Trách nhiệm PCCC của Ban quản lý tòa nhà và cư dân chung cư được chia theo phạm vi quản lý: đơn vị quản lý vận hành và người đứng đầu cơ sở phải duy trì hệ thống PCCC, lối thoát nạn, lực lượng, hồ sơ, phương án và tổ chức kiểm tra; còn cư dân phải chấp hành nội quy, sử dụng điện – nguồn lửa an toàn, không cản trở lối thoát, không tự ý di chuyển hoặc làm mất tác dụng phương tiện PCCC và phải biết kỹ năng thoát nạn cơ bản. Phòng cháy trong chung cư không phải việc riêng của Ban quản lý, cũng không thể đẩy toàn bộ trách nhiệm cho cư dân.
Một điểm cần phân biệt ngay: cách gọi “Ban quản lý chung cư” ngoài thực tế thường chỉ đơn vị quản lý vận hành tòa nhà; còn pháp luật nhà ở có chủ thể khác là Ban quản trị nhà chung cư, đại diện cho các chủ sở hữu. Hai đơn vị có liên quan chặt chẽ nhưng trách nhiệm pháp lý không hoàn toàn giống nhau.
Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật ngày 12/09/2026.

TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ ĐƯỢC QUY ĐỊNH TRONG NHỮNG VĂN BẢN NÀO?
Trách nhiệm PCCC của Ban quản lý tòa nhà và cư dân chung cư hiện được xác định đồng thời theo pháp luật PCCC và pháp luật về quản lý, sử dụng nhà chung cư.
Các văn bản cần đối chiếu gồm:
- Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, có hiệu lực từ 01/07/2025.
- Nghị định 105/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật PCCC và CNCH.
- Thông tư 36/2025/TT-BCA quy định chi tiết một số nội dung thi hành.
- Luật Nhà ở 2023.
- Nghị định 95/2024/NĐ-CP hướng dẫn Luật Nhà ở.
- Thông tư 05/2024/TT-BXD và Quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư.
- QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 về an toàn cháy cho nhà và công trình.
- QCVN 10:2025/BCA về trang bị, bố trí phương tiện PCCC, CNCH cho nhà và công trình, có hiệu lực từ 30/12/2025.
Luật PCCC hiện xác định rất rõ:
PCCC, CNCH là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân hoạt động, sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam.
Vậy nên câu:
“Chung cư đã có Ban quản lý rồi, cư dân không phải lo PCCC”
là không đúng.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – BAN QUẢN LÝ VÀ BAN QUẢN TRỊ CÓ PHẢI LÀ MỘT KHÔNG?
Không. Ban quản trị nhà chung cư và đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư là hai chủ thể khác nhau.
Đây là điều nên hiểu trước khi nói tới trách nhiệm PCCC.
Ban quản trị chung cư về cơ bản đại diện cho các chủ sở hữu, thực hiện các quyền, trách nhiệm theo Luật Nhà ở, trong đó có:
- Tiếp nhận, quản lý hồ sơ chung cư.
- Cung cấp hồ sơ cho đơn vị quản lý vận hành.
- Quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung.
- Ký hợp đồng quản lý vận hành sau khi Hội nghị nhà chung cư lựa chọn.
- Lựa chọn, ký hợp đồng bảo trì phần sở hữu chung và giám sát việc bảo trì.
Trong khi đó, đơn vị quản lý vận hành, thường được cư dân gọi là Ban quản lý tòa nhà, là đơn vị trực tiếp tổ chức vận hành hằng ngày.
Đối với chung cư có thang máy, Luật Nhà ở yêu cầu phải có đơn vị có chức năng, năng lực quản lý vận hành. Đơn vị này phải có các bộ phận về kỹ thuật, bảo vệ, phòng cháy chữa cháy và nhân sự có chuyên môn phù hợp.
Nói dễ hiểu:
Ban quản trị thiên về đại diện chủ sở hữu, ký hợp đồng, giám sát và quyết định trong phạm vi được giao.
Ban quản lý vận hành là bên trực tiếp xuống phòng bơm, kiểm tủ báo cháy, kiểm máy phát, kiểm cửa chống cháy và vận hành tòa nhà mỗi ngày.
Không nên gọi hai bên là một rồi đùn trách nhiệm qua lại khi có sự cố.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU CƠ SỞ PHẢI LÀM NHỮNG GÌ?
Người đứng đầu cơ sở chịu trách nhiệm tổ chức và duy trì công tác PCCC của cơ sở theo Luật PCCC, nhưng không nên mặc nhiên cho rằng người đứng đầu cơ sở luôn chính là Trưởng Ban quản trị hoặc Trưởng Ban quản lý.
Phải xác định theo mô hình quản lý thực tế và hồ sơ của từng chung cư.
Theo Điều 8 Luật PCCC và CNCH, người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm tổ chức các nội dung như:
- Tuyên truyền pháp luật và kiến thức PCCC.
- Huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đối tượng thuộc phạm vi quản lý.
- Tổ chức thực hiện và duy trì các điều kiện an toàn.
- Bố trí, duy trì lực lượng PCCC, CNCH.
- Tổ chức kiểm tra và xử lý nguy cơ.
- Xây dựng, phê duyệt và tổ chức thực tập phương án theo quy định.
- Duy trì phương tiện, hệ thống PCCC thuộc phạm vi quản lý.
Đây là trách nhiệm xuyên suốt.
Không phải tới lúc Công an thông báo kiểm tra mới bắt đầu kiểm tủ báo cháy.

TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – BAN QUẢN LÝ PHẢI DUY TRÌ NHỮNG HỆ THỐNG NÀO?
Ban quản lý vận hành phải tổ chức vận hành, kiểm tra và duy trì các hệ thống kỹ thuật chung của tòa nhà, trong đó có hệ thống PCCC thuộc phạm vi hợp đồng quản lý vận hành.
Nội dung quản lý vận hành chung cư bao gồm việc vận hành, kiểm tra và duy trì hoạt động bình thường của các thiết bị sử dụng chung như:
- Hệ thống báo cháy.
- Hệ thống chữa cháy.
- Máy bơm chữa cháy.
- Họng nước chữa cháy.
- Sprinkler nếu được trang bị.
- Hệ thống hút khói.
- Hệ thống tăng áp.
- Cửa chống cháy.
- Đèn chiếu sáng sự cố.
- Biển Exit.
- Hệ thống loa hướng dẫn thoát nạn nếu thuộc diện.
- Máy phát điện và nguồn điện PCCC.
- Thang máy và thang máy chữa cháy nếu có.
- Các dụng cụ, phương tiện dự phòng thuộc phần sử dụng chung.
Quy chế quản lý chung cư hiện hành xác định hoạt động quản lý vận hành có nội dung liên quan trực tiếp đến hệ thống chữa cháy và thiết bị sử dụng chung nhằm bảo đảm chúng hoạt động bình thường.
Một tủ báo cháy lắp đúng từ lúc nghiệm thu nhưng sau ba năm có 20 đầu báo lỗi thì không thể nói:
“Công trình đã nghiệm thu PCCC rồi.”
Nghiệm thu là một thời điểm.
Duy trì điều kiện an toàn PCCC mới là trách nhiệm trong cả quá trình sử dụng.

TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – BAN QUẢN LÝ CÓ PHẢI KIỂM TRA PCCC THƯỜNG XUYÊN KHÔNG?
Có. Cơ sở phải tổ chức tự kiểm tra PCCC và kịp thời khắc phục các nguy cơ phát hiện được.
Trong thực tế vận hành chung cư, việc kiểm tra không nên dừng ở việc điền biểu mẫu.
Nên kiểm theo ca, tuần hoặc lịch kỹ thuật đối với các hệ thống quan trọng:
- Trung tâm báo cháy có báo lỗi không.
- Bơm chính có ở chế độ phù hợp không.
- Bơm diesel có đủ nhiên liệu không.
- Van hệ thống có bị khóa không.
- Áp lực đường ống có ổn định không.
- Cửa chống cháy có tự đóng không.
- Quạt tăng áp hoạt động không.
- Quạt hút khói có chạy không.
- Exit và đèn sự cố còn sáng không.
- Hành lang có vật cản không.
- Gara có chắn họng nước không.
Thật ra, rất nhiều lỗi PCCC không xuất hiện đột ngột.
Nó thường bắt đầu bằng một việc rất nhỏ:
Một đầu báo lỗi.
Một cửa chống cháy không đóng.
Một đèn Exit chết pin.
Một chiếc xe đặt trước tủ chữa cháy.
Không xử lý thì vài tháng sau lỗi nhỏ thành hệ thống mất tác dụng.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CHUNG CƯ CÓ PHẢI THÀNH LẬP ĐỘI PCCC CƠ SỞ KHÔNG?
Có nếu cơ sở thuộc diện quản lý và có từ 20 người thường xuyên làm việc trở lên.
Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định:
- Từ 20–50 người thường xuyên làm việc: tối thiểu 10 thành viên.
- Trên 50–100 người: tối thiểu 15 thành viên.
- Trên 100 người: tối thiểu 25 thành viên.
Cơ sở dưới 20 người không bắt buộc thành lập đội nhưng phải phân công người thực hiện nhiệm vụ PCCC, CNCH bằng văn bản.
Ở chung cư, “người thường xuyên làm việc” có thể bao gồm lực lượng thuộc phạm vi tổ chức của cơ sở như:
- Bảo vệ.
- Kỹ thuật.
- Lễ tân.
- Vệ sinh.
- Quản lý.
- Nhân sự vận hành.
Không nên lấy tổng số cư dân chung cư để tính số lượng Đội PCCC cơ sở theo công thức này.
Cư dân lại có trách nhiệm riêng theo quy định đối với cá nhân.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – PHƯƠNG ÁN CHỮA CHÁY AI PHẢI LẬP VÀ PHÊ DUYỆT?
Theo cơ chế hiện hành, phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở sử dụng Mẫu PC06 và do người đứng đầu cơ sở tổ chức xây dựng, phê duyệt.
Đây là quy định mới từ 01/07/2025.
Cơ sở không còn thực hiện thủ tục mang PC06 đi xin Cảnh sát PCCC phê duyệt theo cơ chế PC19 cũ.
Phương án chung cư nên thể hiện rõ:
- Tình huống cháy căn hộ.
- Cháy gara.
- Cháy phòng điện.
- Cháy tầng kỹ thuật.
- Cháy rác.
- Khói xâm nhập hành lang.
- Người mắc kẹt.
- Sự cố thang máy.
- Cháy ban đêm.
- Cháy khi nhân sự kỹ thuật ít.
Phân công phải rõ:
- Ai xác minh tín hiệu.
- Ai báo động.
- Ai gọi 114.
- Ai điều khiển hệ thống.
- Ai hướng dẫn cư dân thoát nạn.
- Ai kiểm tra cầu thang.
- Ai đón xe chữa cháy.
- Ai cung cấp chìa khóa và bản vẽ cho lực lượng chuyên nghiệp.
Phương án phải được thực tập theo quy định.
Phương án hay không nằm ở số trang.
Nằm ở việc 2 giờ sáng, bảo vệ trực ca có biết phải làm gì trong 60 giây đầu tiên hay không.

TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – BAN QUẢN TRỊ CÓ TRÁCH NHIỆM GÌ VỚI HỆ THỐNG PCCC?
Ban quản trị phải thực hiện trách nhiệm liên quan đến phần sở hữu chung, hồ sơ và kinh phí bảo trì theo Luật Nhà ở; việc sửa chữa, bảo trì hệ thống PCCC chung phải được tổ chức theo đúng phạm vi trách nhiệm và kế hoạch bảo trì.
Ban quản trị có trách nhiệm:
- Tiếp nhận hồ sơ chung cư.
- Cung cấp hồ sơ cho đơn vị quản lý vận hành.
- Quản lý kinh phí bảo trì.
- Lựa chọn, ký hợp đồng bảo trì phần sở hữu chung.
- Giám sát hoạt động bảo trì.
- Ký hợp đồng quản lý vận hành theo quyết định của Hội nghị nhà chung cư.
Vì vậy nếu:
Bơm PCCC xuống cấp.
Hệ thống báo cháy phải thay thiết bị.
Ống PCCC hư hỏng.
Cửa chống cháy cần thay.
hạng mục đó thuộc phần sở hữu chung và thuộc phạm vi bảo trì thì Ban quản trị không nên để kéo dài chỉ vì tranh luận:
“Lấy tiền quỹ nào?”
Rủi ro cháy không chờ Hội nghị cư dân tranh luận xong.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CƯ DÂN CÓ NHỮNG NGHĨA VỤ PCCC NÀO?
Cư dân phải chấp hành nội quy PCCC, bảo đảm an toàn trong sử dụng điện, lửa, nhiệt, không cản trở lối thoát và phải biết những kỹ năng PCCC, thoát nạn cơ bản.
Luật PCCC và CNCH quy định cá nhân có trách nhiệm:
- Chấp hành quy định và nội quy PCCC.
- Tìm hiểu kiến thức PCCC, CNCH.
- Biết kỹ năng thoát nạn.
- Biết sử dụng phương tiện PCCC thông dụng.
- Bảo đảm an toàn khi sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, chất dễ cháy.
- Phát hiện, ngăn chặn nguy cơ trực tiếp gây cháy trong khả năng.
- Tham gia chữa cháy, CNCH khi được huy động.
- Chấp hành mệnh lệnh của người chỉ huy khi tham gia chữa cháy.
Với cư dân chung cư, điều này chuyển thành những việc rất cụ thể:
Không để đồ ở hành lang.
Không chặn cửa thoát hiểm.
Không tự tháo đầu báo.
Không che sprinkler.
Không đấu nối điện tùy tiện.
Không để xe chắn tủ chữa cháy.
Không hút thuốc ở khu cấm.
Không tự ý thay đổi thiết bị PCCC.
Biết cầu thang bộ ở đâu.
Biết 114.
Biết bình chữa cháy gần căn hộ ở vị trí nào.
Đó đều là PCCC.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CƯ DÂN CÓ ĐƯỢC ĐỂ ĐỒ NGOÀI HÀNH LANG KHÔNG?
Không được bố trí đồ vật làm cản trở hoặc làm mất tác dụng của đường thoát nạn.
Luật PCCC hiện nghiêm cấm hành vi:
- Cản trở lối thoát nạn.
- Làm mất tác dụng của lối thoát nạn.
- Làm mất tác dụng đường thoát nạn.
- Làm mất tác dụng giải pháp ngăn cháy lan.
- Tự ý thay đổi, di chuyển hoặc che khuất phương tiện, biển báo, biển chỉ dẫn PCCC.
Vậy nên những thứ tưởng vô hại như:
- Tủ giày.
- Xe đạp.
- Xe đẩy trẻ em.
- Thùng carton.
- Kệ cây cảnh.
- Ghế.
- Đồ nội thất cũ.
nếu làm hẹp hành lang, chắn cửa hoặc che thiết bị PCCC thì phải xử lý.
Nói thật, hành lang đẹp không quan trọng bằng hành lang thoát được người.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CÓ ĐƯỢC CHÈN CỬA CHỐNG CHÁY CHO THOÁNG KHÔNG?
Không nên và không được làm mất tác dụng giải pháp ngăn cháy đã thiết kế.
Cửa chống cháy ở:
- Buồng thang.
- Phòng kỹ thuật.
- Phòng điện.
- Khoang đệm.
- Các khu vực ngăn cháy.
có nhiệm vụ hạn chế lửa và khói lan.
Việc lấy:
Cục đá.
Chậu cây.
Ghế.
Dây buộc.
để chèn cửa mở thường xuyên có thể khiến toàn bộ giải pháp chống khói bị phá vỡ.
Cháy xảy ra ở hành lang.
Cửa mở.
Khói vào buồng thang.
Cầu thang vốn là đường sống lại biến thành đường khói.
Đây là một lỗi nhỏ về thao tác nhưng hậu quả rất lớn.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CƯ DÂN CÓ ĐƯỢC TỰ Ý THÁO ĐẦU BÁO HOẶC CHE SPRINKLER KHÔNG?
Không.
Tự ý làm hư hỏng, di chuyển hoặc che khuất phương tiện PCCC là hành vi bị nghiêm cấm.
Những tình huống chúng tôi thấy khá nhiều:
Nấu ăn hay báo khói nên lấy túi nylon bọc đầu báo.
Sửa trần nên tháo đầu báo ra.
Làm tủ cao sát trần che sprinkler.
Treo đồ vào đầu sprinkler.
Sơn lại hành lang rồi sơn luôn đầu báo.
Đây đều là việc không nên làm.
Nếu đầu báo thường xuyên báo giả, phải báo Ban quản lý để:
- Kiểm tra loại đầu báo.
- Kiểm tra bụi.
- Kiểm tra vị trí.
- Kiểm tra kỹ thuật.
Không nên xử lý bằng cách vô hiệu hóa thiết bị.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – VIỆC SẠC XE ĐIỆN THUỘC TRÁCH NHIỆM CỦA AI?
Ban quản lý phải quản lý khu vực dùng chung, hệ thống điện và nội quy vận hành; cư dân phải sử dụng thiết bị sạc đúng khu vực, đúng hướng dẫn và không tự ý câu kéo điện gây mất an toàn.
Không nên biến vấn đề xe điện thành tranh luận:
“Cấm hết”
hoặc
“Xe nào cũng sạc tùy ý.”
Điều cần quản lý là nguy cơ.
Ban quản lý nên kiểm:
- Khu sạc.
- Dây dẫn.
- CB bảo vệ.
- RCD/RCBO nếu thiết kế áp dụng.
- Ổ cắm.
- Nhiệt độ mối nối.
- Camera.
- Khoảng cách tới vật liệu cháy.
- Tình trạng pin bất thường.
- Quy trình xử lý sự cố.
Cư dân không nên:
- Kéo dây từ căn hộ xuống gara.
- Dùng ổ chia nối nhiều tầng.
- Dùng bộ sạc hư hỏng.
- Sạc tại đường thoát nạn.
- Sạc pin biến dạng, phồng hoặc từng va đập mạnh.
Cháy do điện thường bắt đầu từ một điểm rất nhỏ.
Nhưng gara lại có hàng trăm phương tiện.
Vậy nên phải quản lý từ đầu.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CƯ DÂN CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI HỆ THỐNG ĐIỆN TRONG CĂN HỘ KHÔNG?
Có.
Luật yêu cầu cá nhân bảo đảm an toàn khi sử dụng thiết bị điện, nguồn nhiệt và thiết bị sinh nhiệt.
Trong căn hộ nên tránh:
- Cắm nhiều thiết bị công suất lớn chung ổ.
- Dùng ổ điện kém chất lượng.
- Nối dây điện tạm.
- Đặt rèm sát bếp.
- Để bàn thờ gần vật liệu dễ cháy.
- Sạc thiết bị trên giường, sofa.
- Để pin dự phòng, pin xe điện bị phồng tiếp tục sử dụng.
- Tự cải tạo điện nhưng không kiểm tải.
Một chiếc máy lạnh mới.
Bếp từ mới.
Máy sấy mới.
Bình nóng lạnh mới.
Nếu cộng hết vào đường dây cũ, tải điện có thể khác rất xa thiết kế ban đầu.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – BAN QUẢN LÝ CÓ PHẢI TỔ CHỨC TUYÊN TRUYỀN VÀ DIỄN TẬP KHÔNG?
Có. Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, huấn luyện và thực hiện phương án PCCC, CNCH theo quy định.
Với chung cư, tuyên truyền nên rất thực tế.
Thay vì chỉ phát một file PDF dài, nên hướng dẫn cư dân:
- Nghe chuông báo cháy thì làm gì.
- Không dùng thang máy thường khi cháy.
- Cách kiểm tra cửa trước khi mở.
- Cách di chuyển trong khói.
- Cầu thang gần căn hộ nhất.
- Cầu thang thứ hai ở đâu.
- Điểm tập kết.
- Cách gọi 114.
- Khi nào dùng bình chữa cháy.
- Khi nào phải rời khỏi khu vực ngay.
Đặc biệt nên hướng dẫn:
Người lớn tuổi.
Trẻ em.
Người khuyết tật.
Gia đình có trẻ nhỏ.
Bởi khi xảy ra cháy, đây thường là nhóm cần hỗ trợ trước.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CHUNG CƯ CẦN DUY TRÌ NHỮNG PHƯƠNG TIỆN PCCC NÀO?
Theo QCVN 10:2025/BCA, chung cư phải được trang bị các phương tiện cơ bản và các hệ thống theo quy mô.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH hướng dẫn nhóm phương tiện cơ bản của chung cư gồm:
- Bình chữa cháy.
- Đèn chiếu sáng sự cố.
- Biển chỉ dẫn lối ra, hướng thoát nạn.
- Dụng cụ phá dỡ thô sơ.
- Sơ đồ chỉ dẫn thoát nạn.
Ngoài ra, tùy quy mô còn có:
- Báo cháy tự động.
- Chữa cháy tự động.
- Họng nước chữa cháy.
- Hệ thống loa hướng dẫn thoát nạn.
- Các phương tiện CNCH khác.
Với nhà chung cư cao trên 10 tầng hoặc từ 2 tầng hầm trở lên, QCVN 10 yêu cầu hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn.
Ban quản lý có trách nhiệm rất rõ ở đây:
Thiết bị đã được lắp thì phải duy trì để lúc cần nó hoạt động.
Không phải để đủ hình ảnh trên bản vẽ.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CƯ DÂN CÓ QUYỀN PHẢN ÁNH HỆ THỐNG PCCC HƯ HỎNG KHÔNG?
Có.
Nếu cư dân phát hiện nguy cơ PCCC trong khu vực chung, nên báo ngay cho:
- Ban quản lý.
- Ban quản trị.
- Người phụ trách kỹ thuật.
- Cơ quan có thẩm quyền trong trường hợp nguy cơ nghiêm trọng không được xử lý.
Luật cũng đặt trách nhiệm lên cá nhân trong việc phát hiện và ngăn chặn nguy cơ trực tiếp gây cháy trong phạm vi điều kiện, khả năng cho phép.
Ví dụ nên phản ánh ngay khi thấy:
- Exit mất sáng.
- Chuông báo cháy hỏng.
- Tủ báo cháy báo fault kéo dài.
- Cửa thoát khóa.
- Họng nước bị chắn.
- Van PCCC bị khóa.
- Gara câu điện tạm bợ.
- Cầu thang chất đồ.
- Cửa chống cháy bị tháo tay co.
- Trụ nước bị xe đậu chắn.
Đừng nghĩ:
“Không phải căn hộ nhà mình.”
Cháy chung cư không đi theo ranh giới sổ hồng.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – KHI CÓ CHÁY, BAN QUẢN LÝ PHẢI LÀM GÌ?
Khi phát hiện cháy, lực lượng tại chỗ phải ưu tiên báo động, báo lực lượng Cảnh sát PCCC, tổ chức thoát nạn, chữa cháy ban đầu và phối hợp cứu nạn theo phương án.
Một quy trình cơ bản có thể gồm:
- Xác minh nhanh địa điểm cháy.
- Kích hoạt báo động nếu hệ thống chưa tự hoạt động.
- Gọi 114.
- Thông báo cho toàn tòa nhà theo phương án.
- Điều động Đội PCCC cơ sở.
- Kiểm tra hệ thống bơm, quạt tăng áp, hút khói.
- Hướng dẫn cư dân vào cầu thang thoát nạn phù hợp.
- Cử người đón lực lượng chữa cháy.
- Cung cấp bản vẽ, chìa khóa phòng kỹ thuật.
- Báo tình trạng người mắc kẹt.
Một điều rất quan trọng:
Không để tất cả nhân sự tập trung chữa lửa mà quên hướng dẫn cư dân.
Trong chung cư, thoát người thường quan trọng hơn cố giữ tài sản trong vài phút đầu.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – KHI CÓ CHÁY, CƯ DÂN NÊN LÀM GÌ?
Cư dân nên ưu tiên thoát nạn an toàn, báo cháy và chấp hành hướng dẫn của lực lượng tại chỗ hoặc người chỉ huy chữa cháy.
Một số nguyên tắc cần nhớ:
- Báo ngay cho người xung quanh.
- Gọi 114 khi có điều kiện.
- Ngắt nguồn điện nếu làm được an toàn.
- Chỉ chữa cháy ban đầu khi đám cháy nhỏ và có đường lui.
- Không quay lại lấy tài sản.
- Không dùng thang máy thông thường khi cháy.
- Đi theo biển chỉ dẫn.
- Cúi thấp khi có khói.
- Không mở cửa nếu nghi phía ngoài đang cháy mạnh.
- Đóng cửa lại khi rời phòng nếu có thể để hạn chế khói, lửa.
- Tới điểm tập kết và báo nếu còn người mắc kẹt.
Không nên nghe chuông rồi đứng ngoài hành lang quay video.
Đôi khi chỉ chậm hai phút là điều kiện hành lang đã hoàn toàn khác.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CƯ DÂN CÓ NÊN TỰ MUA BÌNH CHỮA CHÁY CHO CĂN HỘ KHÔNG?
Nên.
Dù tòa nhà đã có hệ thống chung, một bình chữa cháy phù hợp trong căn hộ giúp xử lý nhanh đám cháy rất nhỏ khi mới phát sinh.
Có thể cân nhắc:
- Bình bột.
- Bình khí phù hợp.
- Chăn chữa cháy.
- Thiết bị báo khói độc lập bổ sung nếu phù hợp.
- Mặt nạ thoát hiểm đạt yêu cầu kỹ thuật.
Nhưng mua không phải là xong.
Cả nhà cần biết:
- Bình đặt ở đâu.
- Rút chốt thế nào.
- Hướng vòi vào đâu.
- Khi nào không nên cố chữa.
Bình đẹp để trong tủ kín phía sau 20 đôi giày gần như không có nhiều giá trị khi cháy.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – HỆ THỐNG PCCC HƯ HỎNG THÌ AI PHẢI TRẢ TIỀN SỬA?
Không có một câu trả lời “Ban quản lý trả hết” hoặc “cư dân trả hết”.
Phải xác định:
- Thiết bị thuộc sở hữu chung hay riêng.
- Nguyên nhân hư hỏng.
- Phạm vi hợp đồng quản lý vận hành.
- Công việc thuộc vận hành thường xuyên hay bảo trì.
- Quy định sử dụng kinh phí bảo trì.
- Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân gây hư hỏng.
Ban quản trị quản lý và sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung theo quy định, đồng thời lựa chọn và giám sát việc bảo trì.
Đơn vị quản lý vận hành thực hiện công việc theo hợp đồng quản lý vận hành.
Nếu cư dân tự ý làm hư hỏng thiết bị thì trách nhiệm lại khác.
Vậy nên khi hệ thống hỏng, câu đầu tiên không nên là:
“Ai trả tiền?”
Câu đầu tiên nên là:
“Thiết bị nào đang mất tác dụng, có cần biện pháp an toàn tạm thời ngay không?”
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – NHỮNG LỖI NÀO BAN QUẢN LÝ THƯỜNG BỎ QUA?
Những lỗi PCCC Hùng Gia Phát thấy nên kiểm kỹ gồm:
- Tủ báo cháy có lỗi nhưng chỉ reset.
- Nhiều đầu báo bị cô lập.
- Bơm không đặt đúng chế độ vận hành.
- Bơm diesel thiếu nhiên liệu.
- Ắc quy hỏng.
- Van sprinkler bị đóng.
- Đèn Exit chết pin.
- Quạt tăng áp lâu không chạy thử.
- Cửa chống cháy bị chèn.
- Tầng kỹ thuật biến thành kho.
- Hành lang đặt đồ.
- Cửa mái khóa.
- Họng nước bị xe chắn.
- Thang máy chữa cháy bị sử dụng sai.
- PC06 chưa cập nhật.
- Danh sách Đội PCCC có người đã nghỉ.
- Không tổ chức diễn tập thực tế.
- Cư dân không biết điểm tập kết.
- Nhân viên bảo vệ mới chưa được bàn giao quy trình cháy.
Có một lỗi đáng ngại hơn tất cả:
Biết hệ thống đang hỏng nhưng “để tháng sau sửa”.
PCCC không có lịch hẹn với đám cháy.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – NHỮNG LỖI NÀO CƯ DÂN THƯỜNG MẮC?
Các lỗi khá đời thường gồm:
- Để tủ giày ngoài hành lang.
- Chèn cửa chống cháy.
- Tự tháo đầu báo.
- Bọc đầu báo vì nấu ăn.
- Che sprinkler bằng trần, tủ.
- Đốt vàng mã sai vị trí.
- Để bàn thờ sát rèm.
- Dùng ổ cắm kéo dài quá tải.
- Sạc pin qua đêm không kiểm soát.
- Để xe chắn cửa thoát.
- Giữ cửa thoát mở để đi lại tiện.
- Không tham gia diễn tập.
- Không biết cầu thang thứ hai.
- Không biết số 114.
- Nghe báo cháy nhưng nghĩ “chắc báo giả”.
Câu cuối cùng mới là điều nguy hiểm.
Nếu hệ thống thường xuyên báo giả tới mức cư dân không còn phản ứng, Ban quản lý phải xử lý nguyên nhân.
Một hệ thống khiến mọi người mất niềm tin cũng là hệ thống có vấn đề.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CÓ BỊ XỬ PHẠT NẾU VI PHẠM KHÔNG?
Có.
Nghị định 106/2025/NĐ-CP đang là văn bản chính quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực PCCC, CNCH.
Các hành vi có thể bị xử lý gồm những nhóm như:
- Không duy trì nội quy, biển báo, biển chỉ dẫn.
- Không duy trì phương tiện, hệ thống PCCC theo quy định.
- Không thành lập hoặc bố trí lực lượng đúng yêu cầu.
- Vi phạm về phương án chữa cháy.
- Vi phạm lối thoát nạn.
- Không duy trì giải pháp ngăn cháy.
- Cản trở phương tiện chữa cháy.
- Vi phạm an toàn điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt.
Ngoài xử phạt hành chính, nếu hành vi gây thiệt hại thì tùy trường hợp còn có thể phát sinh:
- Trách nhiệm bồi thường dân sự.
- Trách nhiệm của tổ chức quản lý.
- Trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành.
Không nên hiểu rằng cứ xảy ra cháy thì Ban quản lý tự động chịu trách nhiệm.
Cũng không thể nói “cháy trong căn hộ nên chỉ cư dân chịu”.
Phải xác định:
Ai vi phạm?
Vi phạm nghĩa vụ nào?
Có quan hệ nhân quả với hậu quả hay không?
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CHECKLIST HẰNG THÁNG CHO BAN QUẢN LÝ GỒM NHỮNG GÌ?
Một checklist thực tế có thể gồm:
- Kiểm tra tủ trung tâm báo cháy.
- Kiểm tra trạng thái đầu báo.
- Test nút nhấn.
- Test chuông/đèn.
- Test bơm chữa cháy.
- Kiểm tra bơm dự phòng.
- Kiểm tra áp lực hệ thống.
- Kiểm tra các van.
- Kiểm tra sprinkler.
- Kiểm tra họng nước.
- Kiểm tra vòi và lăng.
- Kiểm tra bình chữa cháy.
- Kiểm tra Exit.
- Kiểm tra đèn sự cố.
- Kiểm tra cửa chống cháy.
- Kiểm tra quạt tăng áp.
- Kiểm tra quạt hút khói.
- Kiểm tra phòng điện.
- Kiểm tra máy phát.
- Kiểm tra gara.
- Kiểm tra lối xe chữa cháy.
- Kiểm tra hành lang.
- Kiểm tra cầu thang.
- Kiểm tra mái hoặc vùng an toàn.
- Rà nhân sự PCCC.
- Kiểm tra sổ bảo trì.
- Cập nhật PC06 khi có thay đổi.
- Ghi nhận và có hạn xử lý từng tồn tại.
Điểm số 28 rất quan trọng.
Phát hiện lỗi mà không có người xử lý, ngày hoàn thành và kiểm tra lại thì checklist gần như chỉ để lưu giấy.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CHECKLIST CHO MỖI GIA ĐÌNH NÊN GỒM NHỮNG GÌ?
Mỗi hộ chung cư có thể tự rà nhanh:
- Cả nhà biết cầu thang thoát nạn gần nhất.
- Biết cầu thang thứ hai nếu tòa nhà có.
- Biết số 114.
- Không để đồ ngoài hành lang.
- Không khóa/chèn cửa chung.
- Không tự can thiệp đầu báo.
- Không che sprinkler.
- Kiểm tra ổ điện quá tải.
- Kiểm tra thiết bị sạc.
- Bàn thờ cách vật liệu dễ cháy.
- Có bình chữa cháy phù hợp nếu điều kiện cho phép.
- Người trong gia đình biết cách dùng.
- Trẻ em biết không trốn dưới giường khi cháy.
- Người lớn tuổi biết hướng thoát.
- Có phương án hỗ trợ người khuyết tật nếu gia đình có người cần hỗ trợ.
Không cần biến căn hộ thành một trạm cứu hỏa.
Chỉ cần mỗi gia đình làm đúng phần của mình, an toàn của cả tòa nhà đã khác rất nhiều.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – CÂU HỎI THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?
1. PCCC chung cư có phải hoàn toàn là trách nhiệm của Ban quản lý không?
Không. Luật PCCC quy định PCCC là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân. Ban quản lý chịu trách nhiệm trong phạm vi quản lý vận hành; cư dân vẫn phải thực hiện nghĩa vụ của cá nhân.
2. Ban quản trị và Ban quản lý có giống nhau không?
Không. Ban quản trị đại diện chủ sở hữu theo pháp luật nhà ở; đơn vị quản lý vận hành là đơn vị trực tiếp thực hiện quản lý vận hành theo hợp đồng.
3. Chung cư có thang máy có bắt buộc thuê đơn vị quản lý vận hành không?
Có. Luật Nhà ở quy định nhà chung cư có thang máy phải do đơn vị có chức năng, năng lực quản lý vận hành thực hiện.
4. Cư dân có được để tủ giày ngoài hành lang không?
Không nếu việc bố trí làm cản trở hoặc làm mất tác dụng đường thoát nạn.
5. Có được chèn cửa chống cháy mở để tiện đi lại không?
Không nên và không được làm mất tác dụng giải pháp ngăn cháy, chống khói đã thiết kế.
6. Cư dân có được bọc đầu báo khói vì thường báo giả không?
Không. Phải báo Ban quản lý xử lý nguyên nhân; không tự ý vô hiệu hóa thiết bị.
7. Cư dân có được di chuyển bình chữa cháy chung không?
Không tự ý di chuyển, che khuất hoặc làm hư hỏng phương tiện PCCC được trang bị.
8. Chung cư có phải có Đội PCCC cơ sở không?
Cơ sở thuộc diện quản lý có từ 20 người thường xuyên làm việc trở lên phải thành lập Đội PCCC và CNCH cơ sở. Dưới 20 người phải phân công người thực hiện nhiệm vụ bằng văn bản.
9. Ai phê duyệt phương án chữa cháy PC06?
Theo cơ chế hiện hành, người đứng đầu cơ sở tổ chức xây dựng và phê duyệt PC06.
10. Cư dân có phải tham gia diễn tập không?
Cư dân nên tham gia và phải chấp hành yêu cầu, nội quy PCCC; việc diễn tập giúp cư dân biết tuyến thoát và cách xử lý thực tế.
11. Ban quản lý có phải duy trì hệ thống báo cháy không?
Có trong phạm vi trách nhiệm quản lý vận hành. Hệ thống, phương tiện PCCC phải được duy trì hoạt động theo quy định.
12. Cư dân có phải biết dùng bình chữa cháy không?
Luật quy định cá nhân có trách nhiệm tìm hiểu kỹ năng sử dụng phương tiện PCCC thông dụng.
13. Có được dùng thang máy khi cháy không?
Không sử dụng thang máy thông thường để thoát nạn khi xảy ra cháy; phải đi theo đường thoát nạn được thiết kế và hướng dẫn của lực lượng tại chỗ.
14. Ai chịu trách nhiệm nếu hệ thống PCCC chung bị hỏng?
Phải xác định hạng mục, phạm vi sở hữu, trách nhiệm bảo trì, hợp đồng quản lý vận hành và nguyên nhân hư hỏng; không thể mặc định một chủ thể chịu toàn bộ.
15. Cư dân phát hiện Exit hỏng thì làm gì?
Thông báo ngay Ban quản lý/Ban quản trị để khắc phục; trường hợp nguy cơ nghiêm trọng không được xử lý có thể phản ánh cơ quan có thẩm quyền.
16. Chung cư nào phải có loa hướng dẫn thoát nạn?
Theo QCVN 10:2025/BCA, chung cư thuộc diện quản lý PCCC cao trên 10 tầng hoặc có từ 2 tầng hầm trở lên phải trang bị hệ thống loa thông báo và hướng dẫn thoát nạn.
TRÁCH NHIỆM PCCC CỦA BAN QUẢN LÝ TÒA NHÀ VÀ CƯ DÂN CHUNG CƯ – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?
Điều quan trọng nhất về Trách nhiệm PCCC của Ban quản lý tòa nhà và cư dân chung cư là:
An toàn chung cư chỉ hoạt động khi trách nhiệm được nối liền từ hệ thống kỹ thuật tới từng căn hộ.
Ban quản trị phải làm đúng phần đại diện và bảo trì.
Ban quản lý phải vận hành thật.
Bảo vệ phải biết xử lý.
Kỹ thuật phải biết hệ thống.
Cư dân phải giữ lối thoát.
Mỗi gia đình phải sử dụng điện, lửa an toàn.
Không ai có thể làm thay toàn bộ phần của người khác.
Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, một chung cư có hệ thống rất đắt tiền vẫn có thể không an toàn nếu:
Cửa cầu thang bị chèn.
Van bị khóa.
Bơm không chạy.
Cư dân để đồ ngoài hành lang.
Chuông kêu nhưng mọi người nghĩ là báo giả.
Ngược lại, một tòa nhà được quản lý nghiêm túc thường nhìn thấy ngay từ những chi tiết nhỏ:
Hành lang sạch.
Exit sáng.
Cửa đóng.
Tủ PCCC không bị chắn.
Bảo vệ biết quy trình.
Cư dân biết cầu thang.
PCCC chung cư thực chất bắt đầu từ những việc như vậy.
NGUỒN PHÁP LÝ THAM KHẢO
- Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15, hiệu lực từ 01/07/2025.
- Nghị định 105/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/07/2025.
- Thông tư 36/2025/TT-BCA.
- Luật Nhà ở 2023, các Điều 147–150 về Ban quản trị và đơn vị quản lý vận hành.
- Thông tư 05/2024/TT-BXD và Quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư.
- QCVN 10:2025/BCA ban hành kèm Thông tư 103/2025/TT-BCA.
- Hướng dẫn năm 2026 của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH về trang bị phương tiện PCCC cho nhà chung cư.
- Nghị định 106/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC, CNCH.
Liên hệ với chúng tôi:
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT
Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0943709898
Email: pccc.hgp@gmail.com
Website: https://pccchunggiaphat.com/