Quy định về khoảng ngăn cháy và vách ngăn cháy trong nhà xưởng

Rate this post

Quy định về khoảng ngăn cháy và vách ngăn cháy trong nhà xưởng hiện được xác định chủ yếu theo QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023. Về thuật ngữ kỹ thuật, quy chuẩn sử dụng từ khoang cháy chứ không phải “khoảng ngăn cháy”; diện tích khoang cháy phải được xác định theo hạng nguy hiểm cháy nổ, bậc chịu lửa, cấp nguy hiểm cháy kết cấu, số tầng và việc có hay không có hệ thống chữa cháy tự động.

Riêng vách ngăn cháy được chia thành loại 1 và loại 2, với giới hạn chịu lửa tương ứng EI 45 và EI 15; còn tường ngăn cháy có yêu cầu cao hơn, loại 1 đạt REI 150, loại 2 đạt REI 45. Vì vậy khi thiết kế nhà xưởng, không thể dùng một tấm vách chống cháy bất kỳ để thay thế tường chia khoang cháy nếu hồ sơ yêu cầu tường ngăn cháy loại 1.

Bài viết được PCCC Hùng Gia Phát cập nhật ngày 12/09/2026.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG HIỆN CĂN CỨ VÀO QUY CHUẨN NÀO?

Quy định về khoảng ngăn cháy và vách ngăn cháy trong nhà xưởng hiện phải đối chiếu trước hết với QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD.

QCVN 06:2022/BXD được ban hành kèm Thông tư 06/2022/TT-BXD, có hiệu lực từ ngày 16/01/2023. Bộ Xây dựng sau đó ban hành Sửa đổi 1:2023 kèm Thông tư 09/2023/TT-BXD, có hiệu lực từ ngày 01/12/2023. Các nội dung QCVN 06 không được Sửa đổi 1 thay đổi thì tiếp tục được áp dụng.

Đối với nhà xưởng, các phần nên mở cùng lúc là:

  • Phần 2: phân loại kỹ thuật về cháy.
  • Phần 4: ngăn chặn cháy lan.
  • Phụ lục C: hạng nguy hiểm cháy và cháy nổ.
  • Phụ lục E: khoảng cách PCCC giữa các nhà.
  • Phụ lục H: bậc chịu lửa, diện tích khoang cháy và các yêu cầu đối với nhà sản xuất, nhà kho.
  • Bảng 1 và Bảng 2: giới hạn chịu lửa của tường ngăn cháy, vách ngăn cháy, sàn và các bộ phận chèn bịt lỗ mở.

Tại thời điểm cập nhật bài viết, Sửa đổi 1:2023 vẫn còn hiệu lực.

Nói thật, nhiều bản vẽ vẫn ghi chung chung:

“Vách chống cháy.”

Nhưng như vậy chưa đủ.

Hồ sơ kỹ thuật phải trả lời được:

Vách loại mấy?

EI bao nhiêu?

Nó chỉ ngăn một gian phòng hay đang chia cả khoang cháy?

Hai chuyện đó khác nhau hoàn toàn.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – THUẬT NGỮ “KHOẢNG NGĂN CHÁY” CÓ ĐÚNG KHÔNG?

Thuật ngữ kỹ thuật đúng trong QCVN 06 là khoang cháy.

Theo QCVN 06, khoang cháy là một phần của nhà được ngăn cách bằng tường ngăn cháy và/hoặc sàn, mái ngăn cháy, với giới hạn chịu lửa bảo đảm đám cháy không lan ra ngoài khoang trong thời gian yêu cầu.

Vì vậy cần phân biệt ba khái niệm dễ nhầm:

Khoang cháy

Là một phần không gian lớn của công trình được giới hạn nhằm kiểm soát phạm vi cháy lan.

Tường ngăn cháy

Là một loại bộ phận ngăn cháy có khả năng chịu lực hoặc ổn định kết cấu theo yêu cầu và có giới hạn chịu lửa cao.

Vách ngăn cháy

Là cấu kiện ngăn chia có yêu cầu EI thấp hơn tường ngăn cháy, thường dùng để phân tách gian phòng hoặc khu vực theo yêu cầu cụ thể.

Vậy nên từ khóa “khoảng ngăn cháy” vẫn có thể được nhiều người tìm kiếm trên Google, nhưng khi thiết kế và làm hồ sơ PCCC nên sử dụng đúng từ:

khoang cháy.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – MỤC ĐÍCH CHIA KHOANG CHÁY LÀ GÌ?

Mục đích chính của chia khoang cháy nhà xưởng là giữ đám cháy trong một phạm vi nhất định, tránh để cháy lan toàn bộ nhà máy trước khi lực lượng chữa cháy kiểm soát được.

Có thể hình dung đơn giản.

Một nhà xưởng 30.000 m² không chia khoang.

Nếu xảy ra cháy tại khu nguyên liệu, lửa và khói có thể lan sang:

  • Khu sản xuất.
  • Kho thành phẩm.
  • Phòng kỹ thuật.
  • Các khu vực công nghệ khác.

Nếu công trình được chia đúng khoang cháy, bộ phận ngăn cháy sẽ tạo ra một “ranh giới chịu lửa”.

Ranh giới đó giúp:

  • Hạn chế cháy lan.
  • Giảm diện tích cháy.
  • Bảo vệ kết cấu khu vực bên cạnh.
  • Hỗ trợ thoát nạn.
  • Tạo điều kiện cho lực lượng chữa cháy triển khai.
  • Hạn chế thiệt hại sản xuất.

Bộ Xây dựng cũng giải thích mục tiêu của khoang cháy chính là bảo đảm đám cháy không lan ra ngoài khoang trong khoảng thời gian mà kết cấu ngăn chia được thiết kế chịu lửa.

Thật ra đây là lý do khoang cháy quan trọng hơn chuyện “xây thêm một bức tường”.

Nó là một giải pháp tổng thể.

Tường.

Cửa.

Khe xuyên cáp.

Ống gió.

Mái.

Sàn.

Tất cả phải cùng làm việc.

Chỉ cần một mắt xích hở, ranh giới khoang cháy có thể mất tác dụng.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – VÁCH NGĂN CHÁY PHẢI CHỊU LỬA BAO LÂU?

Theo Bảng 1 QCVN 06:2022/BXD, vách ngăn cháy được chia thành hai loại chính:

Bộ phận Loại Giới hạn chịu lửa
Vách ngăn cháy 1 EI 45
Vách ngăn cháy 2 EI 15
Vách có kính >25% diện tích vách 1 EIW 45
Vách có kính >25% diện tích vách 2 EIW 15

Hiểu đơn giản:

E là khả năng duy trì tính toàn vẹn.

I là khả năng cách nhiệt.

W liên quan tới giới hạn bức xạ nhiệt đối với cấu kiện kính theo quy định.

Ví dụ:

EI 45 nghĩa là vách phải đáp ứng yêu cầu về tính toàn vẹn và cách nhiệt trong thời gian 45 phút theo phép thử tương ứng.

Không nên hiểu EI 45 đơn giản là:

“Vật liệu này không cháy trong 45 phút.”

Cách hiểu đó chưa đủ.

Một hệ vách phải được xem xét như một cấu kiện hoàn chỉnh gồm:

  • Tấm.
  • Khung.
  • Liên kết.
  • Chi tiết chân vách.
  • Đỉnh vách.
  • Mối nối.
  • Cửa.
  • Kính.
  • Vị trí xuyên ống.

Tấm vật liệu riêng đạt một chỉ số nào đó chưa chắc cả hệ vách đạt EI 45.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – TƯỜNG NGĂN CHÁY KHÁC VÁCH NGĂN CHÁY THẾ NÀO?

Tường ngăn cháy có yêu cầu chịu lửa cao hơn đáng kể và thường được sử dụng để phân chia khoang cháy.

Theo QCVN 06:

Bộ phận Loại Giới hạn chịu lửa
Tường ngăn cháy 1 REI 150
Tường ngăn cháy 2 REI 45
Vách ngăn cháy 1 EI 45
Vách ngăn cháy 2 EI 15

Có thể thấy ngay điểm khác:

Tường loại 1 yêu cầu REI 150.

Vách loại 1 chỉ yêu cầu EI 45.

Chữ R thể hiện yêu cầu về khả năng chịu lực.

Đây chính là lý do không thể thấy một vách thạch cao EI 45 rồi nói:

“Dùng vách này chia khoang cháy được.”

Nếu ranh giới khoang cháy theo thiết kế phải là tường ngăn cháy loại 1, thì cấu kiện phải đáp ứng đúng yêu cầu của tường loại 1.

Nói thật, đây là lỗi mà chủ đầu tư rất dễ mắc khi tối ưu chi phí.

Nhìn bản vẽ chỉ thấy một đường tường.

Nhà thầu đề xuất thay bằng vách nhẹ.

Giá rẻ hơn.

Thi công nhanh hơn.

Nhưng bản chất PCCC lại thay đổi hoàn toàn.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – DIỆN TÍCH KHOANG CHÁY ĐƯỢC TÍNH THẾ NÀO?

Diện tích khoang cháy được hiểu là diện tích lớn nhất của một tầng trong phạm vi một khoang cháy và được giới hạn bởi tường bao và/hoặc tường ngăn cháy loại 1.

QCVN 06 quy định tại H.6:

Diện tích một tầng trong phạm vi một khoang cháy được xác định theo chu vi phía trong tường bao và tường ngăn cháy loại 1 theo quy định.

Đặc biệt với nhà sản xuất và nhà kho có lỗ mở xuyên sàn giữa các tầng, diện tích tính toán có thể phải cộng diện tích các tầng thông nhau.

Vì vậy:

Nhà xưởng hai tầng.

Tầng 1: 4.000 m².

Tầng 2: 4.000 m².

Nếu sàn kín hoàn toàn, cách tính có thể khác.

Nhưng nếu có một không gian công nghệ lớn mở xuyên tầng, không thể lúc nào cũng coi tầng 1 và tầng 2 độc lập.

Phải đọc H.6.

Đây là điểm rất dễ bị bỏ sót khi:

  • Có băng tải xuyên tầng.
  • Lỗ công nghệ lớn.
  • Sàn mezzanine.
  • Sàn sản xuất liên thông.
  • Hệ thống kho tự động xuyên tầng.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – DIỆN TÍCH KHOANG CHÁY NHÀ SẢN XUẤT TRA Ở ĐÂU?

Đối với nhà sản xuất F5, diện tích lớn nhất cho phép của một tầng trong phạm vi khoang cháy được xác định theo Bảng H.9 QCVN 06:2022/BXD, đã được Sửa đổi 1:2023 điều chỉnh một số ô.

Các yếu tố cần xác định trước gồm:

  1. Hạng nguy hiểm cháy nổ A, B, C, D hoặc E.
  2. Bậc chịu lửa.
  3. Cấp nguy hiểm cháy kết cấu.
  4. Số tầng.
  5. Chiều cao nhà.
  6. Có chữa cháy tự động toàn nhà hay không.

QCVN xác định Bảng H.9 là bảng dùng cho nhà sản xuất.

Ví dụ một số trường hợp trong Bảng H.9:

  • Hạng A, bậc I–II, S0: nhà 1 tầng không hạn chế diện tích theo ô tương ứng; nhà 2 tầng 5.200 m²; nhà từ 3 tầng 3.500 m².
  • Hạng A, bậc III, S0: lần lượt 7.800 m², 3.500 m² và 2.600 m².
  • Hạng B, bậc I–II, S0: nhà 1 tầng không hạn chế theo bảng; nhà 2 tầng 10.400 m²; nhà từ 3 tầng 7.800 m².

Riêng hạng C đã được Sửa đổi 1:2023 điều chỉnh thêm nhiều giá trị, vì vậy không nên lấy một bảng QCVN 06 bản cũ trên mạng rồi dùng ngay.

Đây là lý do chúng tôi thường làm đúng thứ tự:

Phân hạng trước.

Tra bảng sau.

Không làm ngược.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – HỆ THỐNG SPRINKLER CÓ LÀM TĂNG DIỆN TÍCH KHOANG CHÁY KHÔNG?

Có trong một số trường hợp.

Đối với nhà sản xuất, khi trang bị hệ thống chữa cháy tự động toàn nhà, QCVN cho phép tăng tới 2 lần diện tích sàn trong phạm vi khoang cháy quy định tại Bảng H.9, trừ các nhà có bậc chịu lửa IV và V.

Ví dụ đơn giản:

Bảng cho phép 5.200 m².

Nếu đủ điều kiện được nhân đôi nhờ chữa cháy tự động toàn nhà:

Có thể xem xét tới 10.400 m².

Nhưng cần đọc đầy đủ điều kiện.

Không phải:

“Có vài đầu sprinkler là được nhân đôi.”

Phải là hệ thống chữa cháy tự động đáp ứng yêu cầu cho toàn nhà trong phạm vi quy định.

Đồng thời những giới hạn khác vẫn còn:

  • Bậc chịu lửa.
  • Hạng cháy nổ.
  • Số tầng.
  • Chiều cao.
  • Thoát nạn.
  • Khoảng cách PCCC.
  • Ngăn cháy lan.

Sprinkler không phải tấm vé để bỏ mọi giới hạn.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – NHÀ KHO CÓ TRA CÙNG BẢNG NHÀ SẢN XUẤT KHÔNG?

Không.

Nhà kho nhóm F5.2 phải tra Bảng H.11, trong khi nhà sản xuất tra Bảng H.9.

QCVN 06 quy định tại H.5 rằng bậc chịu lửa, cấp nguy hiểm cháy kết cấu, chiều cao và diện tích tầng trong phạm vi khoang cháy của nhà kho được xác định theo Bảng H.11.

Ví dụ:

Kho hạng B, bậc I–II, S0:

  • Nhà 1 tầng: 7.800 m².
  • Nhà 2 tầng: 5.200 m².
  • Nhà từ 3 tầng: 3.500 m².

Sửa đổi 1:2023 cũng đã cập nhật một số trường hợp của Bảng H.11, trong đó có nhà kho hạng C và E.

Vậy nên đừng dùng:

“Xưởng và kho đều F5, lấy một bảng cho nhanh.”

Không đúng.

Nhà sản xuất và nhà kho có bảng riêng.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – HẠNG A, B, C ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO?

Hạng nguy hiểm cháy và cháy nổ là một trong những dữ liệu quan trọng nhất để quyết định diện tích khoang cháy.

Nhà, gian phòng sản xuất và kho được phân hạng theo Phụ lục C QCVN 06.

Sửa đổi 1:2023 cũng cập nhật phương pháp xác định hạng và cho phép tham khảo các tiêu chuẩn, tài liệu kỹ thuật phù hợp khi xác định.

Về nguyên tắc:

  • A: nguy hiểm cháy nổ rất cao.
  • B: nguy hiểm cháy nổ.
  • C1–C4: nguy hiểm cháy.
  • D, E: mức nguy hiểm thấp hơn theo đặc tính quy định.

Một nhà xưởng đang sản xuất linh kiện kim loại.

Sau đó chủ đầu tư bổ sung:

Kho dung môi.

Khu sơn.

Khu pha hóa chất.

Hạng nguy hiểm có thể thay đổi.

Khi hạng thay đổi, diện tích khoang cháy có thể thay đổi theo.

Vậy nên thay đổi công nghệ không phải chỉ báo cho phòng sản xuất.

Bộ phận PCCC cũng phải rà lại.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – CỬA TRÊN VÁCH NGĂN CHÁY PHẢI ĐẠT EI BAO NHIÊU?

Cửa và các bộ phận chèn bịt trên vách ngăn cháy phải có loại phù hợp với loại bộ phận ngăn cháy mà nó nằm trên đó.

Theo Bảng 1 và Bảng 2 QCVN 06:

  • Vách ngăn cháy loại 1 sử dụng bộ phận chèn bịt loại 2.
  • Vách ngăn cháy loại 2 sử dụng bộ phận chèn bịt loại 3.

Đối với cửa đi thông thường:

  • Loại 1: EI 60.
  • Loại 2: EI 30.
  • Loại 3: EI 15.

Do đó:

Vách ngăn cháy loại 1 – EI 45 thường đi với cửa ngăn cháy loại 2 – EI 30 theo bảng tương ứng.

Vách ngăn cháy loại 2 – EI 15 đi với cửa loại 3 – EI 15.

Một điều cần cảnh báo:

Không phải cửa chống cháy nào cũng phải EI70.

Cục Cảnh sát PCCC và CNCH từng giải thích việc hiểu “công trình nào cũng phải dùng cửa thép EI70” là không đúng; giới hạn chịu lửa phải được chọn theo vị trí và loại bộ phận ngăn cháy.

Đây là ví dụ điển hình cho việc đọc đúng quy chuẩn giúp vừa an toàn vừa tránh tốn tiền quá mức.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – CỬA KÍNH TRÊN VÁCH NGĂN CHÁY CÓ ĐƯỢC KHÔNG?

Có thể sử dụng kính nhưng phải đáp ứng đúng giới hạn chịu lửa của hệ vách và cửa.

Đối với vách ngăn cháy có diện tích kính lớn hơn 25% diện tích vách:

  • Loại 1: EIW 45.
  • Loại 2: EIW 15.

Cửa đi có tỷ lệ kính lớn hơn 25% cũng có nhóm giới hạn chịu lửa riêng:

  • EIW 60.
  • EIW 30.
  • EIW 15.

tương ứng loại 1, 2, 3.

Vậy nên không phải:

Vách kính chống cháy nào cũng dùng được.

Cần kiểm:

  • Cấu tạo kính.
  • Khung.
  • Gioăng.
  • Kích thước.
  • Phụ kiện.
  • Cách lắp.
  • Hồ sơ thử nghiệm/chứng minh phù hợp.

Kính đúng nhưng khung sai thì cả hệ chưa chắc đạt.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – ỐNG GIÓ VÀ MÁNG CÁP XUYÊN VÁCH XỬ LÝ THẾ NÀO?

Các vị trí xuyên qua bộ phận ngăn cháy phải được xử lý sao cho không làm giảm khả năng ngăn cháy của bộ phận đó.

Đây là vấn đề thực tế rất quan trọng.

Một nhà xưởng thường có:

  • Máng cáp.
  • Cáp điện.
  • Ống nước.
  • Ống công nghệ.
  • Ống gió.
  • Duct hút khói.
  • Ống khí nén.

đi xuyên tường hoặc vách.

Nếu thi công xong để hở quanh ống:

Tường EI 150 trên giấy.

Nhưng lửa và khói có thể chạy qua lỗ 20 cm bên cạnh.

Hệ ngăn cháy coi như mất tác dụng ở điểm đó.

Khi thi công cần sử dụng giải pháp chèn bịt chống cháy phù hợp với:

  • Loại tường/vách.
  • Kích thước lỗ mở.
  • Loại ống.
  • Vật liệu ống.
  • Loại cáp.
  • Giới hạn chịu lửa cần duy trì.

Đừng dùng bọt polyurethane thông thường rồi gọi là “foam chống cháy”.

Phải kiểm đúng sản phẩm và cấu hình sử dụng.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – TƯỜNG NGĂN CHÁY TIẾP GIÁP TƯỜNG NGOÀI PHẢI XỬ LÝ RA SAO?

QCVN 06 có yêu cầu cụ thể để tránh lửa vòng qua đầu tường theo mặt ngoài nhà.

Đối với tường ngăn cháy loại 1:

Nếu tường ngoài thuộc cấp nguy hiểm cháy K1, K2, K3, tường ngăn cháy loại 1 phải chia cắt tường ngoài và vươn ra khỏi mặt phẳng tường ngoài ít nhất 30 cm.

Có thể không cần vươn ra khi đáp ứng giải pháp dải tường ngoài theo phương đứng theo điều kiện của quy chuẩn.

Đối với:

  • Tường ngăn cháy loại 2.
  • Vách ngăn cháy loại 1.

khi giao với tường ngoài, phải tiếp giáp với dải ngăn cháy đứng rộng không nhỏ hơn 1 m theo yêu cầu tương ứng.

Với tường ngăn cháy loại 1, một số trường hợp dùng dải đứng rộng tối thiểu 1,2 m, E60, K0 theo điều kiện quy chuẩn.

Nói dễ hiểu:

Tường chia khoang bên trong làm rất tốt.

Nhưng mặt dựng bên ngoài là panel cháy liên tục.

Lửa có thể “đi vòng” qua mặt ngoài sang khoang bên cạnh.

Đó là lý do chi tiết giao tường với mặt dựng rất quan trọng.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – PANEL EPS CÓ DÙNG LÀM VÁCH NGĂN CHÁY ĐƯỢC KHÔNG?

Không thể kết luận chỉ dựa vào tên vật liệu.

Một tấm panel muốn được sử dụng như vách ngăn cháy EI 45 hoặc EI 15 phải chứng minh cấu hình vách hoàn chỉnh đáp ứng giới hạn chịu lửa yêu cầu.

Cần xem:

  • Vật liệu lõi.
  • Hai lớp bề mặt.
  • Độ dày.
  • Liên kết.
  • Khung.
  • Chiều cao vách.
  • Chi tiết mối nối.
  • Điều kiện thử nghiệm.
  • Hồ sơ kỹ thuật.

Panel EPS thông thường có đặc tính cháy khác hẳn một hệ panel lõi bông khoáng được thiết kế, thử nghiệm cho mục tiêu ngăn cháy.

Nhưng cũng không nên nói theo kiểu:

“Bông khoáng là chắc chắn EI45.”

Không.

Lõi bông khoáng chỉ là một thành phần.

Cần chứng minh cả hệ.

Đây là lời khuyên rất thực tế khi mua vật liệu.

Đừng mua theo câu:

“Loại này chống cháy 2 tiếng.”

Hãy hỏi:

“Hệ vách này được chứng minh đạt chỉ tiêu gì, theo cấu hình nào?”

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – KHI NÀO PHẢI DÙNG TƯỜNG NGĂN CHÁY LOẠI 1?

Tường ngăn cháy loại 1 thường được dùng khi cần giới hạn một khoang cháy theo yêu cầu QCVN 06 hoặc trong các trường hợp quy chuẩn chỉ định trực tiếp.

H.6.2 xác định diện tích một tầng trong phạm vi một khoang cháy được giới hạn bởi tường bao và/hoặc tường ngăn cháy loại 1.

Điều này rất đáng nhớ.

Nếu mục tiêu là:

Chia nhà xưởng 20.000 m² thành hai khoang cháy 10.000 m²,

thì phải thiết kế đúng giải pháp giới hạn khoang cháy.

Không phải dựng một vách EI45 ở giữa rồi gọi hai bên là hai khoang.

Tùy thiết kế, ranh giới khoang còn phải xử lý:

  • Tường.
  • Sàn/mái.
  • Cửa.
  • Khe xuyên.
  • Tường ngoài.
  • Mặt dựng.
  • Kết cấu liên quan.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – NHÀ XƯỞNG 1 TẦNG CÓ LUÔN PHẢI XÂY TƯỜNG CHIA KHOANG KHÔNG?

Không.

Không phải mọi nhà xưởng 1 tầng đều bắt buộc phải chia bằng tường ngăn cháy.

Bảng H.9 có những trường hợp diện tích nhà 1 tầng được ghi “không hạn chế” tùy:

  • Hạng cháy nổ.
  • Bậc chịu lửa.
  • Cấp nguy hiểm cháy kết cấu.

Ví dụ hạng A hoặc B, bậc I–II, S0 có trường hợp nhà 1 tầng được ghi không hạn chế trong Bảng H.9, trong khi nhà nhiều tầng có giới hạn cụ thể.

Tuy nhiên:

“Không hạn chế diện tích khoang theo ô bảng” không có nghĩa:

Không cần PCCC.

Công trình vẫn phải đáp ứng:

  • Thoát nạn.
  • Bậc chịu lửa.
  • Khoảng cách PCCC.
  • Chữa cháy.
  • Báo cháy.
  • Tiếp cận xe chữa cháy.
  • Ngăn cháy giữa các khu vực có công năng khác nhau.
  • Các tiêu chuẩn chuyên ngành áp dụng.

Đây là chỗ nên đọc đúng câu chữ.

Không hạn chế một thông số không đồng nghĩa miễn toàn bộ hệ thống.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – KHOẢNG CÁCH GIỮA HAI NHÀ XƯỞNG CÓ PHẢI LÀ KHOANG CHÁY KHÔNG?

Không.

Khoảng cách PCCC giữa hai nhà và khoang cháy bên trong một nhà là hai khái niệm khác nhau.

Khoang cháy:

Là phần không gian nằm trong công trình.

Khoảng cách PCCC:

Là khoảng không gian giữa hai nhà/công trình để hạn chế cháy lan từ nhà này sang nhà khác.

Đối với nhà sản xuất và nhà kho, khoảng cách giữa các nhà trong một cơ sở công nghiệp được xác định theo Bảng E.2 QCVN 06, căn cứ vào:

  • Bậc chịu lửa.
  • Cấp nguy hiểm cháy kết cấu.
  • Hạng nguy hiểm cháy nổ.

Trong một số trường hợp quy chuẩn cho phép không quy định khoảng cách, chẳng hạn khi bức tường quay về phía công trình bên cạnh đáp ứng yêu cầu tường ngăn cháy loại 1 theo điều kiện cụ thể.

Vậy nên đừng nhầm:

“Khoảng cách cháy 6 m.”

với:

“Khoang cháy 6 m.”

Không có chuyện khoang cháy đo bằng 6 m như vậy.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – TƯỜNG NGĂN CHÁY CÓ THỂ THAY BẰNG KHOẢNG TRỐNG KHÔNG?

Trong quy định thiết kế thông thường của QCVN 06, không nên tự ý thay tường ngăn cháy bằng một khoảng trống nếu không có căn cứ kỹ thuật cho phép.

Tuy nhiên, với một số cơ sở công nghiệp hiện hữu không bảo đảm yêu cầu PCCC, năm 2026 Bộ Công Thương đã ban hành hướng dẫn giải pháp tăng cường an toàn trong phạm vi đối tượng áp dụng, trong đó có trường hợp cho phép xem xét vùng ngăn cháy là khoảng không gian không bố trí chất cháy, rộng không nhỏ hơn 6 m, cùng nhiều giải pháp thay thế khác.

Cần hiểu rất rõ:

Đây không phải quy tắc để công trình xây mới mặc nhiên bỏ tường.

Không nên lấy một giải pháp khắc phục cho công trình hiện hữu rồi áp vào thiết kế mới.

Nếu dự án mới cần thay thế một giải pháp quy chuẩn bằng giải pháp khác, phải có căn cứ pháp lý và kỹ thuật phù hợp.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – NHÀ XƯỞNG CŨ KHÔNG ĐẠT THÌ NÊN XỬ LÝ THẾ NÀO?

Nhà xưởng hiện hữu nên được khảo sát để xác định chính xác điểm không đạt trước khi quyết định phá tường hoặc xây thêm vách.

Một quy trình thực tế nên làm:

  1. Xác định hồ sơ thiết kế gốc.
  2. Xác định thời điểm công trình được duyệt/xây dựng.
  3. Xác định hạng nguy hiểm cháy hiện tại.
  4. Kiểm tra diện tích khoang cháy.
  5. Kiểm tra bậc chịu lửa.
  6. Xác định tường/vách hiện hữu là loại gì.
  7. Kiểm cửa ngăn cháy.
  8. Kiểm các lỗ xuyên.
  9. Kiểm mặt dựng, mái.
  10. Kiểm hệ thống chữa cháy tự động.
  11. Sau đó mới chọn giải pháp cải tạo.

Có công trình chỉ thiếu firestop quanh máng cáp.

Có công trình lại sai cả diện tích khoang.

Hai trường hợp không thể xử lý giống nhau.

Nói thật, đập một bức tường rồi xây lại là việc dễ thấy nhất.

Nhưng nhiều khi lỗi nguy hiểm lại nằm phía trên trần.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – KHI CẢI TẠO CÓ CẦN TÍNH LẠI KHOANG CHÁY KHÔNG?

Có nếu việc cải tạo làm thay đổi các yếu tố liên quan tới phân khoang hoặc nguy hiểm cháy.

Các thay đổi cần đặc biệt rà lại gồm:

  • Mở rộng diện tích nhà xưởng.
  • Nâng thêm tầng.
  • Thêm sàn lửng.
  • Thay đổi công năng.
  • Bổ sung kho.
  • Chuyển loại hàng.
  • Bổ sung dung môi/hóa chất.
  • Thay kết cấu mái.
  • Mở lỗ xuyên tường.
  • Tháo tường ngăn cháy.
  • Mở thêm cửa qua ranh giới khoang.
  • Thay cửa chống cháy bằng cửa thường.

Một tình huống chúng tôi gặp khá nhiều:

Nhà xưởng ban đầu 8.000 m².

Chủ đầu tư mở thêm một cửa lớn trên tường chia khoang để xe nâng chạy qua.

Cửa thép cuốn thông thường được lắp.

Về vận hành rất tiện.

Nhưng ranh giới ngăn cháy có thể đã bị phá.

Vậy nên mọi lỗ mở trên tường ngăn cháy phải được xem xét ngay từ thiết kế.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – CẦN KIỂM TRA GÌ TRƯỚC KHI NGHIỆM THU?

Trước nghiệm thu vách ngăn cháy nhà xưởng, nên kiểm tra theo trình tự:

  1. Đúng vị trí thiết kế chưa.
  2. Đúng loại tường/vách chưa.
  3. Đúng EI/REI chưa.
  4. Chiều cao vách có đúng cấu hình không.
  5. Khung có đúng cấu hình thử nghiệm không.
  6. Đỉnh vách đã liên kết, chèn kín chưa.
  7. Chân vách có khe hở không.
  8. Mối nối có đúng vật liệu không.
  9. Cửa có đúng loại EI không.
  10. Kính có đúng chỉ tiêu không.
  11. Máng cáp xuyên vách đã firestop chưa.
  12. Ống xuyên tường đã bịt kín chưa.
  13. Ống gió có van ngăn cháy theo yêu cầu chưa.
  14. Mặt dựng tại vị trí giao tường đã xử lý cháy vòng chưa.
  15. Hồ sơ vật liệu có khớp vật tư thực tế không.

Đừng kiểm vách khi toàn bộ đã đóng trần kín.

Lúc đó nhiều chi tiết quan trọng không còn nhìn thấy.

Nên nghiệm thu theo từng giai đoạn.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – NHỮNG LỖI THỰC TẾ NÀO HAY GẶP NHẤT?

Các lỗi PCCC Hùng Gia Phát thường khuyên chủ đầu tư rà kỹ gồm:

  • Gọi nhầm vách EI45 là tường chia khoang.
  • Tra sai Bảng H.9 và H.11.
  • Không xác định hạng A/B/C/D/E trước khi tính diện tích.
  • Dùng bản QCVN trước Sửa đổi 1:2023.
  • Dựng vách nhưng không lên tới kết cấu phía trên.
  • Vách kết thúc dưới trần treo.
  • Máng cáp xuyên vách để hở.
  • Ống nước xuyên tường không firestop.
  • Cửa chống cháy không đúng EI.
  • Cửa chống cháy luôn bị chèn mở.
  • Mở thêm cửa cuốn trên tường chia khoang.
  • Panel được quảng cáo “chống cháy” nhưng không chứng minh cả hệ.
  • Thi công khác cấu hình đã thử nghiệm.
  • Mặt dựng cho phép cháy vòng qua đầu tường.
  • Tự tháo tường để mở rộng dây chuyền.
  • Thêm mezzanine nhưng không tính lại diện tích.
  • Kho nguyên liệu đổi hàng nhưng không phân hạng lại.
  • Sprinkler chỉ phủ một phần nhưng vẫn nhân đôi diện tích khoang.

Có một lỗi tôi thấy rất đáng tiếc:

Tường ngăn cháy làm đúng.

Cửa đúng.

Nhưng sau khi bàn giao, bộ phận IT khoan một loạt lỗ đi cáp.

Không bịt lại.

Một việc nhỏ làm hỏng cả giải pháp đã đầu tư rất nhiều tiền.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – 7 THÔNG SỐ NÀO CẦN NHỚ NHẤT?

Có thể nhớ nhanh:

  • Tường ngăn cháy loại 1: REI 150.
  • Tường ngăn cháy loại 2: REI 45.
  • Vách ngăn cháy loại 1: EI 45.
  • Vách ngăn cháy loại 2: EI 15.
  • Cửa ngăn cháy loại 1: EI 60.
  • Cửa ngăn cháy loại 2: EI 30.
  • Cửa ngăn cháy loại 3: EI 15.

Nhưng đây chỉ là bộ số để nhận diện.

Không thể dựa vào bảy con số này để thiết kế toàn bộ nhà xưởng.

Còn phải biết:

  • Hạng cháy nổ.
  • Bậc chịu lửa.
  • Cấp kết cấu.
  • Số tầng.
  • Khoang cháy.
  • Công năng.
  • Sprinkler.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – FAQ THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?

1. Thuật ngữ đúng là khoảng ngăn cháy hay khoang cháy?

Thuật ngữ QCVN 06 sử dụng là khoang cháy. Khoang cháy là một phần của nhà được giới hạn bởi các bộ phận ngăn cháy để hạn chế đám cháy lan sang phần còn lại.

2. Vách ngăn cháy loại 1 chịu lửa bao lâu?

Vách loại 1 có giới hạn chịu lửa EI 45.

3. Vách ngăn cháy loại 2 là bao nhiêu?

Vách loại 2 là EI 15.

4. Tường ngăn cháy loại 1 là bao nhiêu?

Tường loại 1 có giới hạn chịu lửa REI 150.

5. Tường ngăn cháy loại 2 là bao nhiêu?

Tường loại 2 là REI 45.

6. Vách EI45 có dùng để chia khoang cháy được không?

Không thể mặc nhiên dùng. Nếu ranh giới khoang cháy theo QCVN yêu cầu tường ngăn cháy loại 1 thì vách EI45 không tương đương tường REI150.

7. Cửa trên vách EI45 phải là EI bao nhiêu?

Vách ngăn cháy loại 1 tương ứng bộ phận chèn bịt loại 2; cửa đi thông thường loại 2 có giới hạn EI30 theo Bảng 1 và 2.

8. Có sprinkler thì diện tích khoang cháy tăng được không?

Đối với nhà sản xuất, chữa cháy tự động toàn nhà có thể cho phép tăng gấp hai lần diện tích trong Bảng H.9, trừ nhà bậc IV, V và phải tuân thủ đầy đủ điều kiện liên quan.

9. Nhà sản xuất tra bảng nào?

Tra Bảng H.9 QCVN 06:2022/BXD cùng các sửa đổi hiện hành.

10. Nhà kho tra bảng nào?

Tra Bảng H.11.

11. Máng cáp xuyên tường ngăn cháy có được không?

Có thể có xuyên qua khi thiết kế cho phép, nhưng vị trí xuyên phải được chèn bịt chống cháy phù hợp để không làm mất chức năng ngăn cháy.

12. Panel bông khoáng có mặc nhiên đạt EI45 không?

Không. Cần chứng minh hệ vách hoàn chỉnh đạt giới hạn chịu lửa yêu cầu, không chỉ nhìn vật liệu lõi.

13. Vách ngăn cháy có được làm kính không?

Có thể, nhưng nếu diện tích kính trên 25% thì phải đáp ứng chỉ tiêu EIW tương ứng, ví dụ loại 1 là EIW45.

14. Hai nhà xưởng sát nhau có dùng chung khái niệm khoang cháy không?

Không. Khi xét hai nhà riêng biệt cần kiểm khoảng cách phòng cháy chống cháy theo Phụ lục E; khoang cháy áp dụng trong phạm vi nhà.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – QUY TRÌNH KIỂM TRA ĐÚNG NÊN THỰC HIỆN NHƯ THẾ NÀO?

Để rà khoang cháy và vách ngăn cháy nhà xưởng, nên làm theo thứ tự:

  1. Xác định công năng nhà xưởng hoặc nhà kho.
  2. Xác định nhóm F5.
  3. Xác định hạng A/B/C/D/E.
  4. Xác định bậc chịu lửa.
  5. Xác định cấp nguy hiểm cháy kết cấu.
  6. Xác định số tầng.
  7. Tính diện tích một tầng.
  8. Kiểm tra lỗ mở xuyên tầng.
  9. Tra Bảng H.9 hoặc H.11.
  10. Xác định diện tích khoang cháy cho phép.
  11. Kiểm việc có chữa cháy tự động toàn nhà.
  12. Xác định ranh giới cần tường ngăn cháy.
  13. Xác định các gian chỉ cần vách ngăn cháy.
  14. Chọn REI/EI tương ứng.
  15. Chọn cửa ngăn cháy.
  16. Kiểm kính.
  17. Xử lý các lỗ xuyên.
  18. Kiểm chi tiết tiếp giáp mái và mặt dựng.
  19. Đối chiếu bản vẽ với hiện trạng.
  20. Kiểm lại sau mỗi lần cải tạo.

Làm theo đúng thứ tự này sẽ tránh lỗi phổ biến nhất:

Chọn vật liệu trước rồi mới cố ép công trình vào vật liệu đó.

Phải làm ngược lại.

Quy chuẩn yêu cầu gì trước.

Sau đó mới chọn giải pháp đáp ứng.

QUY ĐỊNH VỀ KHOẢNG NGĂN CHÁY VÀ VÁCH NGĂN CHÁY TRONG NHÀ XƯỞNG – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?

Điểm quan trọng nhất của Quy định về khoảng ngăn cháy và vách ngăn cháy trong nhà xưởng là phải phân biệt rõ:

Khoang cháy không phải là vách ngăn cháy.

Khoang cháy là không gian được kiểm soát.

Tường, vách, sàn, cửa và các chi tiết xuyên qua là những bộ phận tạo nên giải pháp ngăn cháy.

Và cũng cần nhớ:

Vách EI45 không phải tường REI150.

Ở góc nhìn thực tế của PCCC Hùng Gia Phát, trước khi đặt mua bất kỳ tấm panel hay cửa chống cháy nào, chủ đầu tư nên kiểm trước bốn thứ:

Nhà hạng gì?

Bậc chịu lửa gì?

Diện tích khoang bao nhiêu?

Vị trí đó cần tường hay chỉ cần vách?

Bốn câu này rõ rồi mới đặt vật tư.

Làm ngược lại rất dễ mua đúng sản phẩm nhưng dùng sai vị trí.

NGUỒN PHÁP LÝ THAM KHẢO

  • QCVN 06:2022/BXD, ban hành theo Thông tư 06/2022/TT-BXD, hiệu lực từ 16/01/2023.
  • Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD, ban hành theo Thông tư 09/2023/TT-BXD, hiệu lực từ 01/12/2023.
  • Bảng 1, Bảng 2 QCVN 06 về tường ngăn cháy, vách ngăn cháy, cửa ngăn cháy và giới hạn chịu lửa.
  • Phụ lục H, Bảng H.9 về nhà sản xuất.
  • Phụ lục H, Bảng H.11 về nhà kho.
  • Phụ lục E về khoảng cách phòng cháy chống cháy giữa các nhà sản xuất, nhà kho.

Liên hệ với chúng tôi:

CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT

Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0943709898

Email: pccc.hgp@gmail.com

Website: https://pccchunggiaphat.com/