Những điểm mới của Thông tư 149/2020/TT-BCA về luật PCCC cần biết tập trung vào hồ sơ quản lý PCCC, tự kiểm tra an toàn, phương án chữa cháy, cơ sở dữ liệu và truyền tin báo cháy, đội PCCC chuyên ngành, bồi dưỡng kiến thức và tem kiểm định phương tiện PCCC. Tuy nhiên, cần lưu ý ngay: Thông tư 149/2020/TT-BCA đã hết hiệu lực toàn bộ từ ngày 01/07/2025, nên năm 2026 không được lấy Thông tư này làm căn cứ pháp lý hiện hành để áp dụng cho thủ tục mới.
Hiện nay, doanh nghiệp và cơ sở cần tra cứu Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Thông tư 36/2025/TT-BCA cùng các quy chuẩn, tiêu chuẩn có liên quan. Bài viết dưới đây vẫn phân tích Thông tư 149 vì đây là văn bản từng ảnh hưởng rất lớn đến cách tổ chức hồ sơ và quản lý PCCC tại cơ sở, đồng thời chỉ rõ nội dung nào không nên tiếp tục áp dụng máy móc trong năm 2026.

NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – THÔNG TƯ NÀY HIỆN CÒN HIỆU LỰC KHÔNG?
Không. Thông tư 149/2020/TT-BCA có hiệu lực từ ngày 20/02/2021 và đã hết hiệu lực toàn bộ từ ngày 01/07/2025. Đây là thông tin quan trọng nhất nếu bạn đang đọc bài này trong năm 2026.
Thông tư được ban hành ngày 31/12/2020 để quy định chi tiết một số nội dung của Luật PCCC cũ và Nghị định 136/2020/NĐ-CP. Khi có hiệu lực, Thông tư 149 đồng thời thay thế Thông tư 66/2014/TT-BCA và Thông tư 36/2018/TT-BCA.
Trước khi hết hiệu lực, Thông tư 149 còn được sửa đổi bởi Thông tư 32/2024/TT-BCA, có hiệu lực từ ngày 24/08/2024. Nội dung sửa đổi đáng chú ý tập trung vào hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động PCCC và cập nhật các căn cứ theo Nghị định 50/2024/NĐ-CP.
Vậy nên khi thấy một biểu mẫu, checklist hoặc hồ sơ PCCC trên mạng ghi:
- Căn cứ Thông tư 149/2020/TT-BCA.
- Căn cứ Nghị định 136/2020/NĐ-CP.
- Căn cứ Luật PCCC 2001.
thì phải kiểm tra lại ngay.
Đó có thể là tài liệu đúng ở thời điểm trước ngày 01/07/2025 nhưng không còn là căn cứ pháp lý chính cho hồ sơ mới năm 2026.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – VĂN BẢN NÀY TỪNG QUY ĐỊNH NHỮNG NỘI DUNG GÌ?
Thông tư 149/2020/TT-BCA từng điều chỉnh khá rộng các hoạt động quản lý PCCC tại cơ sở, từ hồ sơ giấy đến cơ sở dữ liệu điện tử và truyền tin báo sự cố.
Điều 1 của Thông tư quy định các nhóm nội dung chính gồm:
- Hồ sơ quản lý PCCC.
- Nội quy, sơ đồ chỉ dẫn, biển cấm, biển báo PCCC.
- Khu dân cư có nguy cơ cháy, nổ cao.
- Phân cấp quản lý về PCCC.
- Kiểm tra an toàn PCCC.
- Phê duyệt và thực tập phương án chữa cháy.
- Hệ thống cơ sở dữ liệu PCCC và truyền tin báo sự cố.
- Thành lập đội PCCC chuyên ngành.
- Bồi dưỡng kiến thức PCCC.
- Tem kiểm định phương tiện PCCC.
Có thể nói Thông tư 149 từng là một trong những văn bản mà cán bộ phụ trách an toàn, chủ nhà xưởng, tòa nhà, kho, trung tâm thương mại hay doanh nghiệp PCCC phải mở khá thường xuyên.
Nó đi sâu vào những việc rất đời thường:
Hồ sơ giữ gì.
Biển đặt đâu.
Ai kiểm tra.
Bao lâu thực tập.
Thông tin nào phải cập nhật.
Tem kiểm định trông thế nào.
Chính vì vậy, dù đã hết hiệu lực, nhiều bộ hồ sơ cũ của doanh nghiệp hiện nay vẫn còn tài liệu được lập trong giai đoạn áp dụng Thông tư này.

NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – HỒ SƠ QUẢN LÝ PCCC ĐƯỢC QUY ĐỊNH RA SAO?
Một nội dung rất đáng chú ý của Thông tư 149/2020/TT-BCA là quy định tương đối cụ thể thành phần hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động PCCC do người đứng đầu cơ sở tổ chức lập và lưu giữ.
Theo Điều 4 ở thời điểm ban hành, hồ sơ có thể gồm:
- Nội quy và văn bản chỉ đạo PCCC.
- Quyết định phân công trách nhiệm.
- Hồ sơ thẩm duyệt thiết kế PCCC.
- Văn bản nghiệm thu PCCC.
- Bản vẽ tổng mặt bằng.
- Quyết định thành lập đội PCCC.
- Tài liệu huấn luyện nghiệp vụ.
- Phương án chữa cháy.
- Kế hoạch và báo cáo thực tập phương án.
- Biên bản kiểm tra.
- Hồ sơ tự kiểm tra.
- Hồ sơ vi phạm, xử lý vi phạm nếu có.
- Báo cáo vụ cháy, nổ nếu phát sinh.
- Hồ sơ chống sét, thiết bị chịu áp lực.
- Hồ sơ kinh doanh dịch vụ PCCC nếu thuộc trường hợp áp dụng.
- Bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc đối với cơ sở thuộc diện.
Điểm thực tế ở đây là hồ sơ PCCC không còn nên hiểu là một tập giấy chỉ lấy ra khi có đoàn kiểm tra.
Hồ sơ phải phản ánh lịch sử vận hành của cơ sở.
Ví dụ một nhà xưởng thay đổi dây chuyền sản xuất, thay kho nguyên liệu hoặc cải tạo mặt bằng mà bộ hồ sơ vẫn giữ nguyên ba năm trước thì hồ sơ đó không còn phản ánh đúng hiện trạng.
Năm 2024, Thông tư 32/2024/TT-BCA tiếp tục sửa lại thành phần hồ sơ, cập nhật theo Nghị định 50/2024/NĐ-CP. Bộ Công an nêu rõ những nhóm tài liệu như hồ sơ thẩm duyệt, nghiệm thu, phương án chữa cháy, báo cáo kiểm tra định kỳ, bảo hiểm cháy nổ và tài liệu kiểm tra chống sét.
Nói thật, đây là tinh thần quản lý vẫn rất đáng giữ trong thực tế năm 2026:
Hồ sơ phải sống cùng công trình.
Không phải làm một lần rồi cất tủ.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – NỘI QUY, SƠ ĐỒ VÀ BIỂN PCCC ĐƯỢC YÊU CẦU THẾ NÀO?
Theo Thông tư 149/2020/TT-BCA, nội quy và sơ đồ PCCC phải gắn với đặc điểm thực tế của cơ sở chứ không phải treo một tấm bảng chung chung cho đủ.
Thông tư yêu cầu nội quy đề cập các nội dung như:
- Quản lý điện.
- Quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt.
- Quản lý chất dễ cháy, nổ.
- Quản lý phương tiện PCCC.
- Hành vi bị nghiêm cấm.
- Những việc phải thực hiện khi xảy ra cháy, nổ.
Sơ đồ chỉ dẫn phải thể hiện các nội dung quan trọng như đường, lối thoát nạn, vị trí phương tiện và thiết bị chữa cháy. Thông tư cũng quy định nhóm biển cấm, biển báo nguy hiểm cháy nổ, biển chỉ dẫn thoát nạn và vị trí nguồn nước chữa cháy.
Đây là một phần rất nhỏ trên giấy nhưng lại dễ sai ngoài thực tế.
Ví dụ sơ đồ thoát nạn treo ở hành lang tầng 5.
Sau đó doanh nghiệp ngăn thêm phòng.
Cửa đổi hướng.
Một hành lang bị đóng lại.
Sơ đồ vẫn giữ nguyên.
Lúc bình thường chẳng ai để ý.
Khi có khói thì người ta nhìn chính cái sơ đồ đó để tìm đường.
Vậy nên mọi thay đổi mặt bằng cần kéo theo việc kiểm tra lại hệ thống chỉ dẫn.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – THẾ NÀO LÀ KHU DÂN CƯ CÓ NGUY CƠ CHÁY, NỔ CAO?
Thông tư 149 từng đưa ra tiêu chí cụ thể để nhận diện khu dân cư có nguy cơ cháy, nổ cao.
Các trường hợp đáng chú ý gồm:
- Có làng nghề sản xuất hoặc kinh doanh hàng hóa dễ cháy, nổ.
- Có tối thiểu 20% số hộ gia đình vừa sinh sống vừa sản xuất, kinh doanh hàng hóa hoặc hóa chất dễ cháy, nổ.
- Có các cơ sở sản xuất, bảo quản dầu mỏ, khí đốt, hóa chất nguy hiểm về cháy nổ hoặc cửa hàng xăng dầu.
Điểm hay của quy định này là nó không chỉ nhìn từng căn nhà riêng lẻ.
Nó nhìn rủi ro theo cả khu vực.
Thực tế cháy trong khu dân cư đông đúc thường khó xử lý hơn rất nhiều vì:
- Hẻm nhỏ.
- Xe chữa cháy khó tiếp cận.
- Nhà xây sát nhau.
- Nhiều mái che.
- Nguồn điện chằng chịt.
- Nhà ở kết hợp kinh doanh.
- Hàng hóa chắn đường thoát.
Chỉ một đám cháy ban đầu nhỏ nhưng gặp những yếu tố này có thể lan rất nhanh.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – TRÁCH NHIỆM TỰ KIỂM TRA PCCC CÓ GÌ ĐÁNG CHÚ Ý?
Một điểm quan trọng của Thông tư 149/2020/TT-BCA là nhấn mạnh trách nhiệm tự kiểm tra an toàn PCCC của chính cơ sở, chủ phương tiện, hộ gia đình hoặc chủ rừng trong phạm vi quản lý.
Kết quả kiểm tra cần thể hiện:
- Phạm vi kiểm tra.
- Điều kiện không bảo đảm an toàn nếu phát hiện.
- Nguy cơ hoặc hành vi vi phạm.
- Biện pháp khắc phục.
- Các nội dung liên quan khác.
Đối với nhóm cơ sở thuộc diện quy định, báo cáo kiểm tra còn phải phản ánh:
- Kết quả duy trì điều kiện an toàn PCCC.
- Việc thực hiện kiến nghị của cơ quan có thẩm quyền.
- Các vấn đề liên quan khác.
Đây là tinh thần mà nhiều cơ sở vẫn nên duy trì dù Thông tư 149 đã hết hiệu lực.
PCCC không thể phụ thuộc hoàn toàn vào việc:
“Bao giờ Công an kiểm tra thì mình kiểm tra.”
Một đầu báo bị tháo.
Một van khóa.
Một cửa thoát bị chặn.
Một bình chữa cháy hết áp.
Những lỗi này có thể phát sinh chỉ trong vài ngày.
Nếu chờ kiểm tra bên ngoài mới phát hiện thì quá muộn.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – PHƯƠNG ÁN CHỮA CHÁY ĐƯỢC QUY ĐỊNH THẾ NÀO?
Thông tư 149/2020/TT-BCA từng quy định khá rõ thẩm quyền phê duyệt và việc thực tập phương án chữa cháy.
Ở cơ chế khi Thông tư còn hiệu lực, tùy loại phương án và phạm vi huy động lực lượng, thẩm quyền có thể thuộc:
- Bộ trưởng Bộ Công an.
- Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
- Giám đốc Công an cấp tỉnh.
- Chủ tịch UBND cấp huyện.
- Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH.
- Trưởng Công an cấp huyện.
- Chủ tịch UBND cấp xã.
- Người đứng đầu cơ sở trong trường hợp được quy định.
Thông tư cũng yêu cầu phương án chữa cháy của cơ sở thuộc trường hợp quy định phải được thực tập ít nhất một lần mỗi năm; từng lần có thể diễn tập một hoặc nhiều tình huống nhưng phải bảo đảm các tình huống trong phương án lần lượt được thực tập.
Điểm cần nhớ về mặt thực tế là:
Phương án không phải bài văn.
Nó phải trả lời được ngay:
Ai báo cháy?
Ai cắt điện?
Ai dùng bình?
Ai vận hành bơm?
Ai hướng dẫn thoát nạn?
Ai gọi lực lượng 114?
Xe chữa cháy vào bằng đường nào?
Nguồn nước ở đâu?
Người bị kẹt có thể nằm ở khu vực nào?
Nếu nhân viên không biết câu trả lời thì phương án đẹp mấy cũng chưa có giá trị nhiều.

NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – CƠ SỞ DỮ LIỆU VÀ TRUYỀN TIN BÁO SỰ CỐ CÓ GÌ MỚI?
Một nội dung rất đáng chú ý của Thông tư 149/2020/TT-BCA là đưa việc quản lý PCCC theo hướng số hóa, kết nối dữ liệu và truyền tin báo sự cố.
Cơ sở dữ liệu theo Thông tư từng bao gồm nhiều nhóm thông tin như:
- Tín hiệu báo cháy, tai nạn và lỗi thiết bị.
- Tình trạng hệ thống PCCC.
- Đặc điểm cơ sở.
- Lực lượng PCCC.
- Phương tiện.
- Giao thông phục vụ chữa cháy.
- Nguồn nước.
- Công tác kiểm tra và xử lý vi phạm.
- Hồ sơ đầu tư xây dựng.
- Phương án chữa cháy và CNCH.
- Thông tin vụ cháy, nổ, sự cố.
- Những thay đổi tại cơ sở liên quan PCCC.
Thông tư còn quy định cơ sở thuộc diện phải kết nối phải bố trí người cập nhật thông tin, duy trì thiết bị truyền tin và khi đó yêu cầu cài đặt tối thiểu hai số điện thoại thường trực nhận cảnh báo từ hệ thống.
Đáng chú ý, Thông tư từng đặt lộ trình:
- 24 tháng cho nhóm cơ sở nguy hiểm cháy nổ thuộc phạm vi quy định.
- 36 tháng đối với nhóm cơ sở còn lại thuộc diện tương ứng có yêu cầu trang bị báo cháy/chữa cháy tự động.
Nhìn lại thì đây là một bước chuyển khá rõ từ:
“Hồ sơ PCCC nằm trong tủ”
sang:
“Thông tin PCCC phải có khả năng được quản lý và truyền nhận trên hệ thống.”
Tinh thần số hóa này tiếp tục xuất hiện rõ trong khung pháp luật PCCC mới.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – ĐỘI PCCC CHUYÊN NGÀNH ĐƯỢC QUY ĐỊNH THẾ NÀO?
Thông tư 149 từng quy định thêm các nhóm cơ sở phải thành lập đội PCCC chuyên ngành theo quy mô cụ thể.
Một số ngưỡng được nêu tại Điều 13 như:
- Kho dầu mỏ, sản phẩm dầu mỏ có tổng dung tích từ 15.000 m³.
- Nhà máy thủy điện công suất từ 300 MW.
- Nhà máy nhiệt điện công suất từ 200 MW.
- Cơ sở sản xuất giấy từ 35.000 tấn/năm.
- Cơ sở dệt từ 20 triệu m²/năm.
- Cơ sở sản xuất phân đạm từ 180.000 tấn/năm.
- Khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, cụm công nghiệp từ 50 ha.
Điểm cốt lõi ở đây không phải chỉ là đủ tên trong danh sách đội.
Một lực lượng PCCC chuyên ngành phải có khả năng:
- Phát hiện sớm.
- Tổ chức chữa cháy ban đầu.
- Vận hành hệ thống.
- Tiếp cận khu vực nguy hiểm.
- Hướng dẫn lực lượng bên ngoài.
- Phối hợp cứu người.
Trong nhà máy lớn, vài phút đầu thường quyết định rất nhiều.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC PCCC TỪNG ĐƯỢC QUY ĐỊNH RA SAO?
Thông tư 149 từng quy định chi tiết nội dung và thời lượng bồi dưỡng kiến thức PCCC cho nhiều nhóm nghiệp vụ.
Một số chương trình từng có thời lượng:
- 90 tiết cho kiến thức pháp luật, kiến thức cơ bản và hệ thống phương tiện PCCC.
- 75 tiết cho kiến thức thiết kế, tiêu chuẩn, quy chuẩn và PCCC trong đầu tư xây dựng.
- 30 tiết cho kiến thức liên quan kiểm định phương tiện.
- 75 tiết cho kiến thức chuyên sâu về hệ thống, phương tiện PCCC.
- 45 tiết cho an toàn PCCC trong thi công và lắp đặt hệ thống.
Thông tư cũng gắn các nội dung đào tạo khác nhau với:
- Người đứng đầu đơn vị kinh doanh dịch vụ PCCC.
- Người tư vấn thiết kế.
- Người tư vấn thẩm định.
- Người tư vấn giám sát.
- Người làm kiểm định.
- Người chỉ huy thi công.
Nhưng đây là phần cần đặc biệt cẩn thận trong năm 2026.
Không nên lấy các yêu cầu chứng chỉ hành nghề và cơ chế kinh doanh dịch vụ PCCC của Thông tư 149 để áp dụng cho doanh nghiệp mới hiện nay.
Khung pháp luật đã thay đổi từ ngày 01/07/2025.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – TEM KIỂM ĐỊNH PHƯƠNG TIỆN PCCC CÓ GÌ ĐÁNG CHÚ Ý?
Thông tư 149 từng quy định 6 nhóm tem kiểm định phương tiện PCCC gồm các mẫu A, B, C, D, E và G.
Ví dụ:
- Mẫu A cho nhiều phương tiện chữa cháy cơ giới, máy bơm và dụng cụ chứa chất chữa cháy.
- Mẫu B cho vòi, lăng, đầu nối và trụ nước.
- Mẫu C cho tủ báo cháy, đầu báo, chuông, nút ấn, đèn thoát nạn và chiếu sáng sự cố.
- Mẫu D cho nhiều loại van, công tắc của hệ thống chữa cháy và một số loại ống.
- Mẫu E cho bình chữa cháy và chai khí.
- Mẫu G cho đầu phun chữa cháy.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH sau đó còn hướng dẫn kiểm tra yếu tố bảo mật và truy xuất tem để hạn chế tem giả.
Nhưng nếu đang mua thiết bị năm 2026, đừng lấy riêng Điều 15 Thông tư 149 làm căn cứ.
Hiện việc trang bị, bố trí phương tiện cho nhà và công trình còn phải kiểm tra QCVN 10:2025/BCA, được ban hành kèm Thông tư 103/2025/TT-BCA và có hiệu lực từ ngày 30/12/2025.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – THÔNG TƯ 32/2024/TT-BCA ĐÃ SỬA GÌ TRƯỚC KHI THÔNG TƯ 149 HẾT HIỆU LỰC?
Thông tư 32/2024/TT-BCA đã sửa đổi một số nội dung của Thông tư 149 từ ngày 24/08/2024, đáng chú ý nhất là cập nhật hồ sơ quản lý PCCC theo Nghị định 50/2024/NĐ-CP.
Bộ Công an khi giới thiệu Thông tư 32 nêu các nhóm hồ sơ cập nhật gồm:
- Quyết định ban hành nội quy.
- Hồ sơ thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC đã được cấp.
- Bản vẽ tổng mặt bằng.
- Quyết định thành lập đội PCCC.
- Chứng nhận huấn luyện.
- Phương án chữa cháy và tài liệu thực tập.
- Biên bản kiểm tra.
- Báo cáo kiểm tra định kỳ 6 tháng.
- Hồ sơ cháy, nổ, sự cố.
- Giấy tờ kinh doanh dịch vụ PCCC trong trường hợp áp dụng.
- Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc.
- Tài liệu kiểm tra chống sét và thiết bị chịu áp lực.
Tức là nếu ai đó đang xem một bộ hồ sơ lập trong năm 2024–đầu 2025 thì không nên chỉ tra bản Thông tư 149 nguyên thủy năm 2020.
Phải đọc thêm Thông tư 32.
Tuy nhiên từ ngày 01/07/2025, bản thân Thông tư 149 đã hết hiệu lực toàn bộ.

NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – NĂM 2026 PHẢI ÁP DỤNG VĂN BẢN NÀO?
Năm 2026, cơ sở không nên tiếp tục lấy Thông tư 149/2020/TT-BCA làm căn cứ pháp lý hiện hành cho hồ sơ mới.
Khung pháp lý cần ưu tiên kiểm tra gồm:
- Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15, có hiệu lực từ 01/07/2025.
- Nghị định 105/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 01/07/2025.
- Thông tư 36/2025/TT-BCA, có hiệu lực từ 01/07/2025 và hiện còn hiệu lực.
- Các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn và văn bản chuyên ngành tương ứng với loại công trình, hệ thống hoặc phương tiện.
Từ ngày 01/07/2025, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cũng hướng dẫn các hoạt động như thẩm định thiết kế PCCC theo Luật mới, Nghị định 105 và Thông tư 36.
Ngoài ra, tại thời điểm tháng 9/2026 còn phải lưu ý Nghị định 347/2026/NĐ-CP đã được ban hành ngày 08/09/2026 và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 15/09/2026, sửa đổi một số nội dung của Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Vậy nên nếu đang chuẩn bị hồ sơ vào tháng 9/2026, phải kiểm tra cả thời điểm nộp.
Đừng lấy checklist tháng 6 rồi mặc nhiên dùng đến cuối năm.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – HỒ SƠ CŨ LẬP THEO THÔNG TƯ 149 CÓ PHẢI BỎ ĐI KHÔNG?
Không. Việc Thông tư 149 hết hiệu lực không có nghĩa phải vứt bỏ hồ sơ PCCC cũ đã được lập, cấp hoặc hình thành hợp pháp trong thời gian văn bản còn hiệu lực.
Ví dụ doanh nghiệp vẫn nên lưu:
- Hồ sơ thẩm duyệt cũ.
- Văn bản nghiệm thu.
- Phương án chữa cháy.
- Hồ sơ huấn luyện.
- Biên bản kiểm tra.
- Bản vẽ.
- Hồ sơ thiết bị.
- Hồ sơ vụ cháy nếu có.
Luật 55/2024/QH15 có quy định chuyển tiếp cho nhiều hồ sơ, giấy tờ đã hình thành trước ngày 01/07/2025; chẳng hạn dự án đã được cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt nhưng chưa nghiệm thu được tiếp tục xử lý theo cơ chế chuyển tiếp quy định tại Luật.
Vậy nên nguyên tắc nên là:
Giữ hồ sơ cũ.
Nhưng từ thời điểm hiện tại, nghĩa vụ mới phải tra theo pháp luật hiện hành.
Đừng lấy giấy cũ làm lý do để bỏ qua thay đổi của công trình.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – DOANH NGHIỆP NÊN RÀ HỒ SƠ CŨ NHƯ THẾ NÀO?
Doanh nghiệp nên rà lại bộ hồ sơ được lập theo Thông tư 149/2020/TT-BCA theo trình tự sau:
- Xác định ngày lập từng tài liệu.
- Xác định tài liệu được lập theo văn bản nào.
- Kiểm tra hồ sơ có được cấp hoặc xác nhận hợp pháp trước 01/07/2025 không.
- So sánh bản vẽ PCCC với hiện trạng.
- Kiểm tra công năng công trình có thay đổi không.
- Kiểm tra hệ thống báo cháy, chữa cháy có bị thay đổi không.
- Kiểm tra phương án chữa cháy có còn đúng với mặt bằng hiện tại không.
- Kiểm tra nhân sự và lực lượng PCCC tại chỗ.
- Kiểm tra hồ sơ thiết bị, bảo dưỡng và vận hành.
- Xác định nghĩa vụ hiện tại theo Luật 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Thông tư 36/2025/TT-BCA.
Đừng làm ngược.
Nhiều đơn vị tải một bộ hồ sơ PCCC mới trên mạng về rồi cố ép công trình của mình vào mẫu đó.
Cách đúng là:
Xem công trình của mình trước.
Sau đó mới xác định tài liệu nào cần lập.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – NHỮNG LỖI NÀO DỄ GẶP NHẤT KHI TRA CỨU?
Lỗi phổ biến nhất là thấy một bài viết cũ vẫn đứng top Google rồi nghĩ rằng văn bản bên trong còn hiệu lực.
PCCC Hùng Gia Phát thường khuyên khách tránh những lỗi sau:
- Dùng Thông tư 149 làm căn cứ pháp lý năm 2026.
- Không kiểm tra tình trạng hiệu lực văn bản.
- Chỉ đọc bản 2020 mà bỏ Thông tư 32/2024.
- Dùng quy định chứng chỉ hành nghề cũ cho nhân sự hiện tại.
- Áp quy trình kinh doanh dịch vụ PCCC cũ.
- Dùng danh mục cơ sở theo nghị định cũ.
- Giữ phương án chữa cháy cũ dù mặt bằng đã thay đổi.
- Dùng hồ sơ kiểm tra cũ nhưng không cập nhật hiện trạng.
- Nhầm hồ sơ lịch sử với nghĩa vụ pháp lý hiện hành.
- Copy biểu mẫu từ một dự án khác mà không kiểm tra nguồn.
Có một cách kiểm tra rất đơn giản.
Trước khi đọc nội dung văn bản, hãy nhìn ba dòng:
Ngày có hiệu lực.
Ngày hết hiệu lực.
Văn bản sửa đổi/thay thế.
Mất chưa tới một phút.
Nhưng tránh được rất nhiều việc làm lại.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – FAQ THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?
1. Thông tư 149/2020/TT-BCA còn hiệu lực năm 2026 không?
Không. Thông tư đã hết hiệu lực toàn bộ từ ngày 01/07/2025.
2. Thông tư 149 có hiệu lực từ ngày nào?
Thông tư có hiệu lực từ ngày 20/02/2021.
3. Thông tư 149 trước đây thay thế văn bản nào?
Thông tư 149 thay Thông tư 66/2014/TT-BCA và Thông tư 36/2018/TT-BCA.
4. Thông tư 149 từng quy định những nội dung gì?
Các nhóm chính gồm hồ sơ quản lý PCCC, nội quy và sơ đồ, kiểm tra an toàn, phương án chữa cháy, dữ liệu và truyền tin báo sự cố, đội PCCC chuyên ngành, bồi dưỡng kiến thức và tem kiểm định.
5. Phương án chữa cháy theo Thông tư 149 từng phải thực tập bao lâu một lần?
Đối với trường hợp được quy định, phương án chữa cháy của cơ sở phải thực tập ít nhất một lần mỗi năm.
6. Thông tư 149 có quy định tự kiểm tra PCCC không?
Có. Người đứng đầu cơ sở và các chủ thể thuộc phạm vi quy định có trách nhiệm tổ chức kiểm tra thường xuyên trong phạm vi quản lý.
7. Thông tư 149 có từng quy định truyền tin báo cháy không?
Có. Thông tư quy định hệ thống cơ sở dữ liệu, thiết bị truyền tin và kết nối thông tin từ cơ sở tới hệ thống quản lý.
8. Thông tư 149 đã từng được sửa đổi chưa?
Có. Thông tư 32/2024/TT-BCA sửa một số nội dung và có hiệu lực từ ngày 24/08/2024.
9. Năm 2026 tra văn bản nào thay vì Thông tư 149?
Cần ưu tiên Luật 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Thông tư 36/2025/TT-BCA cùng các quy chuẩn, tiêu chuẩn liên quan.
10. Thông tư 36/2025/TT-BCA có còn hiệu lực không?
Có. Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật hiện ghi nhận Thông tư 36/2025/TT-BCA còn hiệu lực và có hiệu lực từ 01/07/2025.
11. Hồ sơ cũ lập theo Thông tư 149 có phải hủy không?
Không mặc nhiên phải hủy. Cần lưu giữ tài liệu lịch sử hợp pháp và đối chiếu quy định chuyển tiếp, đồng thời áp dụng nghĩa vụ hiện hành cho hoạt động mới.
12. Có nên tiếp tục dùng mẫu biểu tải từ bài viết cũ về Thông tư 149 không?
Không nên sử dụng ngay. Trước tiên phải kiểm tra biểu mẫu đó còn được văn bản hiện hành sử dụng hay không.
NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 149/2020/TT-BCA VỀ LUẬT PCCC CẦN BIẾT – KẾT LUẬN QUAN TRỌNG NHẤT LÀ GÌ?
Điều quan trọng nhất về Những điểm mới của Thông tư 149/2020/TT-BCA về luật PCCC cần biết trong năm 2026 là phải phân biệt giữa giá trị lịch sử của văn bản và quy định pháp luật hiện hành.
Thông tư 149 từng có nhiều nội dung đáng chú ý:
- Chuẩn hóa hồ sơ quản lý tại cơ sở.
- Làm rõ trách nhiệm tự kiểm tra.
- Quy định phương án và thực tập chữa cháy.
- Đẩy mạnh cơ sở dữ liệu PCCC.
- Đưa truyền tin báo sự cố vào quản lý.
- Quy định đội PCCC chuyên ngành.
- Quy định chương trình bồi dưỡng.
- Phân nhóm tem kiểm định phương tiện.
Nhưng từ ngày 01/07/2025, Thông tư này đã hết hiệu lực toàn bộ.
Năm 2026, khi xử lý một công trình hoặc cơ sở, PCCC Hùng Gia Phát khuyên bắt đầu bằng ba câu:
Văn bản nào đang có hiệu lực hôm nay?
Công trình của mình thuộc trường hợp nào?
Hiện trạng có còn giống hồ sơ đã được lập trước đây không?
Ba câu đó rõ thì phần còn lại nhẹ hơn rất nhiều.
Một bộ hồ sơ cũ vẫn có giá trị lưu trữ.
Nhưng một quy định đã hết hiệu lực thì không nên tiếp tục dùng như luật hiện hành.
NGUỒN PHÁP LÝ THAM KHẢO
- Thông tư 149/2020/TT-BCA: ban hành ngày 31/12/2020, có hiệu lực ngày 20/02/2021 và hết hiệu lực toàn bộ ngày 01/07/2025.
- Thông tư 32/2024/TT-BCA: sửa đổi một số nội dung của Thông tư 149, có hiệu lực từ 24/08/2024.
- Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15: có hiệu lực từ 01/07/2025.
- Nghị định 105/2025/NĐ-CP: có hiệu lực từ 01/07/2025.
- Thông tư 36/2025/TT-BCA: có hiệu lực từ 01/07/2025 và hiện còn hiệu lực.
- Thông tư 103/2025/TT-BCA và QCVN 10:2025/BCA về trang bị, bố trí phương tiện PCCC, CNCH cho nhà và công trình, có hiệu lực từ 30/12/2025.
Liên hệ với chúng tôi:
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT
Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0943709898
Email: pccc.hgp@gmail.com
Website: https://pccchunggiaphat.com/