPa
DN65, lăng 19 mm, vòi 20 m 20 m 7,5 L/s 0,397 MPa

Các giá trị trên lấy từ Bảng H.7 và chỉ nhằm minh họa cách đọc bảng, không phải một bộ áp lực mặc định cho tất cả công trình.

Đây là chỗ kỹ sư phải làm đúng trình tự:

Lưu lượng cần bao nhiêu → tia nước cần cao bao nhiêu → chọn lăng → chọn vòi → tra áp lực.

Không làm ngược.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY QUY ĐỊNH ÁP SUẤT TĨNH TỐI ĐA BAO NHIÊU?

Đối với mạng chữa cháy riêng biệt, áp suất thủy tĩnh tại họng nước chữa cháy nằm ở cao độ thấp nhất không được vượt quá 0,60 MPa.

Có thể hiểu gần tương đương:

0,60 MPa ≈ 6 bar.

Đồng thời QCVN 10 quy định:

  • Hệ thống nước sinh hoạt – chữa cháy đo tại thiết bị vệ sinh kỹ thuật ở mức thấp nhất: không quá 0,45 MPa.
  • Nếu tính toán cho thấy áp suất hệ thống chữa cháy vượt 0,45 MPa, phải bố trí mạng chữa cháy riêng.
  • Mạng chữa cháy riêng đo tại họng thấp nhất: không vượt 0,60 MPa.
  • Khi áp suất giữa van và đầu nối họng chữa cháy lớn hơn 0,45 MPa, phải có giải pháp giảm áp lực dư.

Đây là 4 mốc khác nhau.

Đừng gom hết thành:

“Áp họng tối đa 4,5 bar.”

Không đúng hoàn toàn.

0,45 MPa là ngưỡng rất quan trọng để xử lý áp lực dư và tách mạng trong trường hợp quy chuẩn nêu.

Còn mạng chữa cháy riêng có giới hạn áp suất thủy tĩnh tại họng thấp nhất là 0,60 MPa.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY KHI NÀO PHẢI LẮP VAN GIẢM ÁP?

Khi áp suất giữa van và đầu nối của họng nước chữa cháy vượt 0,45 MPa thì phải có giải pháp giảm áp lực dư.

Giải pháp thực tế có thể gồm:

  • Van giảm áp.
  • Van điều áp.
  • Thiết bị hạn chế áp lực.
  • Chia zone áp lực.
  • Bố trí bơm theo vùng.
  • Bể trung gian.
  • Giải pháp thủy lực tương đương.

Tùy công trình.

Nhà cao tầng rất hay gặp trường hợp này.

Ví dụ:

Tầng 30 cần áp lực cao để nước lên được.

Nếu bơm cấp trực tiếp toàn bộ tòa nhà, tầng 1 có thể chịu áp quá lớn.

Hệ quả:

  • Vòi khó kiểm soát.
  • Người sử dụng khó giữ lăng.
  • Khớp nối dễ rò.
  • Van chịu tải lớn.
  • Thiết bị nhanh hỏng.
  • Nguy cơ sự cố đường ống tăng.

Vậy nên nhà cao không phải cứ chọn bơm mạnh là xong.

Phải chia bài toán áp lực.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY CÓ THAY ĐỔI SO VỚI QCVN 06 TRƯỚC ĐÂY KHÔNG?

Có điểm thay đổi rất đáng chú ý.

Trong QCVN 06:2022/BXD trước đây:

  • Mạng chữa cháy riêng có áp suất thủy tĩnh tại họng thấp nhất không vượt 0,90 MPa.
  • Ngưỡng áp lực giữa van và đầu nối yêu cầu giảm áp là trên 0,40 MPa.

Trong QCVN 10:2025/BCA hiện hành:

  • Giới hạn áp suất thủy tĩnh của mạng chữa cháy riêng tại họng thấp nhất là 0,60 MPa.
  • Ngưỡng phải có giải pháp giảm áp lực dư là trên 0,45 MPa.

Đây là chỗ rất dễ sai nếu kỹ sư đang dùng:

File Excel cũ.

Template thuyết minh cũ.

Bản tính từ công trình 2023.

Copy qua dự án 2026.

Nói thật, chỉ một bảng tính cũ có thể kéo theo cả bơm, van và zone áp lực sai.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY YÊU CẦU LƯU LƯỢNG MỖI TIA BAO NHIÊU?

Lưu lượng mỗi tia phổ biến là 2,5 L/s, nhưng không phải công trình nào cũng giống nhau.

QCVN 10 chia theo công năng tại Bảng H.5 và H.6.

Ví dụ đối với nhiều nhà công cộng:

  • 1 tia × 2,5 L/s.
  • 2 tia × 2,5 L/s.
  • 3 tia × 2,5 L/s.

Tùy:

  • Số tầng.
  • Khối tích.
  • Loại công trình.
  • Chiều dài hành lang.

Với nhà sản xuất và nhà kho, Bảng H.6 có thể yêu cầu:

  • 1 × 2,5 L/s.
  • 2 × 2,5 L/s.
  • 3 × 2,5 L/s.
  • 2 × 5 L/s.
  • 4 × 2,5 L/s.

tùy bậc chịu lửa, hạng cháy nổ, cấp nguy hiểm kết cấu và khối tích.

Đặc biệt, đối với phần nhà công cộng nằm trên chiều cao PCCC 50 m, khi tính bơm và nước dự trữ lấy 4 tia × 2,5 L/s.

Nhà nhóm F5 hạng A, B, C trên 50 m lấy 4 tia × 5 L/s.

Cho nên:

Áp lực phải tính khi các tia yêu cầu đang hoạt động đồng thời.

Không được test một họng rồi kết luận cả hệ thống đạt.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY CHỌN DN50 HAY DN65?

QCVN 10 hướng dẫn:

  • Lưu lượng đến 4 L/s: sử dụng họng DN50.
  • Lưu lượng lớn hơn 4 L/s: sử dụng họng DN65.

Trường hợp có luận chứng kinh tế – kỹ thuật phù hợp, có thể sử dụng DN50 cho lưu lượng trên 4 L/s.

Tuy nhiên đừng chọn DN dựa riêng vào con số 4 L/s.

Phải xét:

  • Chiều dài vòi.
  • Đường kính lăng.
  • Tổn thất cục bộ.
  • Áp lực tại riser.
  • Lưu lượng đồng thời.
  • Khả năng thao tác.

Một DN65 có tổn thất nhỏ hơn.

Nhưng thiết bị lớn hơn.

Vòi cũng nặng hơn.

Thiết kế phải phù hợp người thực tế sẽ sử dụng.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY CÓ TÍNH TỔN THẤT VÒI KHÔNG?

Có.

Áp suất tại họng phải tính cả tổn thất trên cuộn vòi chữa cháy.

QCVN 10 quy định Bảng H.7 tương ứng với chiều dài vòi:

  • 10 m.
  • 15 m.
  • 20 m.

Ví dụ cùng:

  • DN50.
  • Đầu lăng 16 mm.
  • Tia nước đặc 10 m.

thì áp lực cần tại họng tăng khi vòi dài hơn:

  • Vòi 10 m: khoảng 0,151 MPa.
  • Vòi 15 m: khoảng 0,157 MPa.
  • Vòi 20 m: khoảng 0,164 MPa.

Chênh không quá lớn ở ví dụ này.

Nhưng cộng thêm:

  • Đường ống đứng.
  • Van.
  • Co.
  • Tê.
  • Chênh cao.
  • Nhiều tia hoạt động.

thì tổng tổn thất có thể đáng kể.

Vậy nên khi sửa hệ thống, đừng tự đổi vòi 15 m thành 30 m mà không kiểm tra lại khả năng thủy lực.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY PHẢI KIỂM Ở HỌNG NÀO?

Phải đặc biệt kiểm họng bất lợi nhất và họng có nguy cơ áp lực lớn nhất.

Hai vị trí quan trọng nhất thường là:

  1. Họng cao nhất và xa nhất về thủy lực.
  2. Họng thấp nhất, gần nguồn/bơm nhất.

Ở họng cao nhất – xa nhất, cần chứng minh:

  • Đủ lưu lượng.
  • Đủ áp lực động.
  • Đủ chiều cao tia nước đặc.
  • Khi số tia tính toán cùng hoạt động.

Ở họng thấp nhất, cần kiểm:

  • Áp suất tĩnh.
  • Áp lực dư.
  • Có vượt 0,60 MPa không.
  • Có vượt ngưỡng cần giảm áp không.

Đây là hai đầu của cùng một bài toán.

Tầng trên sợ thiếu áp.

Tầng dưới sợ dư áp.

Nhà càng cao, khoảng cách hai vấn đề càng xa nhau.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY PHÂN BIỆT ÁP SUẤT TĨNH VÀ ÁP SUẤT ĐỘNG THẾ NÀO?

Áp suất tĩnh được đo khi không có lưu lượng xả, còn áp suất động hoặc áp suất dư được quan tâm khi hệ thống đang cấp nước chữa cháy.

Hiểu đơn giản:

Áp tĩnh:

Van đóng.

Không phun.

Đồng hồ thường lên cao.

Áp động:

Mở họng.

Nước đang chạy.

Đồng hồ giảm xuống.

Trong chữa cháy, áp động mới phản ánh khả năng cấp nước khi làm việc.

Có công trình:

Áp tĩnh tầng trên 4 bar.

Nhìn rất đẹp.

Mở hai họng cùng lúc còn 0,7 bar.

Tia yếu.

Hệ thống đó chưa ổn.

Nguyên nhân có thể do:

  • Bơm không đủ lưu lượng.
  • Đường ống nhỏ.
  • Van chưa mở hết.
  • Strainer nghẹt.
  • Bể thiếu nước.
  • Bơm quay sai.
  • Impeller mòn.
  • Đường hút có vấn đề.

Nên khi nghiệm thu hoặc bảo trì, chỉ ghi áp tĩnh là chưa đủ để đánh giá áp lực họng chữa cháy.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY NÊN KIỂM TRA THỰC TẾ THEO QUY TRÌNH NÀO?

Có thể kiểm tra theo trình tự sau:

  1. Đọc hồ sơ thiết kế được phê duyệt/thẩm định.
  2. Xác định số tia phun yêu cầu.
  3. Xác định lưu lượng từng tia.
  4. Xác định DN họng.
  5. Xác định đường kính đầu lăng.
  6. Xác định chiều dài vòi.
  7. Xác định chiều cao tia nước đặc yêu cầu.
  8. Tra Bảng H.7.
  9. Xác định họng bất lợi nhất.
  10. Xác định họng thấp nhất.
  11. Khởi động hệ thống đúng chế độ.
  12. Mở đủ số họng cần hoạt động đồng thời.
  13. Đo áp tại họng bất lợi.
  14. Đo hoặc xác định lưu lượng.
  15. Kiểm tra tia nước thực tế.
  16. Kiểm áp tại các tầng thấp.
  17. Kiểm van giảm áp nếu có.
  18. Kiểm trạng thái bơm.
  19. Ghi nhận thông số.
  20. So sánh với hồ sơ thiết kế và QCVN.

Nói thật, đừng test theo kiểu:

Mở một vòi ở tầng 1.

Thấy nước mạnh.

Đóng lại.

Kết luận đạt.

Tầng 1 thường là vị trí đẹp nhất của hệ thống.

Tầng cao nhất mới là nơi dễ lộ vấn đề.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY YÊU CẦU MÁY BƠM HOẠT ĐỘNG THẾ NÀO?

Máy bơm của hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà phải có khả năng điều khiển bằng tay, tự động hoặc từ xa theo trường hợp thiết kế.

QCVN 10 còn yêu cầu một số loại nhà phải có:

  • Điều khiển bằng tay tại phòng bơm.
  • Và điều khiển tự động.

Nhóm đáng chú ý gồm:

  • Nhà sản xuất, kho A, B, C1.
  • Nhà có chiều cao PCCC từ 25 m.
  • Chợ.
  • Trung tâm thương mại.
  • Siêu thị.
  • Khách sạn.
  • Karaoke, vũ trường.
  • Một số nhà ga, nhà hát và công trình khác theo quy chuẩn.

Lý do rất rõ.

Có cháy.

Mở van.

Bơm phải vào.

Không thể chạy xuống tầng hầm tìm chìa khóa phòng bơm rồi mới bật.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY NẾU KHÔNG CÓ ĐIỀU KHIỂN BƠM TỰ ĐỘNG THÌ SAO?

Nếu hệ thống sử dụng máy bơm không có điều khiển tự động hoặc điều khiển từ xa, QCVN 10 yêu cầu bố trí bể áp lực theo H.2.8 để duy trì khả năng cấp nước ban đầu.

Bể phải bảo đảm tia nước đặc:

  • Trên 4 m tại tầng cao nhất hoặc tầng ngay dưới bể.
  • Không nhỏ hơn 6 m tại các tầng còn lại.

Và phải duy trì lưu lượng ban đầu trong 10 phút theo số tia quy định.

Nếu bơm được điều khiển tự động thì không cần xem xét bể áp lực theo cơ chế này.

Đây là phần thiết kế cũ nhiều nơi vẫn còn.

Có bể mái.

Nhưng:

Van khóa.

Bể cạn.

Đường xuống nghẹt.

Trên bản vẽ thì có.

Thực tế thì không.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY YÊU CẦU HỌNG HOẠT ĐỘNG TRONG BAO LÂU?

Nếu công trình chỉ có hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà, thời gian làm việc của hệ thống được lấy 1 giờ.

Nếu công trình đồng thời có hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, thời gian làm việc của họng nước được lấy bằng thời gian làm việc của hệ thống chữa cháy tự động.

Thông số này ảnh hưởng trực tiếp tới:

  • Dung tích bể.
  • Công suất bơm.
  • Lượng nước dự trữ.
  • Khả năng cấp nước liên tục.

Vì thế không thể thiết kế áp lực độc lập với lưu lượng và thời gian.

Ba thông số đi cùng nhau:

Q – H – t

Lưu lượng.

Cột áp.

Thời gian.

Thiếu một cái là bài toán chưa xong.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY KHI HỆ THỐNG DÙNG CHUNG VỚI SPRINKLER CÓ GÌ KHÁC?

Hệ thống họng nước có thể bố trí độc lập hoặc kết hợp với hệ thống chữa cháy tự động bằng nước.

Nếu dùng chung, phải đồng thời đáp ứng yêu cầu của cả hai hệ thống.

Điểm quan trọng là phải tính tình huống đồng thời.

Ví dụ:

Sprinkler đang hoạt động.

Hai họng chữa cháy cũng mở.

Nếu bơm và đường ống chỉ được tính riêng từng hệ thì lúc cháy thật:

Sprinkler lấy nước.

Họng tụt áp.

Hoặc ngược lại.

Vậy nên khi nghiệm thu cần xem đúng kịch bản thiết kế chứ không test mỗi hệ một mình rồi cộng cảm tính.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY VÌ SAO TẦNG CAO THƯỜNG BỊ THIẾU ÁP?

Tầng cao thường thiếu áp vì bơm phải vượt qua chênh cao địa hình và tổn thất thủy lực.

Có thể hiểu rất đơn giản:

Nước càng lên cao càng mất cột áp.

Ngoài ra còn mất áp qua:

  • Ống.
  • Co.
  • Tê.
  • Van.
  • Van một chiều.
  • Van giảm áp.
  • Cuộn vòi.
  • Lăng.
  • Đồng hồ.
  • Thiết bị khác.

Một hệ thống mới lắp thường chạy khá tốt.

Sau vài năm:

Van đóng chưa hết.

Đường ống đóng cặn.

Bơm xuống hiệu suất.

Áp tại họng cao nhất giảm.

Cho nên công tác bảo trì không nên chỉ nhìn:

“Bơm vẫn quay.”

Bơm quay nhưng không đạt Q-H thiết kế thì vẫn có vấn đề.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY VÌ SAO TẦNG THẤP LẠI DỄ DƯ ÁP?

Tầng thấp dễ dư áp vì nằm gần bơm và không phải thắng nhiều cột áp tĩnh.

Ví dụ nhà cao 100 m.

Bơm phải tạo đủ áp để:

  • Đưa nước lên cao.
  • Vượt tổn thất.
  • Còn đủ áp tại lăng.

Nếu không chia zone hoặc giảm áp, tầng 1 có thể nhận áp lực rất lớn.

Đây là lý do QCVN giới hạn:

  • Mạng chữa cháy riêng tại họng thấp nhất không quá 0,60 MPa.
  • Khi áp lực giữa van và đầu nối trên 0,45 MPa phải có giải pháp giảm áp.

Tầng dưới áp càng mạnh chưa chắc càng tốt.

Quá mạnh là khó thao tác.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY – NHỮNG LỖI NÀO THƯỜNG GẶP NHẤT?

Các lỗi PCCC Hùng Gia Phát thường lưu ý gồm:

  • Lấy 2 bar làm chuẩn cho mọi họng.
  • Chỉ đo áp tĩnh.
  • Không đo khi nhiều họng cùng mở.
  • Không kiểm tầng cao nhất.
  • Không kiểm tầng thấp nhất.
  • Bỏ qua tổn thất vòi.
  • Thay DN vòi nhưng không tính lại.
  • Thay lăng nhưng không tính lại.
  • Bơm hoạt động sai điểm Q-H.
  • Bơm để Manual.
  • Van chính mở chưa hết.
  • Van giảm áp cài sai.
  • Đồng hồ áp sai.
  • Dùng đồng hồ dải quá lớn nên đọc không chính xác.
  • Ống bị đóng cặn.
  • Check valve kẹt.
  • Bể thiếu nước.
  • Đường hút bơm có khí.
  • Bơm quay ngược chiều.
  • Hai hệ thống dùng chung nguồn nhưng không tính đồng thời.

Có trường hợp chúng tôi gặp:

Đồng hồ phòng bơm 8 bar.

Chủ đầu tư rất yên tâm.

Lên họng cuối tuyến:

Không đủ tia.

8 bar tại bơm không nói lên được họng xa nhất còn bao nhiêu.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY – 6 MỐC KỸ THUẬT NÀO DỄ NHỚ NHẤT?

Có thể nhớ nhanh:

  1. 0,60 MPa
    Áp suất thủy tĩnh tối đa tại họng thấp nhất của mạng chữa cháy riêng.
  2. 0,45 MPa
    Trên mức này giữa van và đầu nối họng phải có giải pháp giảm áp lực dư.
  3. 6 m
    Chiều cao tia nước đặc tối thiểu với nhiều công trình đến 50 m chiều cao PCCC.
  4. 8 m
    Nhà ở cao trên 50 m.
  5. 16 m
    Nhà công cộng, nhà sản xuất, nhà phụ trợ công nghiệp cao trên 50 m.
  6. 4 L/s
    Đến mức này thường dùng DN50; trên mức này dùng DN65 theo nguyên tắc của QCVN.

Nhưng đây chỉ là các mốc nhớ nhanh.

Không dùng thay cho bản tính thủy lực.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY – FAQ THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?

  1. Áp lực họng chữa cháy tối thiểu bao nhiêu bar?

Không có một mức bar tối thiểu chung cho mọi công trình. Phải tra Bảng H.7 dựa trên tia nước đặc, lưu lượng, DN họng, đầu lăng và chiều dài vòi.

  1. Họng chữa cháy phải đạt 2,5 bar đúng không?

Không mặc định. 2,5 bar có thể phù hợp một cấu hình nhưng không phải tiêu chuẩn chung.

  1. Áp lực tĩnh tối đa của mạng chữa cháy riêng là bao nhiêu?

0,60 MPa tại họng thấp nhất.

  1. Bao nhiêu bar thì phải giảm áp?

Khi áp suất giữa van và đầu nối họng lớn hơn 0,45 MPa, tương đương khoảng 4,5 bar, phải có giải pháp giảm áp lực dư.

  1. Nhà dưới 50 m cần tia nước cao bao nhiêu?

Với nhà ở, nhà công cộng, nhà sản xuất và nhà phụ trợ công nghiệp, không nhỏ hơn 6 m.

  1. Nhà công cộng cao trên 50 m cần tia nước bao nhiêu?

Không nhỏ hơn 16 m.

  1. Nhà ở trên 50 m cần tia nước bao nhiêu?

Không nhỏ hơn 8 m.

  1. Khi nào dùng họng DN50?

Thông thường với lưu lượng đến 4 L/s.

  1. Khi nào dùng DN65?

Khi lưu lượng lớn hơn 4 L/s, trừ trường hợp có luận chứng cho phép dùng DN50.

  1. Có phải đo áp ở tầng 1 là đủ không?

Không. Cần kiểm họng bất lợi nhất và kiểm áp lực dư tại các họng thấp.

  1. Áp tĩnh đủ nhưng áp động thiếu thì có đạt không?

Không thể kết luận đạt. Khi chữa cháy phải đáp ứng lưu lượng và tia nước trong trạng thái hệ thống làm việc.

  1. Vòi dài hơn có làm giảm áp không?

Có. Chiều dài vòi làm tăng tổn thất; Bảng H.7 đã phân biệt vòi 10, 15 và 20 m.

  1. Mạng sprinkler và hydrant dùng chung bơm được không?

Có thể, nhưng phải đáp ứng đồng thời yêu cầu của cả hai hệ thống.

  1. Hệ thống họng chữa cháy hoạt động bao lâu?

Nếu chỉ có hệ thống họng nước trong nhà thì thời gian tính toán là 1 giờ; nếu có chữa cháy tự động bằng nước thì theo thời gian của hệ thống tự động.

  1. QCVN 06 còn dùng mức 0,9 MPa được không?

Không nên lấy giá trị cũ áp máy móc cho thiết kế thuộc phạm vi QCVN 10:2025/BCA. Quy chuẩn hiện hành quy định 0,60 MPa cho áp suất thủy tĩnh của mạng chữa cháy riêng tại họng thấp nhất.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?

Điều quan trọng nhất về Tiêu chuẩn áp lực nước tại các họng vách tường chữa cháy là:

Không thiết kế theo một con số bar cố định.

Phải đi theo chuỗi:

Công năng → số tia → lưu lượng/tia → chiều cao tia nước đặc → DN họng → đầu lăng → chiều dài vòi → áp lực yêu cầu tại họng bất lợi → cột áp bơm.

Sau đó mới kiểm ngược:

  • Tầng thấp có dư áp không.
  • Có vượt 0,45 MPa tại họng không.
  • Họng thấp nhất có vượt 0,60 MPa tĩnh không.
  • Có cần chia zone hay van giảm áp không.

Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, hai sai lầm trái ngược đều hay gặp.

Một bên:

“Bơm càng mạnh càng tốt.”

Một bên:

“Có nước ra là được.”

Cả hai đều không đúng.

Hệ thống tốt phải vừa đủ áp ở điểm bất lợi, vừa không dư áp nguy hiểm ở điểm thuận lợi.

Đó mới là bài toán đúng của hệ thống họng nước chữa cháy.

TIÊU CHUẨN ÁP LỰC NƯỚC TẠI CÁC HỌNG VÁCH TƯỜNG CHỮA CHÁY – NGUỒN PHÁP LÝ NÀO NÊN THAM KHẢO?

Các tài liệu chính gồm:

  • Thông tư 103/2025/TT-BCA, ban hành ngày 04/11/2025, có hiệu lực từ 30/12/2025.
  • QCVN 10:2025/BCA về trang bị, bố trí phương tiện PCCC, CNCH cho nhà và công trình.
  • Phụ lục B QCVN 10 về đối tượng trang bị hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà.
  • Phụ lục H, đặc biệt H.2.1, H.2.6, H.2.7 và Bảng H.5–H.7 về lưu lượng, áp suất và tia nước.
  • Hướng dẫn của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH về việc áp dụng QCVN 10:2025/BCA cho các loại công trình.

Liên hệ với chúng tôi:

CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT

Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0943709898

Email: pccc.hgp@gmail.com

Website: https://pccchunggiaphat.com/