Phương án chữa cháy là tài liệu quan trọng giúp cơ sở xác định trước cách báo động, thoát nạn, cứu người và huy động lực lượng khi xảy ra cháy. Tuy nhiên, từ ngày 01/07/2025 thủ tục đã thay đổi: phương án của cơ sở do người đứng đầu cơ sở xây dựng và phê duyệt, còn cơ quan Cảnh sát PCCC lập phương án riêng đối với các cơ sở thuộc phạm vi quản lý theo quy định hiện hành.
Phương án chữa cháy là gì?
Phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ là tài liệu mô tả đặc điểm của cơ sở, nguy cơ cháy nổ, lực lượng và phương tiện hiện có, đồng thời giả định các tình huống sự cố để xác định cách tổ chức xử lý.
Mục tiêu của phương án không phải chỉ để hoàn thiện hồ sơ PCCC mà nhằm trả lời rõ khi xảy ra cháy:
– Ai là người phát hiện và báo động.
– Ai gọi lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH.
– Người trong cơ sở thoát theo hướng nào.
– Ai chịu trách nhiệm kiểm tra người mắc kẹt.
– Nhóm nào sử dụng bình chữa chááy.
– Nhóm nào triển khai họng nước.
– Máy bơm chữa cháy được khởi động như thế nào.
– Vị trí nguồn nước ở đâu.
– Xe chữa cháy tiếp cận bằng tuyến nào.
– Khu vực nào có hóa chất, khí hoặc vật liệu nguy hiểm.
Một phương án tốt phải phản ánh đúng hiện trạng của cơ sở, số người đang làm việc và hệ thống PCCC thực tế.
Căn cứ pháp lý về phương án chữa cháy hiện nay
Từ ngày 01/07/2025, hoạt động xây dựng và tổ chức thực hiện phương án chữa cháy được điều chỉnh theo hệ thống pháp luật mới.
Các văn bản quan trọng gồm:
– Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15.
– Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
– Thông tư 36/2025/TT-BCA.
– Các quy chuẩn, tiêu chuẩn và quy định chuyên ngành liên quan tới công trình.
Trong đó, Điều 15 Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định trực tiếp về nội dung phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý vì biểu mẫu và cơ chế hiện nay khác với Nghị định 136/2020/NĐ-CP trước đây.
Hiện nay có những loại phương án chữa cháy nào?
Theo cơ chế hiện hành có thể phân biệt rõ các loại phương án sau.
Phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở
Phương án của cơ sở được lập theo Mẫu PC06 ban hành kèm Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm:
– Tổ chức xây dựng.
– Kiểm tra nội dung.
– Phê duyệt phương án.
– Tổ chức phổ biến cho lực lượng tại chỗ.
– Tổ chức thực tập theo quy định.
– Cập nhật khi cơ sở có thay đổi.
Phương án của phương tiện giao thông
Đối với phương tiện giao thông thuộc trường hợp phải lập phương án, chủ phương tiện tổ chức xây dựng và phê duyệt theo Mẫu PC07.
Phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ quan Công an
Đây là phương án do cơ quan Công an tổ chức xây dựng đối với những cơ sở, khu vực hoặc đối tượng thuộc phạm vi quy định.
Phương án này sử dụng Mẫu PC08.
Thông tư 36/2025/TT-BCA quy định Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức xây dựng và phê duyệt phương án của cơ quan Công an thuộc phạm vi được giao.
Doanh nghiệp còn phải xin Cảnh sát PCCC phê duyệt phương án PC06 không?
Theo quy định hiện hành, không nên hiểu theo cách này.
Khoản 1 Điều 15 Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở do chính người đứng đầu cơ sở tổ chức xây dựng và phê duyệt theo Mẫu PC06.
Như vậy, đối với phương án PC06 hiện nay:
– Doanh nghiệp không lập PC06 rồi mặc định nộp hồ sơ xin Cảnh sát PCCC ký phê duyệt.
– Người đứng đầu cơ sở chịu trách nhiệm về nội dung và việc phê duyệt phương án của mình.
– Cơ quan Công an có thể kiểm tra phương án trong hoạt động quản lý, kiểm tra PCCC theo thẩm quyền.
– Cơ quan Công an xây dựng phương án PC08 riêng đối với những cơ sở thuộc trường hợp quy định.
Đây là khác biệt rất lớn so với cơ chế trước ngày 01/07/2025.
Trước đây thủ tục phê duyệt phương án chữa cháy được thực hiện thế nào?
Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP trước đây, phương án chữa cháy của cơ sở sử dụng Mẫu PC17 và có những trường hợp phải được cơ quan Công an có thẩm quyền phê duyệt.
Quy trình cũ thường được doanh nghiệp biết đến như sau:
– Cơ sở xây dựng phương án PC17.
– Hoàn thiện nội dung và sơ đồ.
– Nộp hồ sơ đề nghị phê duyệt.
– Cơ quan Công an kiểm tra nội dung.
– Yêu cầu sửa đổi nếu chưa phù hợp.
– Phê duyệt khi phương án đáp ứng yêu cầu.
Chính vì cơ chế này tồn tại nhiều năm nên trên Internet hiện vẫn có rất nhiều nội dung hướng dẫn “thủ tục xin phê duyệt phương án chữa cháy PC17”.
Tuy nhiên, Nghị định 136/2020/NĐ-CP đã hết hiệu lực từ ngày 01/07/2025.
Do đó, cơ sở lập phương án mới trong năm 2026 không nên tiếp tục sử dụng PC17 theo quy trình cũ.
Mẫu phương án chữa cháy của cơ sở hiện nay là mẫu nào?
Mẫu đang sử dụng là Mẫu số PC06 – Phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở, ban hành kèm theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Đây là tài liệu tích hợp cả nội dung chữa cháy và cứu nạn cứu hộ.
Phương án cần phản ánh chính xác thông tin thực tế của cơ sở tại thời điểm lập.
Không nên lấy một mẫu phương án của doanh nghiệp khác rồi chỉ thay tên công ty.
Một nhà máy, khách sạn, trường học, kho hàng và tòa nhà văn phòng có đặc điểm cháy hoàn toàn khác nhau.
Nội dung thứ nhất: thông tin chung về cơ sở
Phương án PC06 phải thể hiện các thông tin cơ bản.
Bao gồm:
– Tên cơ sở.
– Địa chỉ.
– Họ tên người đứng đầu cơ sở.
– Số điện thoại liên hệ.
– Lực lượng PCCC và CNCH tại chỗ.
– Phương tiện PCCC hiện có.
– Hệ thống PCCC được lắp đặt.
– Nguồn nước chữa cháy trong cơ sở.
– Nguồn nước chữa cháy bên ngoài.
– Chất chữa cháy có thể sử dụng.
Các thông tin này cần cập nhật khi doanh nghiệp thay đổi nhân sự, mở rộng nhà xưởng hoặc nâng cấp hệ thống PCCC.
Nội dung thứ hai: đặc điểm nguy hiểm cháy nổ của cơ sở
Đây là phần rất quan trọng nhưng thường bị lập sơ sài.
Cơ sở cần mô tả:
– Vật liệu dễ cháy.
– Hàng hóa được lưu trữ.
– Hóa chất nguy hiểm.
– Nguồn lửa và nguồn nhiệt.
– Quy trình sản xuất.
– Thiết bị điện có công suất lớn.
– Khu vực có nguy cơ cháy cao.
– Nguy cơ phát sinh khí độc.
– Nguy cơ nổ.
– Nguy cơ sập đổ công trình.
Ví dụ, đối với kho hóa chất phải xác định chính xác loại hóa chất và khả năng phản ứng khi tiếp xúc nước.
Đối với xưởng gỗ phải đánh giá bụi, gỗ, sơn và dung môi.
Đối với chung cư phải chú ý khu vực để xe, trạm điện và khả năng người mắc kẹt trên tầng cao.
Nội dung thứ ba: sơ đồ phục vụ chữa cháy và cứu nạn
Phương án phải có sơ đồ giúp lực lượng tại chỗ và lực lượng chuyên nghiệp nhận biết nhanh mặt bằng.
Sơ đồ cần thể hiện rõ các vị trí quan trọng như:
– Đường giao thông.
– Lối vào cơ sở.
– Lối thoát nạn.
– Cầu thang.
– Trụ nước chữa cháy.
– Bể nước.
– Điểm hoặc bến lấy nước.
– Máy bơm chữa cháy.
– Bình chữa cháy.
– Tủ chữa cháy.
– Hệ thống báo cháy.
– Hệ thống chữa cháy.
– Các khu vực nguy hiểm.
Sơ đồ cần đủ rõ để người không thường xuyên làm việc tại cơ sở vẫn có thể nhanh chóng hiểu được bố trí tổng thể.
Nội dung thứ tư: số điện thoại cần liên hệ khi có cháy
Phương án phải xác định các cơ quan, đơn vị cần thông báo khi xảy ra sự cố.
Danh sách có thể bao gồm:
– Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH.
– Công an địa phương.
– Cơ sở y tế.
– Điện lực.
– Đơn vị cấp nước.
– Người đứng đầu doanh nghiệp.
– Bộ phận bảo vệ.
– Đơn vị hỗ trợ gần cơ sở nếu có.
Cần kiểm tra lại số điện thoại định kỳ.
Một số doanh nghiệp lập phương án nhiều năm nhưng số liên hệ của cán bộ phụ trách đã thay đổi, khiến tài liệu không còn giá trị thực tế.
Phải giả định tình huống cháy trong và ngoài giờ làm việc
Nghị định 105/2025/NĐ-CP yêu cầu phương án cơ sở phải giả định tình huống cháy, tai nạn, sự cố xảy ra trong và ngoài giờ làm việc tại những khu vực có nguy hiểm về cháy nổ.
Đây là điểm rất thực tế.
Một vụ cháy lúc 14 giờ có thể có 100 lao động tại chỗ, nhưng cháy lúc 2 giờ sáng có thể chỉ còn hai bảo vệ.
Hai tình huống này không thể sử dụng cùng một cách huy động lực lượng.
Tình huống trong giờ làm việc
Cần xác định:
– Số người có mặt.
– Lực lượng đội PCCC cơ sở.
– Khả năng sơ tán.
– Phương tiện có thể huy động.
– Người phụ trách từng nhiệm vụ.
Tình huống ngoài giờ làm việc
Cần tính tới:
– Số người trực.
– Khả năng phát hiện cháy.
– Cách gọi đội viên bổ sung.
– Quy trình mở cổng.
– Cách hướng dẫn xe chữa cháy.
– Khả năng tiếp cận các khu vực đang khóa.
Phương án phải dự kiến tổ chức thoát nạn
Trong mỗi tình huống cần xác định rõ cách thoát người.
Cần làm rõ:
– Người ở khu vực cháy thoát theo hướng nào.
– Người ở tầng trên đi cầu thang nào.
– Ai kiểm tra phòng vệ sinh.
– Ai hỗ trợ người gặp khó khăn trong di chuyển.
– Điểm tập kết nằm ở đâu.
– Ai kiểm đếm nhân sự.
Không nên chỉ ghi chung chung “hướng dẫn mọi người thoát ra nơi an toàn”.
Phương án càng cụ thể thì càng dễ thực tập.
Phương án phải xác định nhiệm vụ chữa cháy tại chỗ
Lực lượng tại chỗ cần được phân công cụ thể.
Có thể chia thành:
– Nhóm báo động và liên lạc.
– Nhóm hướng dẫn thoát nạn.
– Nhóm sử dụng bình chữa cháy.
– Nhóm triển khai họng nước.
– Nhóm vận hành máy bơm.
– Nhóm cứu người.
– Nhóm bảo vệ tài sản và hiện trường.
– Nhóm đón lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp.
Không nhất thiết mọi cơ sở đều chia nhóm giống nhau.
Phải căn cứ số lượng người và phương tiện thực tế.
Đối với hóa chất và hàng nguy hiểm cần ghi gì trong phương án?
Nghị định 105/2025/NĐ-CP yêu cầu đặc biệt lưu ý vấn đề an toàn khi cơ sở có chất hoặc hàng hóa nguy hiểm về cháy nổ.
Cần đánh giá:
– Khả năng gây nổ.
– Khả năng phát sinh khói.
– Khí độc.
– Nguy cơ hình thành môi trường nguy hiểm nổ.
– Nguy cơ sập đổ công trình.
Doanh nghiệp cũng nên xác định:
– Chất chữa cháy phù hợp.
– Chất nào không được dùng nước.
– Vị trí van khóa.
– Vị trí kho hóa chất.
– Trang bị bảo hộ cần thiết.
Thông tin này đặc biệt quan trọng khi bàn giao hiện trường cho lực lượng chuyên nghiệp.
Ai ký phê duyệt phương án PC06?
Theo quy định hiện hành, người đứng đầu cơ sở tổ chức xây dựng và phê duyệt phương án.
Do đó, người ký phải là chủ thể có thẩm quyền đại diện cho cơ sở theo tổ chức quản lý thực tế.
Không nên để đơn vị tư vấn PCCC tự ký thay.
Đơn vị tư vấn có thể hỗ trợ:
– Khảo sát.
– Lập sơ đồ.
– Xây dựng tình huống.
– Phân công lực lượng.
– Rà soát biểu mẫu.
nhưng trách nhiệm tổ chức xây dựng và phê duyệt vẫn thuộc người đứng đầu cơ sở.
Cơ quan Cảnh sát PCCC xây dựng PC08 trong trường hợp nào?
Đối với các cơ sở thuộc phạm vi phải xây dựng phương án của cơ quan Công an theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh tổ chức xây dựng và phê duyệt phương án PC08.
Phương án của cơ quan Công an có phạm vi rộng hơn phương án nội bộ của doanh nghiệp.
Nội dung cần tính tới:
– Huy động lực lượng Cảnh sát PCCC.
– Số lượng xe chữa cháy.
– Nguồn nước.
– Chiến thuật chữa cháy.
– Khả năng cứu người.
– Các lực lượng phối hợp.
– Phương án tiếp cận hiện trường.
Doanh nghiệp có trách nhiệm phối hợp và cung cấp thông tin cần thiết khi cơ quan Công an khảo sát, xây dựng phương án.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì khi Cảnh sát PCCC xây dựng phương án?
Cơ sở nên chuẩn bị đầy đủ thông tin để hỗ trợ việc khảo sát.
Bao gồm:
– Mặt bằng tổng thể.
– Bản vẽ các tầng.
– Sơ đồ đường giao thông.
– Lối thoát nạn.
– Hệ thống PCCC.
– Nguồn nước.
– Danh sách lực lượng tại chỗ.
– Loại hàng hóa nguy hiểm.
– Quy trình sản xuất.
– Thông tin người phụ trách.
Hiện trạng thực tế phải phù hợp với tài liệu cung cấp.
Nếu nhà xưởng đã mở rộng nhưng bản vẽ vẫn là bản cũ, phương án được xây dựng có thể không phản ánh chính xác hiện trường.
Phương án chữa cháy bao lâu phải lập lại?
Không nên hiểu rằng phương án có một “hạn sử dụng” cố định rồi cứ hết 1 năm hoặc 5 năm là phải xin lại.
Điều quan trọng là phương án phải luôn phù hợp với hiện trạng.
Cần rà soát và cập nhật khi có thay đổi như:
– Mở rộng nhà xưởng.
– Thêm tầng.
– Thay đổi công năng.
– Đổi dây chuyền sản xuất.
– Thay loại hàng hóa.
– Thay đổi lối thoát.
– Thay đổi nguồn nước.
– Thay đổi hệ thống PCCC.
– Thay đổi lớn về số lượng lao động.
Danh sách nhân sự và số liên hệ cũng cần cập nhật thường xuyên.
Có bắt buộc thực tập phương án chữa cháy không?
Có.
Phương án chỉ có giá trị thực tế khi lực lượng tại chỗ biết triển khai.
Điều 16 Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định về thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
Trong quá trình thực tập cần kiểm tra:
– Khả năng báo động.
– Thời gian phản ứng.
– Khả năng thoát người.
– Khả năng sử dụng bình chữa cháy.
– Khả năng triển khai vòi.
– Khả năng vận hành máy bơm.
– Việc liên lạc và phối hợp.
Cần làm gì sau mỗi lần thực tập?
Sau diễn tập, doanh nghiệp nên tổ chức đánh giá.
Cần ghi lại:
– Nội dung đã thực hiện tốt.
– Sai sót.
– Thiết bị không hoạt động.
– Lối đi bị cản trở.
– Nhân viên chưa biết nhiệm vụ.
– Thời gian sơ tán quá dài.
Sau đó phải khắc phục và điều chỉnh phương án nếu cần.
Ví dụ, nếu thực tập cho thấy toàn bộ người ở tầng ba cùng xuống một cầu thang gây ùn tắc thì cần đánh giá lại cách phân luồng.
Những lỗi thường gặp khi lập phương án chữa cháy
Sao chép phương án của công ty khác
Đây là lỗi phổ biến nhất.
Thông tin về nguồn nước, đường giao thông, lực lượng và đặc điểm hàng hóa phải đúng với từng cơ sở.
Dùng Mẫu PC17 cũ cho hồ sơ mới
Từ ngày 01/07/2025, phương án của cơ sở được lập theo PC06 của Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Vẫn tìm thủ tục xin Cảnh sát PCCC ký PC06
Cơ chế hiện nay quy định người đứng đầu cơ sở phê duyệt PC06.
Phải phân biệt với phương án PC08 do cơ quan Công an xây dựng và phê duyệt.
Danh sách đội viên đã nghỉ việc
Phương án ghi tên người không còn làm việc sẽ không thể triển khai thực tế.
Nguồn nước không còn sử dụng được
Bể nước cạn, trụ nước hỏng hoặc đường tiếp cận bị chắn nhưng phương án vẫn ghi như cũ.
Chỉ giả định cháy ban ngày
Nghị định hiện hành yêu cầu xem xét tình huống cả trong và ngoài giờ làm việc.
Checklist hoàn thiện phương án PC06
Trước khi người đứng đầu ký phê duyệt, nên kiểm tra:
– Đúng Mẫu PC06 hiện hành.
– Tên và địa chỉ cơ sở chính xác.
– Người đứng đầu đúng thông tin.
– Số điện thoại còn hoạt động.
– Danh sách lực lượng đúng hiện trạng.
– Số lượng phương tiện đúng thực tế.
– Sơ đồ mặt bằng cập nhật.
– Lối thoát thể hiện đầy đủ.
– Nguồn nước đúng vị trí.
– Các khu vực nguy hiểm đã được xác định.
– Có tình huống trong giờ làm việc.
– Có tình huống ngoài giờ làm việc.
– Nhiệm vụ từng nhóm được phân công rõ.
– Biện pháp cứu người phù hợp.
– Phương tiện sử dụng phù hợp với chất cháy.
Câu hỏi thường gặp về phê duyệt phương án chữa cháy
Năm 2026 doanh nghiệp có phải nộp PC06 để Cảnh sát PCCC phê duyệt không?
Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, phương án PC06 của cơ sở do người đứng đầu cơ sở tổ chức xây dựng và phê duyệt. Không nên áp dụng quy trình xin phê duyệt PC17 theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP trước đây.
Mẫu PC17 còn dùng không?
PC17 là mẫu phương án chữa cháy của cơ sở theo cơ chế cũ. Hồ sơ mới hiện sử dụng PC06 theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Mẫu PC08 là gì?
PC08 là phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ quan Công an theo quy định hiện hành.
Ai ký phương án PC06?
Người đứng đầu cơ sở là người tổ chức xây dựng và phê duyệt phương án theo quy định.
Phương án có phải cập nhật khi đổi công năng không?
Có. Khi đặc điểm nguy hiểm, công năng, mặt bằng, lực lượng hoặc phương tiện thay đổi thì cần rà soát và điều chỉnh để phương án phù hợp với thực tế.
Có phương án rồi nhưng không diễn tập có được không?
Không nên hiểu như vậy. Phương án phải được tổ chức thực tập theo quy định để kiểm tra khả năng phối hợp của lực lượng và tính khả thi của nội dung đã xây dựng.
Tư vấn lập phương án chữa cháy tại Hùng Gia Phát
Việc lập phương án PC06 cần dựa trên khảo sát thực tế chứ không nên thực hiện chỉ bằng cách điền biểu mẫu. Đặc biệt đối với nhà máy, kho hàng, khách sạn, tòa nhà đông người hoặc cơ sở sử dụng hóa chất, tình huống chữa cháy phải phản ánh đúng các nguy cơ đặc thù.
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT hỗ trợ doanh nghiệp khảo sát, rà soát hệ thống PCCC, tư vấn xây dựng phương án, thiết kế, thi công, bảo trì và kiểm tra khả năng hoạt động của các phương tiện tại cơ sở.
Thông tin liên hệ:
– Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh.
– Hotline: 0943709898.
– Email: pccc.hgp@gmail.com.
– Website: https://pccchunggiaphat.com/
Khi cần rà soát phương án, doanh nghiệp nên chuẩn bị mặt bằng, danh sách lực lượng, thông tin hệ thống báo cháy và chữa cháy, nguồn nước, loại hàng hóa và phương án đang sử dụng. Việc đối chiếu với hiện trạng giúp phát hiện các nội dung đã lỗi thời trước khi tổ chức diễn tập hoặc kiểm tra PCCC.
Kết luận
Thủ tục phê duyệt phương án chữa cháy đã thay đổi đáng kể từ ngày 01/07/2025. Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở được lập theo Mẫu PC06 và do chính người đứng đầu cơ sở tổ chức xây dựng, phê duyệt. Vì vậy, doanh nghiệp không nên tiếp tục sử dụng quy trình xin Cảnh sát PCCC phê duyệt Mẫu PC17 theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP trước đây.
Trong khi đó, cơ quan Công an có phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ riêng theo Mẫu PC08 đối với các cơ sở thuộc phạm vi phải xây dựng phương án của lực lượng Công an. Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh là đơn vị tổ chức xây dựng và phê duyệt phương án này theo thẩm quyền.
Đối với doanh nghiệp, nhiệm vụ quan trọng nhất hiện nay là xây dựng PC06 đúng hiện trạng, xác định rõ nguy cơ cháy nổ, nguồn nước, lối thoát, lực lượng, phương tiện và tình huống xảy ra cả trong lẫn ngoài giờ làm việc. Phương án cũng phải được thực tập và cập nhật khi cơ sở thay đổi. Một phương án tốt không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu quản lý mà còn giúp mọi người biết chính xác phải làm gì trong những phút đầu quyết định của một vụ cháy.
Liên hệ với chúng tôi:
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT
Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0943709898
Email: pccc.hgp@gmail.com
Website: https://pccchunggiaphat.com/
