Từ năm 2026, quy định về thẩm định thiết kế phòng cháy, chữa cháy có nhiều điểm doanh nghiệp và chủ đầu tư cần cập nhật. Xác định sai đối tượng, thẩm quyền hoặc hồ sơ có thể làm chậm tiến độ dự án. Bài viết tổng hợp căn cứ pháp lý, hồ sơ, quy trình và các lưu ý quan trọng khi thực hiện thủ tục PCCC.
Khung pháp lý PCCC áp dụng từ năm 2026
Nhiều doanh nghiệp vẫn quen dùng cụm từ “thẩm duyệt thiết kế PCCC”. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành sử dụng thuật ngữ “thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy”. Cách tiếp cận mới đồng thời phân công trách nhiệm giữa cơ quan Công an, cơ quan chuyên môn về xây dựng, người quyết định đầu tư, chủ đầu tư, chủ sở hữu và cơ quan đăng kiểm.
Căn cứ chính áp dụng trong năm 2026 gồm Luật số 55/2024/QH15 đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật 118/2025/QH15 và Luật Xây dựng 135/2025/QH15; Nghị định 105/2025/NĐ-CP; Thông tư 36/2025/TT-BCA cùng các quy chuẩn, tiêu chuẩn liên quan. Các sửa đổi của hai luật nêu trên có hiệu lực từ 01/07/2026.
Không còn hiểu đơn giản là “nộp hồ sơ cho Công an để thẩm duyệt”
Điểm đáng chú ý nhất là trách nhiệm thẩm định được phân tách theo từng nhóm nội dung. Đối với dự án và công trình thuộc diện phải thẩm định thiết kế PCCC, cơ quan chuyên môn về xây dựng có thể thực hiện một phần nội dung PCCC trong quá trình thẩm định dự án; cơ quan Công an tập trung vào hệ thống điện phục vụ PCCC cùng phương tiện, hệ thống PCCC; chủ đầu tư hoặc chủ sở hữu cũng có trách nhiệm tổ chức thẩm định những nội dung thuộc phạm vi của mình theo từng trường hợp.
Vì vậy, doanh nghiệp không nên lấy nguyên hồ sơ dự án cũ để áp dụng. Cần xác định công trình thuộc nhóm nào, có nằm trong Phụ lục III Nghị định 105/2025/NĐ-CP hay không và cơ quan nào có thẩm quyền xử lý từng phần hồ sơ.
Những công trình nào phải thẩm định thiết kế PCCC?
Không phải mọi công trình đều phải nộp hồ sơ thẩm định thiết kế PCCC tại cơ quan Công an. Danh mục thuộc diện thẩm định được quy định tại Phụ lục III Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Trước khi lập hồ sơ, cần đối chiếu chính xác công năng, quy mô và thông số kỹ thuật với danh mục hiện hành. Nhà xưởng, kho, công trình thương mại, nhà cao tầng hoặc cơ sở có nguy hiểm cháy, nổ cần được rà soát kỹ.
Trường hợp công trình không thuộc Phụ lục III
Một nhầm lẫn phổ biến là cho rằng công trình không thuộc Phụ lục III thì hoàn toàn không phải quan tâm đến thiết kế PCCC. Cách hiểu này không chính xác. Việc không thuộc diện thẩm định tại cơ quan Công an không đồng nghĩa với việc được bỏ qua các yêu cầu an toàn cháy.
Chủ đầu tư, chủ sở hữu vẫn có trách nhiệm bảo đảm thiết kế và công trình đáp ứng các yêu cầu PCCC theo pháp luật, quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng. Tùy trường hợp, chủ đầu tư hoặc chủ sở hữu phải tổ chức thẩm định các nội dung thuộc trách nhiệm của mình. Khi công trình đưa vào sử dụng, các điều kiện an toàn PCCC vẫn phải được duy trì đầy đủ.
Trường hợp cải tạo hoặc thay đổi công năng
Công trình đang sử dụng nhưng cải tạo, thay đổi công năng hoặc điều chỉnh thiết kế làm thay đổi điều kiện an toàn PCCC có thể phát sinh yêu cầu thẩm định lại. Đây là vấn đề doanh nghiệp thường bỏ sót khi mở rộng nhà xưởng, chia lại khoang sản xuất, đổi khu văn phòng thành kho, tăng tải điện, thay đổi hệ thống báo cháy hoặc chữa cháy.
Theo quy định hiện hành, nếu việc điều chỉnh làm thay đổi các yêu cầu về PCCC thuộc phạm vi pháp luật quy định thì phải thực hiện điều chỉnh thiết kế và thẩm định tương ứng. Đối với cơ quan Công an, một số trường hợp điển hình gồm thay đổi nguyên lý báo cháy, nguyên lý chữa cháy, chất chữa cháy, thông số kỹ thuật máy bơm chữa cháy hoặc thay thế, bổ sung hệ thống báo cháy, hệ thống chữa cháy.
Nội dung thiết kế PCCC phải được xem xét trong năm 2026
Thiết kế PCCC không chỉ là bản vẽ đặt bình chữa cháy hoặc đầu báo cháy. Điều 16 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đặt ra nhiều nhóm yêu cầu liên quan trực tiếp đến quy hoạch mặt bằng, khả năng tiếp cận chữa cháy, thoát nạn, ngăn cháy, chống khói, điện và hệ thống kỹ thuật.
Các nhóm nội dung quan trọng thường bao gồm:
– Khoảng cách phòng cháy, chữa cháy giữa các công trình và các khu vực có liên quan.
– Đường bộ, bãi đỗ, khoảng trống phục vụ hoạt động chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
– Giải pháp thoát nạn, lối ra thoát nạn và các điều kiện bảo đảm người trong công trình có thể di chuyển an toàn.
– Bậc chịu lửa, giải pháp ngăn cháy và chống cháy lan.
– Giải pháp chống khói, hút khói và bảo vệ đường thoát nạn.
– Hệ thống điện phục vụ phòng cháy và chữa cháy.
– Phương tiện và hệ thống phòng cháy, chữa cháy.
Cơ quan Công an thẩm định những nội dung gì?
Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, nội dung thuộc phạm vi thẩm định của cơ quan Công an tập trung vào việc trang bị, bố trí và lắp đặt hệ thống điện phục vụ PCCC, phương tiện và hệ thống PCCC. Hồ sơ thường được xem xét đối với hệ thống báo cháy, thiết bị báo cháy độc lập, hệ thống chữa cháy, bình chữa cháy, phương tiện chữa cháy cơ giới, chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn, hệ thống loa hướng dẫn thoát nạn và một số phương tiện cứu nạn.
Ngoài ra còn có nguồn điện, thiết bị bảo vệ và nguồn cấp cho hệ thống PCCC, hệ thống hút khói, cấp không khí chống khói, thang máy chữa cháy, màn ngăn cháy, rèm ngăn cháy và cửa ngăn cháy. Khi chỉ điều chỉnh hoặc cải tạo một phần công trình, phạm vi xem xét được xác định tương ứng với phần điều chỉnh, cải tạo theo quy định.
Hồ sơ đề nghị thẩm định thiết kế PCCC gồm những gì?
Hồ sơ cần được chuẩn bị theo đúng loại công trình và giai đoạn thiết kế. Đối với thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công thuộc báo cáo kinh tế – kỹ thuật, hoặc thiết kế xây dựng triển khai sau khi dự án được phê duyệt theo cách gọi áp dụng từ ngày 01/07/2026, hồ sơ gửi cơ quan Công an cần bảo đảm đầy đủ thành phần pháp lý và kỹ thuật.
Các tài liệu quan trọng thường gồm:
– Văn bản đề nghị thẩm định thiết kế về PCCC theo Mẫu PC11.
– Giấy tờ hợp pháp về đất đai chứng minh sự phù hợp về mục đích sử dụng đất và quyền sở hữu công trình, hoặc văn bản về chủ trương đầu tư, xây dựng công trình theo quy định có liên quan.
– Hồ sơ thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công thể hiện đầy đủ phần hệ thống điện phục vụ PCCC, phương tiện và hệ thống PCCC thuộc phạm vi thẩm định.
– Văn bản thẩm định thiết kế về PCCC của chủ đầu tư hoặc chủ sở hữu công trình theo trường hợp pháp luật yêu cầu.
– Các tài liệu khác có liên quan đến tính chất, quy mô và phương án kỹ thuật của dự án.
Hồ sơ có thể là hồ sơ điện tử hoặc hồ sơ giấy và phải có xác nhận của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và đơn vị tư vấn thiết kế theo quy định.
Cần kiểm tra sự thống nhất giữa bản vẽ và thuyết minh
Nhiều hồ sơ phải bổ sung vì thuyết minh và bản vẽ không thống nhất, chẳng hạn thông số bơm khác nhau, mặt bằng kiến trúc đã đổi nhưng bản vẽ PCCC chưa cập nhật hoặc nguồn điện dự phòng chưa thể hiện rõ. Trước khi nộp, cần rà soát đồng bộ kiến trúc, điện, cấp thoát nước, thông gió, hút khói và PCCC.
Nộp hồ sơ thẩm định thiết kế PCCC ở đâu?
Thẩm quyền của cơ quan Công an được phân cấp tại Thông tư 36/2025/TT-BCA. Cục Cảnh sát PCCC và CNCH thực hiện thẩm định đối với một số công trình có quy mô, tính chất hoặc phạm vi đặc biệt; Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh thực hiện đối với các công trình thuộc phạm vi quản lý còn lại theo quy định.
Trường hợp thuộc thẩm quyền Cục Cảnh sát PCCC và CNCH
Một số nhóm đáng chú ý gồm công trình thuộc thẩm quyền quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ; dự án có công trình cấp đặc biệt; công trình xây dựng trên địa bàn từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên; công trình dân dụng có chiều cao PCCC trên 150 m; một số công trình quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp hoặc sử dụng công nghệ, thiết bị, hệ thống PCCC mà Việt Nam chưa có tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
Hình thức nộp hồ sơ
Hồ sơ có thể được thực hiện trực tuyến qua cổng dịch vụ công, trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính theo quy định. Cơ quan PCCC hiện khuyến khích hình thức trực tuyến; trường hợp liên quan công trình thuộc danh mục bí mật nhà nước được xử lý theo quy định riêng.
Doanh nghiệp nên kiểm tra đúng cơ quan có thẩm quyền ngay từ đầu. Nộp sai đơn vị là một trong những lỗi thực tế khiến hồ sơ bị trả lại, làm chậm tiến độ dự án dù phần thiết kế kỹ thuật có thể đã tương đối hoàn chỉnh.
Thời hạn thẩm định thiết kế PCCC năm 2026
Thời hạn giải quyết phụ thuộc vào loại dự án và được tính từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với công trình thuộc dự án đáp ứng tiêu chí dự án quan trọng quốc gia hoặc dự án nhóm A theo pháp luật về đầu tư công, thời hạn thẩm định của cơ quan Công an không quá 10 ngày theo quy định.
Đối với các công trình còn lại, thời hạn thẩm định không quá 06 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Với phương tiện giao thông thuộc diện thẩm định của cơ quan Công an, thời hạn cũng không quá 06 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Cần hiểu rằng đây là thời hạn xử lý đối với hồ sơ hợp lệ. Nếu hồ sơ thiếu thành phần, sai thẩm quyền, thông số kỹ thuật không thống nhất hoặc thiết kế chưa đáp ứng quy chuẩn, tiêu chuẩn, thời gian thực tế của dự án sẽ kéo dài do phải chỉnh sửa và nộp lại.
Quy chuẩn, tiêu chuẩn PCCC cần lưu ý khi thiết kế năm 2026
Hồ sơ không chỉ phải đúng Luật và Nghị định mà còn phải phù hợp quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho từng loại công trình và hệ thống. Doanh nghiệp cần kiểm tra đúng phiên bản có hiệu lực tại thời điểm lập hồ sơ.
Từ ngày 30/12/2025, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trang bị, bố trí phương tiện PCCC, CNCH cho nhà và công trình ban hành kèm Thông tư 103/2025/TT-BCA chính thức có hiệu lực. Quy định chuyển tiếp cũng cần được đọc kỹ đối với các hồ sơ đã được thẩm duyệt hoặc thẩm định trước thời điểm quy chuẩn mới có hiệu lực.
Ngoài quy chuẩn về trang bị phương tiện, tùy dự án còn phải xem xét quy chuẩn an toàn cháy cho nhà và công trình, tiêu chuẩn về hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, cấp nước chữa cháy, sprinkler, hút khói, chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn và các tiêu chuẩn chuyên ngành khác.
Không nên áp dụng tiêu chuẩn theo thói quen
Một sai lầm khá phổ biến là đơn vị thiết kế lấy bộ tiêu chuẩn của dự án cũ rồi dùng lại mà không kiểm tra tình trạng hiệu lực. PCCC là lĩnh vực có nhiều quy chuẩn, tiêu chuẩn được sửa đổi, thay thế hoặc có quy định chuyển tiếp. Khi dự án kéo dài qua nhiều năm, thời điểm phê duyệt, cấp phép, thẩm định và thi công có thể ảnh hưởng đến căn cứ áp dụng.
Nên lập bảng căn cứ pháp lý ngay từ đầu, ghi số hiệu văn bản, ngày hiệu lực và phạm vi áp dụng. Cách làm này giúp hồ sơ có tính hệ thống và hạn chế sai sót.
Các lỗi thường gặp khiến hồ sơ thẩm định PCCC bị trả lại
Qua thực tế giải quyết thủ tục, cơ quan PCCC đã cảnh báo nhiều lỗi thường gặp. Lỗi đầu tiên là xác định sai thẩm quyền. Một dự án thuộc thẩm quyền Cục Cảnh sát PCCC và CNCH nhưng lại gửi về địa phương, hoặc ngược lại, có thể phải thực hiện lại thao tác tiếp nhận.
Các lỗi khác thường gặp gồm:
– Chưa xác định chính xác công trình có thuộc Phụ lục III Nghị định 105/2025/NĐ-CP hay không.
– Thiếu văn bản đề nghị theo đúng mẫu hoặc thông tin trong mẫu chưa thống nhất với hồ sơ.
– Bản vẽ PCCC không đồng bộ với kiến trúc, điện, thông gió, cấp thoát nước.
– Chọn thiết bị hoặc thông số hệ thống chưa đáp ứng quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng.
– Thay đổi công năng nhưng không đánh giá lại các điều kiện thoát nạn, ngăn cháy, chống khói và hệ thống chữa cháy.
– Cải tạo hệ thống nhưng không thực hiện thẩm định lại trong trường hợp pháp luật yêu cầu.
– Hồ sơ điện tử thiếu xác nhận hoặc tài liệu tải lên không đầy đủ, khó kiểm tra.
Quy trình chuẩn bị hồ sơ PCCC hiệu quả cho chủ đầu tư
Để hạn chế kéo dài tiến độ, chủ đầu tư nên xử lý PCCC ngay từ giai đoạn hình thành phương án thiết kế, thay vì chờ kiến trúc hoàn tất mới bổ sung hệ thống PCCC.
Bước 1: Phân loại công trình
Xác định công năng, diện tích, chiều cao, số tầng, khối tích, mức độ nguy hiểm cháy, nổ và các thông số có liên quan. Sau đó đối chiếu danh mục pháp luật để xác định công trình có thuộc diện phải thẩm định hay không.
Bước 2: Xác định căn cứ pháp lý và kỹ thuật
Lập danh sách luật, nghị định, thông tư, quy chuẩn và tiêu chuẩn áp dụng. Kiểm tra tình trạng hiệu lực của từng văn bản tại thời điểm thực hiện dự án.
Bước 3: Thiết kế đồng bộ ngay từ đầu
Kiến trúc, cơ điện và PCCC phải được phối hợp. Đường xe chữa cháy, vị trí phòng bơm, bể nước, trục kỹ thuật, phòng điện, cửa ngăn cháy, hút khói và thoát nạn đều có thể tác động đến mặt bằng tổng thể. Xử lý muộn thường dẫn đến sửa thiết kế nhiều lần.
Bước 4: Kiểm tra nội bộ trước khi nộp
Đối chiếu thành phần hồ sơ, chữ ký, xác nhận, thông số bơm, lưu lượng, áp lực, nguồn cấp điện, sơ đồ nguyên lý, vùng bảo vệ, vị trí thiết bị và sự thống nhất giữa thuyết minh với bản vẽ.
Bước 5: Nộp đúng cơ quan và theo dõi hồ sơ
Xác định đúng thẩm quyền theo Thông tư 36/2025/TT-BCA. Khi nhận yêu cầu sửa đổi, nên xử lý đồng bộ toàn bộ hồ sơ thay vì chỉ sửa đúng một chi tiết được nhắc đến, vì một thay đổi PCCC có thể kéo theo kiến trúc và hệ thống cơ điện.
Quy định chuyển tiếp đối với dự án đã thẩm duyệt trước ngày 01/07/2025
Dự án, công trình hoặc phương tiện giao thông đã được cơ quan Công an cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế PCCC nhưng đến ngày 01/07/2025 chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu được xử lý theo quy định chuyển tiếp của pháp luật.
Với công trình cũ chưa được thẩm duyệt, cần đối chiếu lại Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Nếu hiện nay không thuộc Phụ lục III thì không thuộc diện phải thẩm định thiết kế PCCC tại cơ quan Công an, nhưng chủ cơ sở vẫn phải bảo đảm đầy đủ yêu cầu an toàn PCCC và chịu trách nhiệm về việc chấp hành. Vì vậy, doanh nghiệp không nên mặc định “công trình cũ thì áp dụng luật cũ” hoặc “không phải thẩm định thì không cần khắc phục”.
Dịch vụ tư vấn thiết kế và hoàn thiện hồ sơ PCCC tại Hùng Gia Phát
Đối với doanh nghiệp không có bộ phận chuyên trách, việc theo dõi đồng thời Luật PCCC, Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Thông tư 36/2025/TT-BCA, pháp luật xây dựng và các quy chuẩn kỹ thuật có thể khá phức tạp. Đơn vị tư vấn cần xác định đúng loại công trình, căn cứ áp dụng và giải pháp kỹ thuật trước khi lập hồ sơ.
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT hỗ trợ tư vấn, thiết kế, thi công và hoàn thiện các hạng mục liên quan đến hệ thống PCCC cho doanh nghiệp, nhà xưởng và công trình.
Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0943709898
Email: pccc.hgp@gmail.com
Website: https://pccchunggiaphat.com/
Câu hỏi thường gặp về thẩm định thiết kế PCCC năm 2026
Năm 2026 còn gọi là thẩm duyệt PCCC không?
Trong giao tiếp nhiều người vẫn dùng từ “thẩm duyệt”. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành sử dụng thuật ngữ “thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy”. Hồ sơ hành chính nên dùng đúng thuật ngữ pháp lý đang có hiệu lực.
Mọi nhà xưởng đều phải nộp hồ sơ cho cơ quan Công an?
Không. Phải đối chiếu loại hình, quy mô công trình với Phụ lục III Nghị định 105/2025/NĐ-CP và các quy định liên quan. Công trình không thuộc diện cơ quan Công an thẩm định vẫn phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu an toàn PCCC.
Cải tạo nhà xưởng có phải thẩm định lại không?
Có thể có. Nếu việc cải tạo, thay đổi công năng hoặc điều chỉnh thiết kế làm thay đổi điều kiện an toàn PCCC thuộc trường hợp pháp luật quy định thì phải điều chỉnh thiết kế và thực hiện thẩm định trong phạm vi tương ứng.
Kết luận
Quy định thẩm định thiết kế PCCC năm 2026 đã chuyển rõ từ cơ chế tập trung sang phân định trách nhiệm giữa nhiều chủ thể, đồng thời gắn chặt hơn với quy trình đầu tư xây dựng. Doanh nghiệp cần xác định đúng đối tượng, đúng cơ quan, đúng giai đoạn thiết kế và đúng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành trước khi thi công.
Nếu đang chuẩn bị xây dựng, cải tạo nhà xưởng, kho, công trình thương mại hoặc cần rà soát hồ sơ PCCC hiện có, doanh nghiệp có thể liên hệ CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT tại 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh, hotline 0943709898 để được hỗ trợ kiểm tra hồ sơ, tư vấn giải pháp kỹ thuật và chuẩn bị phương án phù hợp với quy định hiện hành.
Liên hệ với chúng tôi:
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT
Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0943709898
Email: pccc.hgp@gmail.com
Website: https://pccchunggiaphat.com/
