Hướng dẫn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường trong PCCC

Rate this post

Hướng dẫn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường trong PCCC cần hiểu đúng ngay từ đầu: pháp luật hiện hành không có một thủ tục độc lập mang tên “báo cáo đánh giá tác động môi trường PCCC”. Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là hồ sơ thuộc pháp luật bảo vệ môi trường; tuy nhiên với nhà máy, kho hóa chất, kho nhiên liệu, cơ sở sản xuất có nguy cơ cháy nổ, báo cáo phải nhận diện các sự cố có khả năng gây tác động môi trường và xây dựng biện pháp phòng ngừa, ứng phó phù hợp.

Nói dễ hiểu, hồ sơ ĐTM và hồ sơ PCCC là hai nhánh pháp lý khác nhau nhưng có nhiều dữ liệu phải khớp nhau: loại nhiên liệu, hóa chất, kho chứa, hệ thống chữa cháy, bể nước, nước chữa cháy sau sự cố, nguy cơ phát tán khói – hóa chất và phương án ứng phó. Làm hai bộ hồ sơ riêng mà mỗi nơi ghi một kiểu là lỗi chúng tôi gặp khá thường xuyên.

Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật ngày 13/09/2026.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – ĐÂY CÓ PHẢI LÀ MỘT THỦ TỤC PCCC RIÊNG KHÔNG?

Không. Báo cáo đánh giá tác động môi trường không phải hồ sơ xin thẩm định PCCC và cũng không thay thế hồ sơ thiết kế, nghiệm thu hay phương án chữa cháy.

Theo Luật Bảo vệ môi trường, kết quả đánh giá tác động môi trường được thể hiện bằng một báo cáo riêng cho từng dự án đầu tư. ĐTM được thực hiện đồng thời với quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc tài liệu tương đương.

Trong khi đó, thủ tục PCCC hiện được quản lý theo Luật PCCC và CNCH cùng các văn bản hướng dẫn riêng.

Hai hệ hồ sơ có thể liên quan nhau ở những nội dung như:

  • Kho nhiên liệu.
  • Kho hóa chất.
  • LPG.
  • Dầu DO.
  • Dung môi.
  • Pin lithium.
  • Nhà kho hàng cháy.
  • Phòng máy phát điện.
  • Trạm biến áp.
  • Hệ thống chữa cháy.
  • Nguồn nước chữa cháy.
  • Nguy cơ cháy, nổ.
  • Kịch bản ứng phó sự cố.

Vậy nên khi người dùng tìm Hướng dẫn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường trong PCCC, cách hiểu chính xác nên là:

Cách lập ĐTM cho dự án có nguy cơ cháy, nổ và tích hợp đầy đủ các tác động môi trường phát sinh từ sự cố cháy, nổ.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – NĂM 2026 CĂN CỨ VÀO NHỮNG VĂN BẢN NÀO?

Năm 2026, lập báo cáo ĐTM phải căn cứ vào hệ thống pháp luật môi trường hiện hành đã được sửa đổi khá nhiều so với giai đoạn 2022–2024.

Các văn bản chính gồm:

  • Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14.
  • Luật 146/2025/QH15 sửa đổi một số nội dung của Luật Bảo vệ môi trường, có hiệu lực từ 01/01/2026.
  • Nghị định 08/2022/NĐ-CP.
  • Nghị định 05/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 08/2022/NĐ-CP.
  • Nghị định 48/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 29/01/2026, tiếp tục sửa đổi Nghị định 08/2022/NĐ-CP.
  • Thông tư 02/2022/TT-BTNMT.
  • Thông tư 07/2025/TT-BTNMT.
  • Thông tư 09/2026/TT-BNNMT, có hiệu lực từ 29/01/2026.

Điểm cần để ý là cơ quan quản lý trung ương hiện là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, không còn dùng tên Bộ Tài nguyên và Môi trường trong hồ sơ mới năm 2026.

Đây là lỗi mẫu biểu rất dễ gặp.

Doanh nghiệp lấy file ĐTM cũ.

Đổi tên dự án.

Nhưng phần căn cứ pháp lý vẫn ghi cơ quan, nghị định, thông tư cũ.

Nhìn là biết hồ sơ chưa được cập nhật.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – DỰ ÁN NÀO PHẢI LẬP ĐTM?

Không phải mọi cơ sở có PCCC đều phải lập ĐTM.

Theo Điều 30 Luật Bảo vệ môi trường, đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường gồm:

  • Dự án đầu tư nhóm I.
  • Một số dự án đầu tư nhóm II thuộc các trường hợp quy định tại Điều 28 của Luật.

Muốn biết dự án cụ thể có phải lập ĐTM không, cần xác định:

  1. Loại hình sản xuất.
  2. Công suất.
  3. Quy mô sử dụng đất.
  4. Quy mô đầu tư.
  5. Mức độ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.
  6. Yếu tố nhạy cảm môi trường.
  7. Vị trí dự án.
  8. Loại nguyên liệu, nhiên liệu, hóa chất.
  9. Phân nhóm dự án theo các phụ lục của Nghị định 08 đã được sửa đổi.

Ví dụ các dự án công nghiệp thường phải kiểm rất kỹ gồm:

  • Nhà máy hóa chất.
  • Sơn, dung môi.
  • Dầu khí.
  • Luyện kim.
  • Xi mạ.
  • Xử lý chất thải.
  • Tái chế.
  • Nhà máy sử dụng lượng lớn hóa chất nguy hiểm.
  • Hạ tầng khu công nghiệp.
  • Kho hoặc cơ sở có quy mô lớn gắn với hoạt động sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm.

Đừng áp nguyên tắc:

“Có sprinkler thì phải làm ĐTM.”

Không đúng.

PCCC không phải tiêu chí duy nhất quyết định nghĩa vụ lập ĐTM.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – ĐTM PHẢI THỰC HIỆN Ở GIAI ĐOẠN NÀO?

ĐTM phải được thực hiện trong giai đoạn chuẩn bị dự án, đồng thời với việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc tài liệu tương đương.

Luật Bảo vệ môi trường quy định rõ chủ dự án có thể:

  • Tự thực hiện; hoặc
  • Thuê đơn vị tư vấn có đủ năng lực.

Mỗi dự án đầu tư lập một báo cáo ĐTM.

Ở góc nhìn thực tế, đây cũng là thời điểm nên xử lý PCCC song song.

Ví dụ dự án đã chốt:

Kho dung môi ở phía Đông.

Bể nước PCCC phía Tây.

Khu xử lý nước thải ở góc Nam.

Nhưng đơn vị PCCC sau đó lại chuyển kho dung môi sang phía Nam.

Lúc này nội dung ĐTM về khoảng cách, nguy cơ cháy, đường thoát nước sự cố và đối tượng bị tác động có thể không còn đúng.

Vậy nên tốt nhất:

Môi trường – xây dựng – công nghệ – PCCC phải dùng cùng một mặt bằng cơ sở.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – NỘI DUNG CHÍNH CỦA BÁO CÁO GỒM NHỮNG GÌ?

Báo cáo ĐTM phải đánh giá toàn bộ tác động môi trường của dự án, trong đó phần liên quan cháy nổ và ứng phó sự cố chỉ là một cấu phần khi phù hợp với tính chất dự án.

Điều 32 Luật Bảo vệ môi trường quy định các nhóm nội dung chính như:

  • Xuất xứ dự án.
  • Chủ dự án.
  • Căn cứ pháp lý và kỹ thuật.
  • Phương pháp đánh giá.
  • Sự phù hợp với quy hoạch.
  • Công nghệ sản xuất.
  • Hạng mục công trình.
  • Điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội.
  • Hiện trạng môi trường.
  • Đối tượng bị tác động.
  • Yếu tố nhạy cảm.
  • Nguồn chất thải.
  • Tác động môi trường.
  • Biện pháp giảm thiểu.
  • Phòng ngừa, ứng phó sự cố.
  • Chương trình quản lý môi trường.
  • Chương trình giám sát môi trường.
  • Kết quả tham vấn.
  • Cam kết của chủ dự án.

Phần PCCC nên được đưa vào đúng nơi.

Không nên tạo hẳn một chương “PCCC” rồi copy toàn bộ thuyết minh thiết kế hệ thống chữa cháy sang.

ĐTM cần tập trung vào:

Cháy, nổ gây ảnh hưởng môi trường như thế nào và dự án kiểm soát hậu quả đó ra sao.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – CẦN THU THẬP NHỮNG DỮ LIỆU GÌ?

Để phần đánh giá nguy cơ cháy, nổ không bị viết chung chung, nên thu thập dữ liệu kỹ thuật ngay từ đầu.

Tối thiểu nên có:

  1. Tổng mặt bằng dự án.
  2. Diện tích từng nhà xưởng.
  3. Kho hàng.
  4. Kho hóa chất.
  5. Kho nhiên liệu.
  6. Khu LPG nếu có.
  7. Máy phát điện.
  8. Trạm biến áp.
  9. Dây chuyền sản xuất.
  10. Công suất.
  11. Danh mục nguyên liệu.
  12. Khối lượng lưu trữ tối đa.
  13. SDS của hóa chất.
  14. Nhiệt độ chớp cháy nếu có.
  15. Đặc tính phản ứng.
  16. Hệ thống PCCC dự kiến.
  17. Dung tích bể chữa cháy.
  18. Lưu lượng chữa cháy.
  19. Hệ thống thu gom nước mặt.
  20. Hệ thống thoát nước thải.
  21. Khu chứa chất thải nguy hại.

Nếu là nhà máy hóa chất thì nên có thêm:

  • Tính tương thích hóa chất.
  • Khả năng phản ứng với nước.
  • Khí độc sinh ra khi cháy.
  • Khả năng nổi trên nước.
  • Khả năng lan theo hệ thống thoát nước.

Nói thật, chỉ cần thiếu SDS là phần dự báo sự cố đã rất khó làm tử tế.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – PHẢI ĐÁNH GIÁ NHỮNG KỊCH BẢN CHÁY NỔ NÀO?

Phải chọn kịch bản có cơ sở thực tế, không cần bịa thật nhiều tình huống để báo cáo trông dày.

Tùy dự án, có thể xem xét:

  • Cháy kho nguyên liệu.
  • Cháy kho thành phẩm.
  • Cháy dung môi.
  • Cháy dầu DO.
  • Rò rỉ LPG gây cháy.
  • Nổ hơi dung môi.
  • Cháy trạm biến áp.
  • Cháy phòng máy phát.
  • Cháy pin lithium.
  • Cháy chất thải nguy hại.
  • Cháy lan giữa hai khu vực.
  • Cháy kéo theo rò rỉ hóa chất.
  • Cháy trong thời điểm mưa lớn.
  • Cháy khi hệ thống thoát nước đang quá tải.

Một kịch bản tốt nên trả lời:

  • Cháy bắt đầu ở đâu?
  • Chất gì cháy?
  • Sản phẩm cháy là gì?
  • Khói đi đâu?
  • Nước chữa cháy chảy đi đâu?
  • Hóa chất có bị cuốn theo nước không?
  • Khu vực nào có thể bị ảnh hưởng?
  • Có nguy cơ vào cống thoát nước không?
  • Có nguy cơ chảy ra nguồn nước mặt không?
  • Biện pháp cô lập là gì?

Đó mới là phần liên kết thật sự giữa ĐTM và PCCC.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – KHÓI VÀ KHÍ THẢI KHI CHÁY CẦN ĐÁNH GIÁ RA SAO?

Nếu dự án chứa vật liệu có thể tạo khí độc khi cháy, báo cáo nên nhận diện rõ khả năng phát sinh khói, bụi và khí độc do cháy.

Ví dụ:

  • Nhựa có thể tạo khói dày và nhiều sản phẩm phân hủy.
  • PVC có thể phát sinh khí ăn mòn.
  • Cao su phát sinh lượng lớn khói đen.
  • Dung môi tạo hơi dễ cháy.
  • Một số hóa chất có thể sinh khí độc hoặc sản phẩm phản ứng nguy hiểm.

ĐTM không nhất thiết phải mô phỏng mọi đám cháy ở mức cực kỳ chi tiết nếu pháp luật và tính chất dự án không yêu cầu.

Nhưng cần đủ để xác định:

  • Đối tượng có thể bị ảnh hưởng.
  • Hướng phát tán.
  • Khu dân cư gần nhất.
  • Người lao động.
  • Hệ sinh thái nhạy cảm nếu có.
  • Biện pháp cảnh báo và cô lập khu vực.

Nội dung thẩm định ĐTM hiện nay có xem xét việc nhận dạng, dự báo các tác động chính và dự báo sự cố môi trường, cùng tính khả thi của phương án phòng ngừa và ứng phó.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – NƯỚC CHỮA CHÁY CÓ PHẢI ĐÁNH GIÁ KHÔNG?

Có, nếu nước chữa cháy có khả năng mang chất ô nhiễm ra môi trường thì đây là nội dung rất đáng đánh giá.

Đây cũng là phần nhiều hồ sơ PCCC thuần túy không đi sâu, nhưng ĐTM lại phải quan tâm.

Khi chữa cháy:

Nước có thể cuốn theo:

  • Dầu.
  • Dung môi.
  • Hóa chất.
  • Muội than.
  • Tro.
  • Chất rắn.
  • Kim loại.
  • Chất tẩy rửa.
  • Chất thải nguy hại.
  • Bột chữa cháy.

Nếu toàn bộ lượng này chảy thẳng vào:

Cống mưa.

Kênh.

Hồ.

Sông.

thì một vụ cháy có thể biến thành sự cố môi trường thứ cấp.

Vậy nên dự án nguy cơ cao nên xem xét:

  • Van chặn thoát nước.
  • Hố gom sự cố.
  • Bể lưu nước chữa cháy nhiễm bẩn.
  • Đê bao.
  • Rãnh gom.
  • Nút bịt cống khẩn cấp.
  • Xe hút.
  • Vật tư thấm hút.
  • Đơn vị xử lý chất thải sau sự cố.

Nói thật, đây là một trong những chỗ dễ thấy nhất sự khác biệt giữa “thiết kế để dập lửa” và “thiết kế để dập lửa mà không gây thêm sự cố môi trường”.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – CÓ CẦN TÍNH BỂ CHỨA NƯỚC CHỮA CHÁY NHIỄM BẨN KHÔNG?

Không có một công thức chung bắt buộc cho mọi dự án.

Việc có cần bể thu gom nước chữa cháy sau sự cố hay không phải dựa vào:

  • Loại hóa chất.
  • Khối lượng lưu trữ.
  • Lưu lượng chữa cháy.
  • Thời gian chữa cháy.
  • Diện tích khu vực.
  • Nước mưa.
  • Khả năng chảy tràn.
  • Khả năng cô lập cống.
  • Yêu cầu chuyên ngành áp dụng cho dự án.

Một cách tiếp cận thực tế là xác định:

  1. Lượng nước chữa cháy dự kiến.
  2. Phần có khả năng bị nhiễm bẩn.
  3. Thể tích chất lỏng trong khu vực sự cố.
  4. Nước mưa có thể tham gia vào hệ thống.
  5. Khả năng chứa trong đê bao hoặc hố gom.
  6. Phần cần bổ sung bằng bể sự cố.

Không nên áp một con số copy từ dự án trước.

Nhà máy sơn khác nhà máy thực phẩm.

Kho hóa chất khác kho giấy.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA SỰ CỐ NÊN VIẾT THẾ NÀO?

Nên viết thành biện pháp cụ thể gắn với từng nguy cơ, thay vì dùng các câu như:

“Tuân thủ đầy đủ quy định PCCC.”

Câu đó không sai.

Nhưng quá chung.

Một nhóm giải pháp tốt có thể gồm:

  • Phân khu vật liệu dễ cháy.
  • Tách hóa chất không tương thích.
  • Giới hạn khối lượng lưu trữ.
  • Thông gió.
  • Chống tĩnh điện.
  • Chống sét.
  • Kiểm soát nguồn lửa.
  • Thiết bị điện phù hợp khu vực nguy hiểm.
  • Báo cháy.
  • Chữa cháy tự động.
  • Họng nước.
  • Bình chữa cháy.
  • Đê bao.
  • Hố gom.
  • Van ngăn dòng.
  • Thiết bị phát hiện rò rỉ.
  • Kho chứa chất thải nguy hại.
  • Phương tiện ứng phó tràn đổ.
  • Đào tạo nhân sự.

Sau đó nêu rõ:

Ai chịu trách nhiệm.

Kiểm tra bao lâu một lần.

Khi nào kích hoạt.

Thiết bị đặt ở đâu.

Đừng chỉ viết:

“Cơ sở bố trí đầy đủ phương tiện.”

Hội đồng thẩm định quan tâm tính khả thi của biện pháp, không phải số lượng câu chữ.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – PHƯƠNG ÁN ỨNG PHÓ SỰ CỐ NÊN CÓ NHỮNG BƯỚC NÀO?

Có thể xây dựng theo chuỗi xử lý sau:

  1. Phát hiện sự cố.
  2. Báo động.
  3. Dừng thiết bị.
  4. Cắt nguồn năng lượng nếu an toàn.
  5. Cô lập khu vực.
  6. Tổ chức thoát người.
  7. Chữa cháy ban đầu.
  8. Gọi lực lượng chuyên nghiệp.
  9. Ngăn chất lỏng tràn.
  10. Đóng van thoát nước.
  11. Thu gom nước chữa cháy nhiễm bẩn.
  12. Kiểm soát hóa chất sau sự cố.
  13. Thu gom chất thải.
  14. Quan trắc khi cần.
  15. Khắc phục môi trường.
  16. Báo cáo cơ quan có thẩm quyền theo trường hợp pháp luật yêu cầu.

Điểm quan trọng:

Phương án môi trường và phương án chữa cháy phải nói cùng một ngôn ngữ.

Ví dụ PC06 ghi:

“Dùng nước chữa cháy khu kho dung môi.”

Nhưng ĐTM lại ghi:

“Không được sử dụng nước do nguy cơ phản ứng.”

Như vậy là có vấn đề.

Cần rà ngay từ khâu thiết kế.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – ĐTM CÓ THAY THẾ PC06 KHÔNG?

Không.

PC06 – Phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở và báo cáo ĐTM có mục tiêu khác nhau.

PC06 tập trung vào:

  • Phát hiện cháy.
  • Báo động.
  • Thoát nạn.
  • Chữa cháy.
  • Cứu người.
  • Lực lượng.
  • Phương tiện.
  • Nguồn nước.
  • Phân công xử lý.

ĐTM tập trung vào:

  • Tác động môi trường.
  • Chất thải.
  • Đối tượng bị tác động.
  • Sự cố môi trường.
  • Phòng ngừa.
  • Ứng phó.
  • Giám sát.
  • Cam kết môi trường.

Có thể dùng dữ liệu chung.

Nhưng không thay thế nhau.

Đừng đem bản PC06 đính vào ĐTM rồi coi như đã đánh giá sự cố môi trường.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – CÓ CẦN THAM VẤN CỘNG ĐỒNG KHÔNG?

Có đối với các trường hợp thuộc diện phải tham vấn theo Luật Bảo vệ môi trường.

Nội dung tham vấn bao gồm:

  • Vị trí dự án.
  • Tác động môi trường.
  • Biện pháp giảm thiểu.
  • Chương trình quản lý, giám sát.
  • Phương án phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường.
  • Các nội dung liên quan khác.

Với dự án có nguy cơ cháy, nổ lớn, đây là phần nên trình bày dễ hiểu.

Người dân thường quan tâm:

  • Có hóa chất gì?
  • Nếu cháy thì khói đi đâu?
  • Nhà dân cách bao xa?
  • Xe chữa cháy đi đường nào?
  • Có nguy cơ nổ không?
  • Nước chữa cháy có chảy ra kênh không?

Trả lời thẳng những câu đó thường tốt hơn đưa nguyên một trang công thức.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – AI CÓ THẨM QUYỀN THẨM ĐỊNH NĂM 2026?

Năm 2026, thẩm quyền được phân giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Quốc phòng/Bộ Công an trong trường hợp đặc thù và Chủ tịch UBND cấp tỉnh đối với các dự án còn lại theo Điều 35 đã được Luật 146/2025/QH15 sửa đổi.

Cụ thể:

  • Bộ Nông nghiệp và Môi trường thẩm định các nhóm dự án thuộc phạm vi luật quy định.
  • Bộ Quốc phòng, Bộ Công an thẩm định các dự án thuộc bí mật nhà nước về quốc phòng, an ninh.
  • Chủ tịch UBND cấp tỉnh thẩm định dự án trên địa bàn không thuộc hai nhóm trên.

Vậy nên không thể trả lời:

“ĐTM cứ nộp Sở.”

Phải phân loại dự án trước.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – THỜI GIAN THẨM ĐỊNH BAO LÂU?

Theo quy định tổ chức thẩm định năm 2026:

  • Dự án nhóm I: không quá 30 ngày.
  • Dự án nhóm II thuộc diện ĐTM: không quá 20 ngày.
  • Một số dự án đầu tư công đặc biệt áp dụng hình thức lấy ý kiến chuyên gia: không quá 10 ngày.

Các mốc này được tính từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ và là thời hạn tổ chức thẩm định theo quy định hiện hành.

Cần phân biệt:

Thời gian trên không có nghĩa:

“Nộp hôm nay, 20 ngày sau chắc chắn có quyết định.”

Nếu hồ sơ phải chỉnh sửa, bổ sung thì thời gian xử lý thực tế có thể dài hơn.

Vậy nên chất lượng bản nộp đầu rất quan trọng.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH SẼ NHÌN VÀO ĐIỂM GÌ?

Hội đồng không chỉ xem dự án “có ghi biện pháp” hay không mà còn xem biện pháp đó có hợp lý và khả thi không.

Nội dung thẩm định hiện hành tập trung vào:

  • Phương pháp đánh giá.
  • Công nghệ.
  • Hạng mục có tác động xấu.
  • Hiện trạng môi trường.
  • Đối tượng bị tác động.
  • Dự báo tác động.
  • Dự báo sự cố môi trường.
  • Công trình bảo vệ môi trường.
  • Phương án phòng ngừa, ứng phó.
  • Chương trình quản lý.
  • Chương trình giám sát.
  • Cam kết của chủ dự án.

Nếu phần cháy nổ chỉ ghi:

“Thực hiện đúng quy định PCCC.”

thì về mặt ĐTM, thông tin đó thường chưa thể hiện rõ:

Tác động môi trường do sự cố.

Và cách xử lý tác động đó.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – CẦN ĐỐI CHIẾU NHỮNG BẢN VẼ NÀO?

Nên rà ít nhất:

  • Tổng mặt bằng.
  • Mặt bằng công nghệ.
  • Kho hóa chất.
  • Kho nhiên liệu.
  • Mạng thoát nước mưa.
  • Mạng nước thải.
  • Bể sự cố.
  • Đê bao.
  • Phòng máy.
  • Bể nước PCCC.
  • Nhà bơm.
  • Mạng hydrant.
  • Khu vực sprinkler.
  • Đường xe chữa cháy.
  • Vị trí tập kết chất thải nguy hại.

Điểm quan trọng nhất:

Bản vẽ ĐTM và bản vẽ PCCC phải cùng phiên bản mặt bằng.

Chúng tôi từng gặp kiểu:

ĐTM ghi bồn dầu ở khu A.

Bản PCCC ghi bồn dầu ở khu B.

Bản xây dựng lại ở khu C.

Lúc đó không còn là lỗi trình bày.

Mà là dữ liệu đầu vào của cả ba bộ hồ sơ không thống nhất.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – SAU KHI ĐTM ĐƯỢC PHÊ DUYỆT CÓ ĐƯỢC THAY ĐỔI DỰ ÁN KHÔNG?

Có thể có thay đổi, nhưng không được tự thay đổi tùy ý nếu làm phát sinh trường hợp phải thực hiện thủ tục môi trường theo luật.

Chủ dự án phải thực hiện đúng:

  • Nội dung báo cáo.
  • Quyết định phê duyệt kết quả thẩm định.
  • Các công trình bảo vệ môi trường.
  • Các cam kết đã được chấp thuận.

Nếu thay đổi:

  • Công suất.
  • Công nghệ.
  • Nguyên liệu.
  • Hóa chất.
  • Vị trí kho.
  • Quy mô công trình.
  • Hệ thống xử lý.
  • Mức độ tác động.

thì phải kiểm tra xem có thuộc trường hợp phải thực hiện lại, điều chỉnh hoặc xử lý trong thủ tục giấy phép môi trường theo quy định hiện hành hay không.

Nghị định xử phạt môi trường cũng quy định chế tài với hành vi thực hiện không đúng hoặc không đầy đủ nội dung của quyết định phê duyệt kết quả thẩm định ĐTM.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – SAU ĐTM CÓ CẦN GIẤY PHÉP MÔI TRƯỜNG KHÔNG?

Nhiều dự án sau ĐTM vẫn phải tiếp tục thực hiện giấy phép môi trường nếu thuộc đối tượng theo Luật Bảo vệ môi trường.

Hai thủ tục không giống nhau.

ĐTM tập trung vào:

Dự báo trước khi dự án triển khai.

Giấy phép môi trường tập trung nhiều hơn vào:

  • Nước thải.
  • Khí thải.
  • Chất thải.
  • Yêu cầu vận hành.
  • Quan trắc.
  • Công trình xử lý.

Nghị định và Thông tư hiện hành năm 2026 đã sửa đổi khá nhiều về nội dung hồ sơ giấy phép môi trường.

Vậy nên kế hoạch pháp lý của dự án nên lập thành chuỗi:

ĐTM → thiết kế/xây dựng → PCCC → công trình môi trường → giấy phép môi trường nếu thuộc diện → vận hành thử → vận hành chính thức.

Tùy dự án, thứ tự chi tiết có thể khác.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – NHỮNG LỖI NÀO THƯỜNG GẶP NHẤT?

Các lỗi đáng lưu ý gồm:

  • Hiểu ĐTM là một hồ sơ PCCC.
  • Copy nguyên nội dung PCCC vào ĐTM.
  • Không đánh giá tác động của nước chữa cháy.
  • Không xem xét khói độc.
  • Bỏ qua hóa chất bị cuốn theo nước.
  • Không có SDS.
  • Danh mục hóa chất sai so với thiết kế.
  • Khối lượng tồn kho trong ĐTM thấp hơn thực tế.
  • Mặt bằng PCCC và ĐTM khác nhau.
  • Không có giải pháp cô lập cống.
  • Không bố trí hố gom sự cố khi thực tế cần.
  • Chỉ ghi “tuân thủ PCCC” mà không mô tả giải pháp.
  • Không phân công trách nhiệm ứng phó.
  • Không tính tới chất thải sau cháy.
  • Không tính tới nước mưa trong sự cố.
  • Không cập nhật báo cáo khi dự án thay đổi.
  • Dùng căn cứ pháp lý cũ.
  • Vẫn ghi Bộ Tài nguyên và Môi trường cho hồ sơ năm 2026 mà không kiểm tra văn bản hiện hành.

Có một lỗi chúng tôi thấy khá nhiều:

Đơn vị môi trường tự viết phần PCCC.

Đơn vị PCCC tự viết phần môi trường.

Hai bên không nói chuyện với nhau.

Kết quả là cả hai bộ đều có.

Nhưng không khớp.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – QUY TRÌNH THỰC HIỆN NÊN ĐI THEO THỨ TỰ NÀO?

Một quy trình thực tế có thể đi theo 12 bước:

  1. Xác định dự án có thuộc diện ĐTM không.
  2. Thu hồ sơ pháp lý và quy hoạch.
  3. Chốt công nghệ sản xuất.
  4. Chốt tổng mặt bằng.
  5. Lập danh mục hóa chất, nhiên liệu.
  6. Thu SDS.
  7. Xác định nguồn chất thải.
  8. Xác định nguy cơ cháy nổ.
  9. Đánh giá sự cố môi trường liên quan cháy nổ.
  10. Xây dựng biện pháp phòng ngừa – ứng phó.
  11. Tham vấn theo quy định.
  12. Hoàn thiện và nộp thẩm định.

Song song đó, bộ phận PCCC cần rà:

  • Phân hạng nguy hiểm cháy.
  • Giải pháp ngăn cháy.
  • Lối thoát.
  • Báo cháy.
  • Chữa cháy tự động.
  • Nguồn nước.
  • Họng nước.
  • Đường xe chữa cháy.
  • Kịch bản xử lý sự cố.

Đi song song ngay từ đầu sẽ đỡ sửa rất nhiều.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – CHECKLIST HỒ SƠ CẦN CHUẨN BỊ GỒM GÌ?

Trước khi thuê đơn vị lập báo cáo, chủ đầu tư nên chuẩn bị:

  • Giấy đăng ký doanh nghiệp.
  • Quyết định/chấp thuận đầu tư nếu có.
  • Giấy tờ đất.
  • Hồ sơ quy hoạch.
  • Tổng mặt bằng.
  • Bản vẽ nhà xưởng.
  • Công nghệ sản xuất.
  • Công suất.
  • Danh mục máy móc.
  • Danh mục hóa chất.
  • SDS.
  • Nguyên liệu.
  • Sản phẩm.
  • Nước sử dụng.
  • Nước thải.
  • Khí thải.
  • Chất thải rắn.
  • Chất thải nguy hại.
  • Nguồn điện.
  • Nhiên liệu.
  • Hệ thống PCCC dự kiến.
  • Bể PCCC.
  • Mạng thoát nước.
  • Bể sự cố nếu có.
  • Số lao động.
  • Tiến độ dự án.

Càng đầy đủ đầu vào, báo cáo càng ít phải sửa.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – FAQ THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?

  1. Có hồ sơ PCCC thì có phải làm ĐTM không?

Không thể kết luận như vậy. Nghĩa vụ ĐTM phụ thuộc phân nhóm dự án theo pháp luật môi trường, không phụ thuộc đơn thuần vào việc dự án có thuộc diện PCCC hay không.

  1. ĐTM có thay hồ sơ PCCC không?

Không. Đây là hai thủ tục pháp lý khác nhau.

  1. ĐTM có phải đánh giá cháy nổ không?

Nếu cháy nổ là nguy cơ có thể gây sự cố môi trường của dự án thì cần nhận diện, dự báo và có phương án phòng ngừa, ứng phó phù hợp.

  1. Nước chữa cháy có phải đưa vào ĐTM không?

Nên đánh giá khi nước chữa cháy có khả năng mang theo hóa chất, dầu, chất thải hoặc chất ô nhiễm ra môi trường.

  1. Có phải mọi dự án công nghiệp đều lập ĐTM không?

Không. Phải phân loại dự án nhóm I, II, III theo tiêu chí môi trường và quy định hiện hành.

  1. Ai lập ĐTM?

Chủ dự án tự thực hiện hoặc thuê đơn vị tư vấn đủ năng lực.

  1. Mỗi nhà máy lập mấy báo cáo ĐTM?

Mỗi dự án đầu tư lập một báo cáo ĐTM theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường.

  1. Năm 2026 cơ quan trung ương nào thẩm định ĐTM?

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đối với các dự án thuộc thẩm quyền của Bộ theo Điều 35 hiện hành.

  1. Dự án thông thường thuộc địa phương ai thẩm định?

Chủ tịch UBND cấp tỉnh tổ chức thẩm định các dự án trên địa bàn không thuộc thẩm quyền trung ương hoặc quốc phòng, an ninh.

  1. Thời gian thẩm định nhóm I bao lâu?

Không quá 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định tổ chức thẩm định hiện hành.

  1. Nhóm II bao lâu?

Không quá 20 ngày đối với dự án nhóm II thuộc diện ĐTM.

  1. Có cần SDS trong ĐTM không?

Pháp luật không gọi SDS là thành phần bắt buộc chung cho mọi báo cáo, nhưng với dự án dùng hóa chất, SDS là nguồn kỹ thuật rất quan trọng để đánh giá độc tính, cháy nổ và ứng phó sự cố.

  1. Có phải thiết kế bể chứa nước chữa cháy nhiễm bẩn cho mọi nhà máy không?

Không. Phải đánh giá theo nguy cơ thực tế của dự án.

  1. PC06 có dùng thay phương án ứng phó sự cố môi trường không?

Không. Có thể dùng làm dữ liệu tham khảo, nhưng mục đích và nội dung pháp lý khác nhau.

  1. Thay đổi kho hóa chất sau khi ĐTM được duyệt có cần xem lại hồ sơ không?

Có. Cần đánh giá mức độ thay đổi và xác định nghĩa vụ môi trường phát sinh theo quy định hiện hành.

HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TRONG PCCC – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?

Điều quan trọng nhất khi thực hiện Hướng dẫn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường trong PCCC là không biến ĐTM thành một bản sao của hồ sơ PCCC.

Hai bộ hồ sơ phải trả lời hai câu hỏi khác nhau.

PCCC hỏi:

Làm sao ngăn cháy, phát hiện cháy, chữa cháy và cứu người?

ĐTM hỏi:

Nếu sự cố xảy ra, nó tác động tới môi trường thế nào và kiểm soát hậu quả đó ra sao?

Với dự án có hóa chất, nhiên liệu hoặc vật liệu cháy lớn, nên đặc biệt kiểm:

  • Khói độc.
  • Hóa chất rò rỉ.
  • Nước chữa cháy nhiễm bẩn.
  • Dòng chảy ra cống.
  • Chất thải sau sự cố.
  • Khả năng cháy lan.
  • Phương án cô lập.
  • Nguồn lực ứng phó.

Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, làm tốt nhất là để đội môi trường và đội PCCC ngồi chung từ lúc mặt bằng còn đang chỉnh.

Đừng đợi hai bộ hồ sơ hoàn thành rồi mới so.

Lúc đó một thay đổi nhỏ trên bản vẽ có thể kéo theo cả chuỗi chỉnh sửa phía sau.

NGUỒN PHÁP LÝ THAM KHẢO

  • Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14.
  • Luật 146/2025/QH15 sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, hiệu lực từ 01/01/2026.
  • Nghị định 08/2022/NĐ-CP.
  • Nghị định 05/2025/NĐ-CP.
  • Nghị định 48/2026/NĐ-CP.
  • Thông tư 09/2026/TT-BNNMT sửa đổi Thông tư 02/2022/TT-BTNMT.
  • Điều 30–35 Luật Bảo vệ môi trường về đối tượng, nội dung, tham vấn và thẩm quyền ĐTM.

Liên hệ với chúng tôi:

CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT

Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0943709898

Email: pccc.hgp@gmail.com

Website: https://pccchunggiaphat.com/