Quy định về việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt tại các chợ truyền thống yêu cầu ban quản lý chợ, hộ kinh doanh và người làm việc trong chợ phải kiểm soát chặt việc đun nấu, hút thuốc, thắp hương, đốt vàng mã, hàn cắt kim loại và các thiết bị sinh nhiệt. Không được sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt tại khu vực đã có quy định cấm; mọi hoạt động phát sinh lửa, tia lửa hoặc nhiệt cao phải được tổ chức tại vị trí phù hợp và có biện pháp PCCC tương ứng.
Đây không phải chuyện nhỏ. Trong tháng 5/2026, trong số các vụ cháy đã xác định được nguyên nhân, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH ghi nhận 8,1% xuất phát từ sơ suất, bất cẩn khi sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt. Riêng tại chợ truyền thống, mật độ quầy hàng dày, nhiều vật liệu dễ cháy và lối đi hẹp khiến một đám cháy nhỏ có thể lan rất nhanh.
Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật ngày 13/09/2026.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG HIỆN NAY CĂN CỨ VÀO VĂN BẢN NÀO?
Quy định về việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt tại các chợ truyền thống hiện được áp dụng chủ yếu theo Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Nghị định 106/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính.
Các căn cứ cần chú ý gồm:
- Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, có hiệu lực từ 01/07/2025.
- Nghị định 105/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 01/07/2025.
- Nghị định 106/2025/NĐ-CP về xử phạt PCCC.
- Nghị định 69/2026/NĐ-CP sửa đổi một số nội dung về thẩm quyền xử phạt.
- Các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật PCCC áp dụng cho công trình chợ.
- Nội quy PCCC cụ thể do người đứng đầu cơ sở ban hành.
Điều 3 Nghị định 105 yêu cầu nội quy của cơ sở phải có nội dung quản lý:
- Điện.
- Nguồn lửa.
- Nguồn nhiệt.
- Thiết bị, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt.
- Chất dễ cháy, nổ.
Nội quy phải phù hợp với đặc điểm hoạt động của cơ sở và được phổ biến, niêm yết tại vị trí dễ thấy.
Đây là cơ sở pháp lý rất quan trọng với chợ.
Không thể chỉ treo một bảng:
“Cấm hút thuốc.”
rồi coi như đã quản lý xong nguồn lửa.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT ĐƯỢC HIỂU GỒM NHỮNG GÌ?
Trong thực tế PCCC tại chợ, nguồn lửa, nguồn nhiệt không chỉ là ngọn lửa nhìn thấy bằng mắt.
Có thể gồm:
- Bếp gas.
- Bếp than.
- Bếp cồn.
- Đèn khò.
- Bật lửa.
- Diêm.
- Thuốc lá đang cháy.
- Nhang, hương.
- Vàng mã.
- Máy hàn điện.
- Máy hàn hơi.
- Máy cắt kim loại.
- Máy mài phát tia lửa.
- Thiết bị gia nhiệt.
- Lò nướng.
- Bếp điện.
- Bếp từ.
- Nồi điện.
- Ấm siêu tốc.
- Máy sấy, máy ép nhiệt.
- Thiết bị điện quá nhiệt.
- Dây dẫn hoặc ổ cắm phát tia lửa do sự cố.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cũng coi lửa trần, sự cố hệ thống điện, thiết bị điện, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt và sự cố kỹ thuật là những nguồn có khả năng gây cháy cần được nhận diện trong công tác PCCC.
Vậy nên một quầy không dùng bếp gas chưa chắc đã “không có nguồn nhiệt”.
Ổ cắm kéo 5 nồi điện vào một ổ chia cũng là vấn đề rất đáng lo.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – CÓ CẤM TUYỆT ĐỐI ĐUN NẤU TRONG CHỢ KHÔNG?
Không nên hiểu rằng pháp luật cấm tuyệt đối mọi hoạt động đun nấu tại mọi vị trí của tất cả các chợ.
Yêu cầu đúng là nguồn lửa, nguồn nhiệt phải được quản lý theo nội quy PCCC, đặc điểm công năng và khu vực được phép sử dụng.
Tuy nhiên, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH khuyến cáo trực tiếp đối với hộ kinh doanh tại chợ phải đặc biệt quản lý chặt nguồn lửa, nguồn nhiệt và không đốt hương, đốt vàng mã, đun nấu, hút thuốc tùy tiện trong khu vực kinh doanh.
Thực tế nên chia rất rõ:
Khu vực cấm sử dụng lửa
Ví dụ:
- Quầy vải.
- Quầy quần áo.
- Kho carton.
- Hàng mã.
- Nhựa.
- Mút xốp.
- Hóa mỹ phẩm.
- Khu vực tồn chứa hàng dễ cháy.
- Hành lang.
- Lối thoát.
- Khu vực có biển cấm.
Khu vực có thể bố trí thiết bị sinh nhiệt nếu được phép
Ví dụ khu ăn uống được thiết kế riêng.
Nhưng phải có:
- Khoảng cách an toàn.
- Thiết bị phù hợp.
- Quản lý gas.
- Bình chữa cháy.
- Người trông coi.
- Hệ thống điện đáp ứng tải.
- Biện pháp ngăn cháy lan.
Nói thật, điều nguy hiểm nhất là kiểu:
“Em nấu chút thôi.”
Bếp được đặt sau quầy vải.
Bình gas nằm dưới bàn.
Phía trên là carton.
Ổ điện lại câu tạm.
Một lần “chút thôi” cũng đủ thành cháy lớn.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – BAN QUẢN LÝ CHỢ CÓ TRÁCH NHIỆM GÌ?
Ban quản lý hoặc người đứng đầu chợ phải tổ chức quản lý và duy trì điều kiện an toàn đối với nguồn lửa, nguồn nhiệt, điện và chất dễ cháy trong suốt quá trình hoạt động.
Nghị định 105 yêu cầu người đứng đầu cơ sở ban hành nội quy phù hợp với tính chất cơ sở và tổ chức duy trì các điều kiện an toàn PCCC. Khi cơ quan chức năng kiểm tra, việc duy trì an toàn trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị sinh lửa và chất dễ cháy là một nội dung kiểm tra trực tiếp.
Ban quản lý nên thực hiện tối thiểu:
- Ban hành nội quy PCCC.
- Xác định khu vực cấm lửa.
- Treo biển cấm tại vị trí rõ ràng.
- Quy định nơi được phép đun nấu.
- Kiểm soát việc sử dụng LPG.
- Không cho tự ý hàn, cắt trong chợ.
- Kiểm soát điện tại từng quầy.
- Kiểm tra sau giờ đóng cửa.
- Tổ chức lực lượng PCCC tại chỗ.
- Phổ biến quy định cho tiểu thương.
Một nội quy chỉ để trong phòng ban quản lý gần như không có nhiều ý nghĩa.
Người bán hàng phải biết.
Bảo vệ phải biết.
Người sửa điện phải biết.
Người vệ sinh cuối ngày cũng phải biết.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – TIỂU THƯƠNG CÓ TRÁCH NHIỆM GÌ?
Tiểu thương phải chấp hành nội quy của chợ và tự bảo đảm an toàn khi sử dụng điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt tại quầy kinh doanh.
Các việc nên thực hiện hằng ngày:
- Không hút thuốc tại khu vực cấm.
- Không đốt nhang tại quầy hàng dễ cháy.
- Không đốt vàng mã trong chợ.
- Không đặt bếp cạnh hàng hóa.
- Không tự kéo dây điện.
- Không dùng ổ chia quá tải.
- Không cắm nhiều thiết bị sinh nhiệt chung một ổ.
- Không để bếp hoạt động khi không có người.
- Tắt thiết bị khi đóng quầy.
- Khóa van gas sau khi sử dụng.
- Không để chai LPG ngay lối đi.
- Không tích trữ nhiên liệu dễ cháy tùy tiện.
Khuyến cáo của Cục Cảnh sát PCCC với chợ còn nhấn mạnh việc tiểu thương phải tắt thiết bị điện khi không cần thiết và khi đóng quầy.
Có một thói quen khá nguy hiểm:
Đóng cửa quầy.
Máy lạnh tắt.
Đèn tắt.
Nhưng nồi hâm, bộ sạc, máy ép hoặc ổ cắm vẫn để nguyên.
Chợ không có người mà thiết bị vẫn sinh nhiệt.
Rủi ro lúc đó mới khó phát hiện.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – CÓ ĐƯỢC HÚT THUỐC TRONG CHỢ KHÔNG?
Không được hút thuốc tại khu vực chợ đã có quy định hoặc biển cấm lửa, cấm hút thuốc.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH khuyến cáo các hộ kinh doanh trong chợ không hút thuốc tùy tiện, đồng thời người dân phải chấp hành nội quy PCCC của chợ.
Một đầu thuốc đang cháy có thể rơi vào:
- Vải.
- Mút.
- Bao nylon.
- Giấy.
- Thùng carton.
Ban đầu chỉ âm ỉ.
Người bán đóng quầy về.
Một tiếng sau mới bùng lên.
Đây mới là kiểu cháy đáng ngại ở chợ.
Nếu chợ cần khu vực hút thuốc riêng thì phải xem xét bố trí ở nơi được phép, cách xa hàng hóa dễ cháy và bảo đảm yêu cầu an toàn của cơ sở.
Không nên đứng ngay cửa chợ rồi nghĩ:
“Ở ngoài gian hàng là được.”
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – CÓ ĐƯỢC THẮP HƯƠNG TẠI QUẦY HÀNG KHÔNG?
Không nên thắp hương trực tiếp tại các gian hàng chứa vật liệu dễ cháy và đặc biệt không được sử dụng nếu khu vực đã có quy định cấm nguồn lửa.
Cục Cảnh sát PCCC đã khuyến cáo cụ thể đối với các chợ:
- Không đốt hương tùy tiện.
- Không đốt vàng mã.
- Phải quản lý chặt nguồn lửa, nguồn nhiệt.
Tại nhiều chợ truyền thống, việc thắp hương vào:
Mùng 1.
Ngày rằm.
Ngày khai trương.
là thói quen lâu năm.
Nhưng quầy bên cạnh có thể là:
Vải.
Hoa nhựa.
Hàng mã.
Mút.
Mỹ phẩm.
Khoảng cách vài chục centimet là quá ít.
Nếu có nhu cầu tín ngưỡng, cách an toàn hơn là ban quản lý bố trí khu vực riêng phù hợp và có người quản lý.
Đừng để mỗi quầy tự đặt một lư hương giữa hàng hóa.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – ĐỐT VÀNG MÃ CÓ ĐƯỢC PHÉP KHÔNG?
Không được đốt vàng mã tại khu vực có quy định cấm sử dụng lửa và không nên tổ chức đốt vàng mã giữa khu kinh doanh.
Cơ quan PCCC cũng khuyến cáo chợ phải quản lý hoạt động này chặt chẽ.
Nếu ban quản lý có bố trí khu vực hóa vàng riêng thì cần:
- Cách xa gian hàng.
- Không nằm trên lối thoát.
- Có thiết bị chứa phù hợp.
- Hạn chế tàn lửa bay.
- Có bình chữa cháy gần đó.
- Có người giám sát.
- Dập tắt hoàn toàn sau khi sử dụng.
Đừng thấy không còn ngọn lửa rồi bỏ đi.
Than đỏ bên dưới giấy vẫn có thể giữ nhiệt khá lâu.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – QUẦY ĂN UỐNG DÙNG BẾP GAS CẦN LƯU Ý GÌ?
Quầy ăn uống sử dụng gas phải được bố trí tại khu vực phù hợp và kiểm soát chặt toàn bộ hệ thống LPG, bếp, van, dây dẫn và nguồn nhiệt.
Các nội dung nên kiểm:
- Chai gas có nguồn gốc rõ ràng.
- Không dùng chai quá hạn kiểm định theo quy định áp dụng.
- Không sử dụng bình biến dạng, rỉ sét nặng.
- Van điều áp phù hợp.
- Dây dẫn không nứt, lão hóa.
- Mối nối kín.
- Bếp thông thoáng.
- Không để chai sát bếp.
- Không đặt gần giấy, vải, nhựa.
- Không nằm trên đường thoát.
- Khóa van sau ca kinh doanh.
- Có bình chữa cháy phù hợp.
Khí LPG nặng hơn không khí nên khi rò rỉ có thể tích tụ thấp dưới nền hoặc hốc kín; gặp tia lửa có thể bắt cháy, nổ. Cục Cảnh sát PCCC khuyến cáo khi phát hiện rò rỉ gas tuyệt đối không bật/tắt thiết bị điện hoặc tạo tia lửa.
Nếu ngửi thấy mùi gas:
- Không bật lửa.
- Không bật/tắt công tắc.
- Khóa van nếu thực hiện được an toàn.
- Thông gió tự nhiên.
- Cảnh báo người xung quanh.
- Báo ban quản lý.
- Gọi đơn vị chuyên môn khi cần.
Đừng kiểm tra rò gas bằng bật lửa.
Nghe vô lý nhưng ngoài thực tế vẫn có người làm.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – BẾP ĐIỆN, NỒI CƠM ĐIỆN CÓ ĐƯỢC COI LÀ AN TOÀN HƠN GAS KHÔNG?
Bếp điện có thể loại bỏ nguy cơ rò rỉ khí gas nhưng vẫn là thiết bị sinh nhiệt và vẫn có nguy cơ cháy nếu hệ thống điện không đáp ứng.
Các thiết bị hay gặp ở chợ:
- Bếp từ.
- Bếp điện.
- Nồi cơm.
- Nồi hâm.
- Ấm nước.
- Máy ép nhiệt.
- Máy sấy.
Nguy cơ thường nằm ở:
- Dây quá nhỏ.
- Ổ điện cũ.
- Ổ chia nhiều tầng.
- Mối nối xoắn tay.
- CB không phù hợp.
- Dây nằm dưới hàng hóa.
- Thiết bị hoạt động liên tục.
Số liệu của Cục Cảnh sát PCCC cho thấy trong nhiều tháng năm 2026, sự cố hệ thống, thiết bị điện tiếp tục chiếm tỷ lệ rất lớn trong các vụ cháy đã xác định nguyên nhân. Tháng 5/2026 là 81,5%.
Vậy nên:
Đổi gas sang điện không đồng nghĩa hết nguy cơ.
Chỉ là đổi loại nguy cơ.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – HÀN, CẮT KIM LOẠI TRONG CHỢ CÓ ĐƯỢC KHÔNG?
Hàn, cắt kim loại không bị cấm tuyệt đối trong mọi tình huống, nhưng không được thực hiện nếu không có biện pháp PCCC theo quy định.
Đây là hành vi được Nghị định 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt trực tiếp.
Nếu cần hàn:
Mái tôn.
Khung quầy.
Cửa sắt.
Ống kỹ thuật.
nên thực hiện theo quy trình “hot work” tối thiểu:
- Xin phép ban quản lý.
- Khảo sát khu vực.
- Di chuyển chất cháy ra xa.
- Che chắn tia lửa.
- Có bình chữa cháy tại chỗ.
- Bố trí người cảnh giới.
- Ngắt thiết bị không cần thiết.
- Kiểm tra phía dưới và phía sau khu vực hàn.
- Kiểm tra lại sau khi kết thúc.
Điểm 9 rất hay bị bỏ.
Người thợ hàn xong lúc 17h.
Đi về.
Tia lửa lọt vào khe carton.
19h mới cháy.
Vì vậy kiểm tra sau công việc nóng là bước bắt buộc về mặt thực tế an toàn.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – KHOẢNG CÁCH AN TOÀN ĐƯỢC QUY ĐỊNH THẾ NÀO?
Phải duy trì khoảng cách phòng cháy, chữa cháy phù hợp với khu vực, thiết bị và vật liệu xung quanh; không có một con số duy nhất áp dụng cho mọi nguồn nhiệt trong mọi chợ.
Nghị định 106 xử phạt riêng hành vi sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị hoặc dụng cụ sinh nhiệt mà không bảo đảm khoảng cách PCCC theo quy định.
Ngoài ra, hướng dẫn của Cục Cảnh sát PCCC đối với chợ còn lưu ý không lấn chiếm và phải duy trì khoảng cách giữa các quầy phù hợp; tài liệu khuyến cáo nêu khoảng cách giữa các dãy quầy có thể từ 1,2 m đến 2,4 m tùy trường hợp.
Nhưng đừng lấy 1,2 m rồi coi đó là khoảng cách an toàn của mọi bếp.
Hai khái niệm khác nhau.
Khoảng cách nguồn nhiệt phải căn cứ:
- Loại thiết bị.
- Loại chất cháy.
- Cấu tạo gian hàng.
- Hướng bức xạ nhiệt.
- Yêu cầu kỹ thuật của thiết bị.
- Nội quy cơ sở.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – HÀNG HÓA DỄ CHÁY PHẢI SẮP XẾP THẾ NÀO?
Hàng hóa dễ cháy phải được bố trí để không tiếp xúc hoặc nằm quá gần nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị điện sinh nhiệt và lối thoát nạn.
Những loại hàng cần đặc biệt chú ý:
- Vải.
- Quần áo.
- Giày dép.
- Mút xốp.
- Nhựa.
- Giấy.
- Carton.
- Hàng mã.
- Đồ trang trí.
- Sơn.
- Dung môi.
- Hóa mỹ phẩm có cồn.
- Bình khí.
Cục Cảnh sát PCCC cảnh báo chợ có lượng lớn vật liệu dễ cháy, trong khi khoảng cách quầy hẹp và lối đi thường bị tận dụng để hàng hóa. Đây là một trong những lý do cháy chợ dễ lan nhanh.
Nói đơn giản:
Nguồn lửa không nên tìm cách “né hàng”.
Hàng phải được bố trí cách nguồn nguy hiểm ngay từ đầu.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – CÓ ĐƯỢC TỒN CHỨA XĂNG DẦU TRONG QUẦY KHÔNG?
Không nên tồn chứa xăng dầu tùy tiện trong quầy hàng; việc kinh doanh, bảo quản hàng nguy hiểm cháy nổ phải tuân thủ điều kiện chuyên ngành và PCCC tương ứng.
Cục Cảnh sát PCCC khuyến cáo xăng dầu phải:
- Được bảo quản trong khu vực phù hợp.
- Tránh ánh nắng và nhiệt độ cao.
- Cách xa nguồn lửa, nguồn nhiệt.
- Kiểm soát rò rỉ.
- Không để hơi xăng dầu tích tụ.
Nghị định 106 còn có chế tài riêng đối với các hành vi:
- Bảo quản hàng nguy hiểm không đúng.
- Tàng trữ trái phép.
- Sang chiết không đúng nơi.
- Sử dụng, kinh doanh trái phép hàng nguy hiểm cháy nổ.
Chợ không phải nơi để mua vài can xăng rồi cất phía sau quầy “phòng lúc cần”.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – CHỢ BAO NHIÊU M2 THUỘC DIỆN QUẢN LÝ PCCC?
Chợ thuộc diện quản lý PCCC theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP; ở các ngưỡng quy mô khác nhau sẽ phát sinh chế độ quản lý khác nhau.
Một mốc đáng chú ý là chợ, trung tâm thương mại, siêu thị có tổng diện tích sàn từ 300 m² trở lên nằm trong danh mục cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ theo Phụ lục II hiện hành.
Điều này quan trọng vì chợ quy mô từ ngưỡng trên không chỉ cần quan tâm một chiếc bình chữa cháy.
Cơ sở phải duy trì đồng bộ:
- Hồ sơ.
- Lực lượng.
- Hệ thống PCCC.
- Lối thoát.
- Nguồn nước.
- Điện.
- Nội quy.
- Quản lý nguồn lửa.
- Tự kiểm tra.
Không nên tách việc quản lý nguồn lửa trong chợ khỏi toàn bộ hệ thống quản lý PCCC.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – BAN QUẢN LÝ NÊN NIÊM YẾT NHỮNG BIỂN GÌ?
Ít nhất phải có hệ thống nội quy, biển cấm và biển hướng dẫn phù hợp với đặc điểm chợ, trong đó vị trí có nguy cơ cần nhận diện rõ.
Có thể gồm:
- CẤM LỬA.
- CẤM HÚT THUỐC.
- CẤM ĐUN NẤU.
- CẤM HÀN CẮT khi chưa được phép.
- KHU VỰC DỄ CHÁY.
- VỊ TRÍ BÌNH CHỮA CHÁY.
- LỐI THOÁT NẠN.
- SỐ ĐIỆN THOẠI 114.
Điều quan trọng:
Biển phải đặt đúng nơi.
Một bảng “Cấm lửa” nằm trong phòng bảo vệ thì không giúp người bán hàng ở cuối chợ nhận biết.
Nghị định 105 yêu cầu nội quy phải được niêm yết ở vị trí dễ thấy.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – VI PHẠM BỊ PHẠT BAO NHIÊU?
Theo Điều 11 Nghị định 106/2025/NĐ-CP, mức phạt đối với cá nhân hiện nay đáng chú ý như sau:
- 5–10 triệu đồng: sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị hoặc dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt nhưng không bảo đảm khoảng cách PCCC.
- 20–25 triệu đồng: sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị hoặc dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt tại khu vực có quy định cấm.
- 20–25 triệu đồng: hàn, cắt kim loại mà không có biện pháp PCCC theo quy định.
Nếu các hành vi trên để xảy ra cháy nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức tiền phạt được áp dụng gấp hai lần theo Điều 11.
Đối với tổ chức, mức phạt tiền về nguyên tắc được xác định theo quy định của Nghị định đối với chủ thể tổ chức và có thể cao hơn mức cá nhân.
Đáng chú ý, Nghị định 347/2026/NĐ-CP đã được ban hành ngày 08/09/2026 và sẽ có hiệu lực từ 15/09/2026. Phần sửa đổi Nghị định 106 được công bố tại Nghị định 347 tập trung vào Điều 18 về thẩm định, nghiệm thu; không thấy sửa Điều 11 về nguồn lửa, nguồn nhiệt, nên các mức nêu trên không bị thay đổi bởi nội dung sửa đổi này.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – NẾU ĐỂ XẢY RA CHÁY CÓ CHỈ BỊ PHẠT HÀNH CHÍNH KHÔNG?
Không.
Nếu hậu quả, hành vi và mối quan hệ nhân quả đạt mức cấu thành tội phạm thì vụ việc có thể được xem xét trách nhiệm hình sự, không dừng ở xử phạt hành chính.
Điều 11 Nghị định 106 chỉ áp dụng cơ chế nhân đôi tiền phạt khi để xảy ra cháy nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Do đó trong một vụ cháy chợ:
Một người tự hàn khung sắt.
Tia lửa rơi vào vật liệu.
Cháy lan nhiều quầy.
Có thiệt hại lớn.
Cơ quan chức năng không chỉ hỏi:
“Có biển cấm không?”
Mà còn xem:
- Ai thực hiện?
- Ai cho phép?
- Biện pháp PCCC có không?
- Ban quản lý có biết không?
- Thiệt hại ra sao?
- Hành vi có quan hệ trực tiếp với vụ cháy không?
Vậy nên quy trình cấp phép công việc có lửa rất đáng làm nghiêm.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – CƠ QUAN CHỨC NĂNG SẼ KIỂM TRA GÌ?
Cơ quan chức năng có thể kiểm tra trực tiếp việc duy trì điều kiện an toàn trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị sinh nhiệt và chất dễ cháy, nổ.
Nghị định 105 đưa nội dung này vào nhóm kiểm tra PCCC của cơ sở.
Ở chợ, thực tế có thể được kiểm tra:
- Nội quy PCCC.
- Biển cấm.
- Bếp gas.
- Chai LPG.
- Khu nấu ăn.
- Việc hút thuốc.
- Việc thắp hương.
- Hàn, cắt.
- Dây điện.
- Ổ cắm.
- Thiết bị sinh nhiệt.
- Hàng dễ cháy quanh nguồn nhiệt.
- Lối đi.
- Bình chữa cháy.
- Lực lượng PCCC.
Cơ quan PCCC không nhất thiết phải đợi thấy ngọn lửa.
Một bếp chưa bật nhưng đặt giữa hàng vải vẫn là tình huống cần xem xét.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – SAU KHI ĐÓNG CHỢ CẦN KIỂM TRA GÌ?
Cuối ngày là thời điểm nên kiểm tra nguồn nhiệt còn sót và thiết bị điện còn hoạt động.
Ban quản lý có thể xây checklist:
- Quầy ăn đã khóa van gas chưa?
- Bếp còn nóng không?
- Nhang đã tắt hoàn toàn chưa?
- Có đốt vàng mã không?
- Thiết bị hâm nóng đã tắt chưa?
- Ổ điện không cần thiết đã ngắt chưa?
- Có dây dẫn nóng bất thường không?
- Có mùi gas không?
- Hàng hóa có che tủ PCCC không?
- Lối đi còn thông thoáng không?
- Có người ở lại sửa chữa, hàn cắt không?
Một vòng kiểm cuối ngày mất 10–20 phút.
Nhưng nhiều vụ cháy lớn lại xảy ra lúc chợ gần như không còn người.
Khi phát hiện thì lửa đã vượt giai đoạn dùng một bình chữa cháy để xử lý.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – NẾU PHÁT HIỆN RÒ RỈ GAS THÌ XỬ LÝ THẾ NÀO?
Khi nghi rò rỉ gas, ưu tiên đầu tiên là không tạo bất kỳ nguồn lửa hoặc tia lửa mới nào.
Thực hiện:
- Cảnh báo người xung quanh.
- Không bật lửa.
- Không hút thuốc.
- Không bật/tắt công tắc điện.
- Không cắm/rút thiết bị điện tại khu vực.
- Khóa nguồn cấp gas nếu làm được an toàn.
- Mở cửa thông gió tự nhiên.
- Di chuyển người khỏi vùng nguy hiểm.
- Báo ban quản lý.
- Gọi đơn vị chuyên môn hoặc 114 nếu nguy cơ nghiêm trọng.
Cục Cảnh sát PCCC đặc biệt lưu ý khi gas rò rỉ không được bật/tắt thiết bị điện vì thao tác này có thể phát sinh tia lửa.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – NẾU XẢY RA CHÁY PHẢI LÀM GÌ TRƯỚC?
Khi cháy xảy ra, cần báo động, gọi 114, tổ chức thoát nạn và sử dụng phương tiện tại chỗ nếu còn bảo đảm an toàn.
Trình tự thực tế:
- Hô hoán báo cháy.
- Nhấn nút báo cháy nếu có.
- Gọi 114.
- Cắt điện khu vực nếu thực hiện được an toàn.
- Tổ chức đưa người ra ngoài.
- Dùng bình chữa cháy với đám cháy ban đầu nếu đã được hướng dẫn.
- Di chuyển chất cháy lân cận khi an toàn.
- Mở đường cho xe chữa cháy.
- Cử người đón lực lượng Cảnh sát PCCC.
- Cung cấp sơ đồ và thông tin chất cháy.
Cục Cảnh sát PCCC cũng hướng dẫn tại chợ phải nhanh chóng báo động, gọi 114 và tổ chức chữa cháy ban đầu bằng lực lượng, phương tiện tại chỗ.
Không quay lại lấy hàng khi khói đã dày.
Hàng hóa có thể mua lại.
Thời gian thoát nạn thì không.

QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – CHECKLIST HẰNG NGÀY NÊN GỒM NHỮNG GÌ?
Một checklist ngắn có thể dùng ngay tại chợ:
- Không có người hút thuốc tại khu vực cấm.
- Không thắp hương tại quầy dễ cháy.
- Không đốt vàng mã trong khu kinh doanh.
- Không nấu ăn ngoài khu cho phép.
- Van gas không rò.
- Dây gas còn tốt.
- Không dùng bình gas mini nạp lại.
- Không kéo điện tạm.
- Không sử dụng ổ chia quá tải.
- Không đặt thiết bị nhiệt cạnh hàng hóa.
- Không có công việc hàn cắt trái phép.
- Bình chữa cháy còn sử dụng được.
- Lối đi không bị chiếm.
- Tủ chữa cháy không bị che.
- Cuối ngày thiết bị sinh nhiệt được tắt.
- Quầy khóa điện theo phương án quản lý của chợ.
Đây là những việc đơn giản.
Nhưng nếu làm đều mỗi ngày lại hiệu quả hơn rất nhiều việc đợi tới ngày kiểm tra mới đi dọn.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – NHỮNG LỖI NÀO THƯỜNG GẶP NHẤT?
Những lỗi PCCC Hùng Gia Phát thường khuyên cơ sở rà trước gồm:
- Hút thuốc sau quầy.
- Thắp hương cạnh hàng.
- Đốt vàng mã tự phát.
- Bếp gas đặt trong quầy.
- Chai gas nằm cạnh giấy, vải.
- Dây gas cũ.
- Nồi điện cắm qua đêm.
- Ổ điện kéo nối nhiều tầng.
- Hàn khung quầy trong giờ bán.
- Không có người cảnh giới khi hàn.
- Không treo biển cấm.
- Biển cấm bị hàng hóa che.
- Không kiểm tra cuối ngày.
- Lối đi bị lấn chiếm.
- Bình chữa cháy bị khuất.
- Tiểu thương không biết dùng bình.
Một lỗi nữa rất phổ biến:
Ai cũng nghĩ ban quản lý chịu trách nhiệm.
Ban quản lý lại nghĩ mỗi quầy tự chịu.
Cuối cùng chẳng ai thực sự quản lý.
PCCC không nên có khoảng trống trách nhiệm như vậy.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – FAQ THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?
- Chợ có được sử dụng bếp gas không?
Không có quy định cấm tuyệt đối bếp gas tại mọi khu vực chợ, nhưng chỉ được sử dụng ở khu vực phù hợp với nội quy và điều kiện an toàn PCCC; không được sử dụng ở nơi có quy định cấm.
- Có được hút thuốc trong chợ không?
Không được hút tại khu vực có biển hoặc quy định cấm; cơ quan PCCC khuyến cáo không hút thuốc tùy tiện tại chợ.
- Có được thắp hương tại quầy bán hàng không?
Không nên thắp tại quầy dễ cháy và không được sử dụng nguồn lửa nếu khu vực đã cấm.
- Có được đốt vàng mã trong chợ không?
Không tại khu vực cấm và không nên đốt trong khu kinh doanh; nếu có khu vực riêng phải được quản lý an toàn.
- Hàn cửa sắt trong chợ có được không?
Chỉ khi được tổ chức với đầy đủ biện pháp PCCC; hàn, cắt không có biện pháp PCCC có thể bị phạt 20–25 triệu đồng đối với cá nhân.
- Dùng bếp điện có phải nguồn nhiệt không?
Có. Bếp điện, nồi điện và các thiết bị gia nhiệt đều là thiết bị sinh nhiệt và phải quản lý an toàn.
- Dùng nguồn lửa không đủ khoảng cách bị phạt bao nhiêu?
Cá nhân có thể bị phạt 5–10 triệu đồng theo Điều 11 Nghị định 106/2025/NĐ-CP.
- Dùng lửa tại khu vực có biển cấm bị phạt bao nhiêu?
Cá nhân có thể bị phạt 20–25 triệu đồng.
- Nếu sử dụng lửa sai quy định rồi gây cháy thì sao?
Mức phạt hành chính đối với hành vi tại khoản 1, khoản 2 Điều 11 được nhân đôi nếu gây cháy nhưng chưa đến mức truy cứu hình sự.
- Chợ trên 300 m² có thuộc nhóm nguy hiểm cháy nổ không?
Chợ có tổng diện tích sàn từ 300 m² trở lên thuộc danh mục tương ứng tại Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
- Ai phải ban hành nội quy quản lý nguồn lửa?
Người đứng đầu cơ sở hoặc người có thẩm quyền theo tổ chức quản lý của cơ sở.
- Khi rò gas có được bật quạt điện không?
Không nên bật/tắt công tắc điện tại khu vực đang có gas rò rỉ vì thao tác có thể phát sinh tia lửa. Ưu tiên thông gió tự nhiên.
- Có được tích trữ xăng trong quầy không?
Không nên và việc tồn chứa, kinh doanh xăng dầu phải tuân thủ quy định chuyên ngành và PCCC; xăng phải cách xa nguồn lửa, nhiệt và được bảo quản phù hợp.
- Ban quản lý có phải kiểm tra nguồn lửa hằng ngày không?
Pháp luật yêu cầu duy trì điều kiện an toàn liên tục; tần suất cụ thể có thể được tổ chức theo nội quy, nhưng với chợ đông hàng dễ cháy nên kiểm tra thường xuyên và cuối ngày.
QUY ĐỊNH VỀ VIỆC SỬ DỤNG NGUỒN LỬA, NGUỒN NHIỆT TẠI CÁC CHỢ TRUYỀN THỐNG – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?
Điều quan trọng nhất của Quy định về việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt tại các chợ truyền thống là:
Nguồn lửa phải được quản lý theo khu vực, theo người sử dụng và theo từng thời điểm.
Không chỉ cấm cho có.
Không chỉ treo bảng.
Phải biết:
Ai được phép dùng.
Dùng ở đâu.
Dùng thiết bị gì.
Xung quanh có hàng gì.
Ai giám sát.
Khi đóng chợ ai kiểm lại.
Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, một chợ có rất nhiều thứ dễ cháy nhưng không có nghĩa chắc chắn sẽ cháy.
Nguy hiểm xuất hiện khi:
Hàng dễ cháy.
Cộng với nguồn nhiệt.
Cộng thêm một chút bất cẩn.
Ba thứ đó gặp nhau là đủ.
Vậy nên cách phòng cháy hiệu quả nhất vẫn là tách chúng ra ngay từ đầu.
NGUỒN PHÁP LÝ THAM KHẢO
- Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15, hiệu lực từ 01/07/2025.
- Nghị định 105/2025/NĐ-CP về nội quy, kiểm tra và quản lý điều kiện an toàn PCCC.
- Nghị định 106/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm PCCC; Điều 11 quy định hành vi vi phạm trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt.
- Nghị định 69/2026/NĐ-CP sửa đổi thẩm quyền xử phạt của Nghị định 106.
- Khuyến cáo của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH về an toàn PCCC tại chợ.
- Khuyến cáo PCCC đối với LPG và tình huống rò rỉ khí gas.
- Nghị định 347/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 08/09/2026, có hiệu lực từ 15/09/2026.
Liên hệ với chúng tôi:
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT
Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0943709898
Email: pccc.hgp@gmail.com
Website: https://pccchunggiaphat.com/