TCVN 3890:2023 về trang bị, bố trí, kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện PCCC là từ khóa được nhiều doanh nghiệp tìm kiếm, nhưng cần hiểu đúng: tên chính thức của tiêu chuẩn là TCVN 3890:2023 – Phòng cháy chữa cháy – Phương tiện phòng cháy và chữa cháy cho nhà và công trình – Trang bị, bố trí. Tiêu chuẩn vẫn đang ở trạng thái còn hiệu lực, tuy nhiên từ ngày 30/12/2025, các yêu cầu bắt buộc về trang bị, bố trí phương tiện PCCC cho nhà và công trình đã được điều chỉnh chủ yếu bởi QCVN 10:2025/BCA; còn việc kiểm tra, bảo dưỡng phải kết hợp quy định pháp luật, tiêu chuẩn chuyên ngành của từng hệ thống và hướng dẫn nhà sản xuất.
Nói ngắn gọn: năm 2026 không nên mở TCVN 3890:2023 rồi áp tất cả ngưỡng trang bị cho một công trình mới. Phải xác định thời điểm xây dựng, hồ sơ đã được phê duyệt, tình trạng cải tạo và phạm vi áp dụng của QCVN 10:2025/BCA trước.

TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC CÒN HIỆU LỰC KHÔNG?
Có. TCVN 3890:2023 hiện vẫn được Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam ghi nhận ở trạng thái còn hiệu lực và đã thay thế TCVN 3890:2009.
Tuy nhiên, có một điểm rất quan trọng trong năm 2026:
Từ ngày 30/12/2025, QCVN 10:2025/BCA có hiệu lực và trở thành quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc về trang bị, bố trí phương tiện PCCC, CNCH cho nhà và công trình.
Cục Cảnh sát PCCC và CNCH xác định QCVN 10 được xây dựng trên cơ sở TCVN 3890:2023 nhưng đã:
- Giảm nhiều yêu cầu trang bị.
- Điều chỉnh ngưỡng báo cháy.
- Điều chỉnh ngưỡng chữa cháy tự động.
- Điều chỉnh cấp nước chữa cháy.
- Bổ sung phương tiện CNCH.
- Thay đổi một số yêu cầu bình chữa cháy.
Vậy nên phải phân biệt:
TCVN 3890:2023 vẫn tồn tại.
Nhưng:
QCVN 10:2025/BCA là văn bản kỹ thuật bắt buộc hiện hành đối với phạm vi mà quy chuẩn điều chỉnh.
Đây là điểm dễ nhầm nhất.

TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC CÓ TÊN CHÍNH THỨC LÀ GÌ?
Tên chính thức là:
TCVN 3890:2023 – Phòng cháy chữa cháy – Phương tiện phòng cháy và chữa cháy cho nhà và công trình – Trang bị, bố trí.
Điều đáng chú ý:
Bản 2009 có tên:
“Trang bị, bố trí, kiểm tra, bảo dưỡng.”
Nhưng bản 2023 chỉ còn:
“Trang bị, bố trí.”
Vậy nên cụm “TCVN 3890:2023 về kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện PCCC” thường được dùng khi tìm kiếm, nhưng không phải tên đầy đủ chính thức của tiêu chuẩn.
Nói thật, nếu làm hồ sơ kỹ thuật thì nên ghi đúng tên.
Còn khi viết SEO có thể giữ cụm tìm kiếm phổ biến, nhưng trong nội dung phải giải thích rõ để người đọc không áp nhầm.

TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC ÁP DỤNG CHO NHỮNG CÔNG TRÌNH NÀO?
TCVN 3890:2023 được xây dựng cho việc trang bị, bố trí phương tiện và hệ thống PCCC tại:
- Nhà.
- Công trình.
- Đô thị.
- Khu kinh tế.
- Khu công nghiệp.
- Cụm công nghiệp.
- Khu chế xuất.
- Khu công nghệ cao.
- Các khu chức năng khác.
Phạm vi của tiêu chuẩn bao gồm các trường hợp:
- Xây dựng mới.
- Cải tạo làm tăng quy mô.
- Chuyển đổi công năng.
- Cải tạo làm tăng quy mô khu chức năng.
- Thay đổi hạng nguy hiểm cháy, cháy nổ theo hướng nguy hiểm hơn.
Nhưng năm 2026, công trình mới và nhiều trường hợp cải tạo phải ưu tiên đối chiếu phạm vi QCVN 10:2025/BCA.
Cục Cảnh sát PCCC cũng đã trả lời rằng công trình hiện hữu xây dựng trước thời điểm QCVN 10 có hiệu lực có thể lựa chọn áp dụng QCVN 10 để thiết kế điều chỉnh, nghiệm thu PCCC theo quy định.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC KHÁC TCVN 3890:2009 Ở ĐIỂM NÀO?
TCVN 3890:2023 đã giảm và điều chỉnh khá nhiều yêu cầu so với bản 2009.
Cục Cảnh sát PCCC từng hướng dẫn một số thay đổi đáng chú ý như:
- Giảm phạm vi yêu cầu hệ thống chữa cháy tự động ở một số công trình.
- Điều chỉnh yêu cầu báo cháy tại trần giả, sàn nâng.
- Tăng ngưỡng diện tích phải chữa cháy tự động ở một số gian sản xuất hạng C.
- Giảm số lượng, chủng loại dụng cụ phá dỡ.
- Điều chỉnh số lượng bình chữa cháy.
- Điều chỉnh phạm vi cấp nước chữa cháy ngoài nhà.
Ví dụ đối với một số gian sản xuất hạng C, ngưỡng diện tích chữa cháy tự động từng được tăng từ 300 m² lên 1.000 m² trong bản 2023.
Nhưng hiện nay các ngưỡng mới lại phải tiếp tục đối chiếu QCVN 10.
Đây chính là lý do không nên lấy một bảng TCVN cũ đã lưu trong máy rồi áp cho công trình năm 2026.

TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – QCVN 10:2025/BCA THAY ĐỔI GÌ?
QCVN 10:2025/BCA đã thay thế vai trò hướng dẫn bắt buộc trước đây của TCVN 3890 trong phạm vi trang bị, bố trí phương tiện PCCC cho nhà và công trình.
Một số thay đổi nổi bật:
- Bỏ yêu cầu dự trữ tối thiểu 10% số bình chữa cháy cho nhà, công trình.
- Giảm nhiều loại hình phải trang bị báo cháy tự động.
- Giảm một số trường hợp phải lắp chữa cháy tự động.
- Điều chỉnh yêu cầu họng nước chữa cháy trong nhà.
- Điều chỉnh cấp nước chữa cháy ngoài nhà.
- Bổ sung yêu cầu với mặt nạ lọc độc.
- Quy định loa thông báo, hướng dẫn thoát nạn.
- Quy định phương tiện CNCH theo loại công trình.
Cục Cảnh sát PCCC còn gọi QCVN 10 là văn bản kỹ thuật bắt buộc, thay thế cho các hướng dẫn trang bị tại TCVN 3890:2023 trước đây.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – CÔNG TRÌNH XÂY NĂM 2024 ÁP DỤNG THẾ NÀO?
Với công trình đã xây dựng, nghiệm thu và đưa vào hoạt động trước QCVN 10, phải xem thời điểm và hồ sơ pháp lý của công trình.
Cục Cảnh sát PCCC đã có hướng dẫn thực tế:
Công trình đưa vào hoạt động năm 2024 thì việc trang bị PCCC có thể được xem xét theo bộ quy định có hiệu lực tại thời điểm đó, gồm QCVN 06:2022/BXD + Sửa đổi 1:2023 và TCVN 3890:2023.
Vậy nên không nên kiểm công trình 2024 bằng cách:
“Bây giờ QCVN 10 mới rồi, thay hết.”
Phải xem:
- Hồ sơ thẩm duyệt/thẩm định.
- Hồ sơ nghiệm thu.
- Thời điểm công trình đưa vào sử dụng.
- Có cải tạo hay không.
- Có đổi công năng không.
- Có tăng quy mô không.
Đôi khi giữ nguyên thiết kế cũ mới là đúng.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – BÌNH CHỮA CHÁY CẦN BỐ TRÍ THẾ NÀO?
Bình chữa cháy phải được lựa chọn và bố trí theo nguy cơ cháy, đồng thời bảo đảm dễ nhìn, dễ lấy và có thể sử dụng ngay khi xảy ra sự cố.
Trong thực tế cần kiểm:
- Loại bình phù hợp chất cháy.
- Khối lượng/chủng loại.
- Phạm vi bảo vệ.
- Khoảng cách tiếp cận.
- Không bị che khuất.
- Không đặt nơi dễ va đập.
- Không đặt nơi nhiệt độ vượt điều kiện sản phẩm.
Năm 2026, yêu cầu số lượng và bố trí phải xem QCVN 10:2025/BCA cùng các tiêu chuẩn về bình như TCVN 7435.
Một thay đổi đáng chú ý là QCVN 10 đã bỏ yêu cầu dự trữ ít nhất 10% tổng số bình như cách TCVN 3890:2023 trước đây quy định.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – BÌNH CHỮA CHÁY CẦN KIỂM TRA GÌ?
Không nên chỉ nhìn đồng hồ áp suất rồi kết luận bình còn tốt.
Khi tự kiểm tra nên rà:
- Bình có còn đúng vị trí không.
- Niêm phong có nguyên không.
- Chốt an toàn.
- Vòi phun.
- Loa phun.
- Vỏ bình.
- Ăn mòn.
- Đồng hồ áp suất nếu có.
- Khối lượng đối với loại phải kiểm khối lượng.
- Nhãn hướng dẫn.
- Hạn và chu kỳ bảo dưỡng theo tiêu chuẩn áp dụng.
- Có bị đồ đạc che không.
Nếu phát hiện:
- Mất áp.
- Rò.
- Bình móp.
- Ăn mòn.
- Đã sử dụng.
- Không rõ nguồn gốc.
thì nên đưa ra khỏi vị trí trực chiến để kiểm tra, nạp hoặc thay thế đúng quy trình.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – HỆ THỐNG BÁO CHÁY CẦN KIỂM TRA THẾ NÀO?
Hệ thống báo cháy phải duy trì khả năng phát hiện, truyền tín hiệu và báo động đúng vùng khi có cháy.
Khi vận hành nên kiểm:
- Tủ trung tâm.
- Nguồn điện chính.
- Ắc quy dự phòng.
- Đầu báo.
- Nút nhấn.
- Chuông, còi.
- Đèn báo.
- Module điều khiển.
- Hiển thị zone/address.
- Tín hiệu liên động.
Một lỗi chúng tôi gặp rất nhiều:
Tủ trung tâm báo “FAULT”.
Kỹ thuật bấm reset.
Màn hình hết lỗi trong vài phút.
Sau đó lỗi quay lại.
Reset không phải bảo dưỡng.
Phải tìm nguyên nhân.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – SPRINKLER CẦN RÀ NHỮNG GÌ?
Với hệ thống chữa cháy tự động, kiểm tra cần đi từ đầu phun đến nguồn nước.
Nên rà:
- Đầu sprinkler có bị sơn không.
- Có bị vật liệu trang trí che không.
- Khoảng cách tới hàng hóa.
- Van zone.
- Alarm valve.
- Flow switch.
- Pressure switch.
- Áp suất hệ thống.
- Bơm chữa cháy.
- Tủ điều khiển.
- Bể nước.
- Họng tiếp nước.
Nói thật, một đầu sprinkler bị sơn phủ hoàn toàn vẫn trông “mới”.
Nhưng đó lại là đầu phun có nguy cơ không hoạt động đúng.
Đây là lý do kiểm tra PCCC phải nhìn bằng mắt thật, không chỉ đọc hồ sơ.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – HỌNG NƯỚC TRONG NHÀ CẦN KIỂM TRA GÌ?
Tủ họng nước phải ở trạng thái có thể sử dụng ngay.
Kiểm:
- Van.
- Cuộn vòi.
- Lăng.
- Khớp nối.
- Tủ.
- Biển nhận biết.
- Áp lực.
- Khả năng khởi động bơm.
Một chiếc tủ đỏ gắn trên tường chưa đồng nghĩa với “đạt PCCC”.
Có nơi mở tủ ra:
Không vòi.
Không lăng.
Van kẹt.
Hoặc cả tủ bị khóa.
Vậy nên phải kiểm thiết bị bên trong.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – ĐÈN EXIT VÀ ĐÈN SỰ CỐ ÁP DỤNG TIÊU CHUẨN NÀO?
Đối với chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn, tiêu chuẩn chuyên ngành quan trọng là TCVN 13456:2022.
TCVN 3890:2023 cũng viện dẫn TCVN 13456 trong danh mục tiêu chuẩn liên quan.
Năm 2026, QCVN 10 tiếp tục quy định nhà, công trình phải trang bị phương tiện chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn theo phạm vi tương ứng.
Khi kiểm tra:
- Cắt điện thử.
- Xem Exit còn sáng không.
- Đi toàn tuyến thoát.
- Kiểm điểm đổi hướng.
- Kiểm cầu thang.
- Kiểm pin dự phòng.
- Kiểm biển có bị che không.
Đừng chỉ nhìn đèn sáng lúc điện lưới còn hoạt động.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – BAO LÂU PHẢI BẢO DƯỠNG MỘT LẦN?
Không có một chu kỳ duy nhất của TCVN 3890:2023 áp cho mọi phương tiện.
Đây là chỗ rất dễ viết sai.
Tần suất kiểm tra, bảo dưỡng phụ thuộc vào:
- Loại phương tiện.
- Tiêu chuẩn chuyên ngành.
- Hồ sơ kỹ thuật.
- Hướng dẫn nhà sản xuất.
- Điều kiện môi trường.
- Mức độ sử dụng.
- Quy định quản lý PCCC hiện hành.
Ví dụ:
Bình chữa cháy sẽ theo hệ tiêu chuẩn của bình.
Báo cháy theo tiêu chuẩn hệ thống báo cháy.
Hệ thống chữa cháy tự động theo tiêu chuẩn thiết kế, lắp đặt và bảo trì tương ứng.
Đừng lập một bảng:
“Tất cả thiết bị PCCC 6 tháng bảo dưỡng một lần.”
Không chính xác.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – CƠ SỞ NÊN QUẢN LÝ THẾ NÀO?
Cơ sở nên quản lý phương tiện bằng danh mục và lịch kiểm tra rõ ràng.
Một bảng đơn giản nên có:
- Tên thiết bị.
- Model.
- Vị trí.
- Số lượng.
- Ngày đưa vào sử dụng.
- Tình trạng.
- Ngày kiểm tra gần nhất.
- Nội dung bảo dưỡng.
- Người thực hiện.
- Ngày dự kiến kiểm tiếp.
Nếu hệ thống lớn, có thể gắn mã QR cho từng:
- Bình.
- Tủ hydrant.
- Bơm.
- Van.
- Tủ báo cháy.
Không cần làm phức tạp.
Quan trọng là người quản lý biết:
Cái nào đang tốt.
Cái nào đang lỗi.
Cái nào phải sửa.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – NHỮNG LỖI NÀO THƯỜNG GẶP?
Các lỗi dễ gặp gồm:
- Vẫn áp nguyên TCVN 3890:2009.
- Không cập nhật QCVN 10:2025/BCA.
- Hiểu TCVN 3890:2023 là quy chuẩn bắt buộc duy nhất.
- Trang bị quá mức cần thiết.
- Thiếu thiết bị do dùng nhầm ngưỡng cũ.
- Bình chữa cháy bị che.
- Tủ báo cháy đang fault.
- Đầu báo bị tháo.
- Sprinkler bị che.
- Họng nước thiếu vòi.
- Bơm không ở chế độ phù hợp.
- Exit hết pin.
- Không có sổ theo dõi.
- Chỉ bảo dưỡng trước ngày kiểm tra.
PCCC Hùng Gia Phát thường khuyên khách:
Đừng bảo trì vì “sắp có đoàn”.
Hãy bảo trì để lúc cháy hệ thống chạy.
Hai cách nghĩ này khác nhau rất nhiều.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP LÀ GÌ?
1. TCVN 3890:2023 còn hiệu lực không?
Có. VSQI hiện ghi nhận TCVN 3890:2023 ở trạng thái còn hiệu lực.
2. TCVN 3890:2023 có thay TCVN 3890:2009 không?
Có. TCVN 3890:2023 thay thế bản 2009.
3. Tên chính thức có chữ “kiểm tra, bảo dưỡng” không?
Không. Tên chính thức của bản 2023 chỉ kết thúc bằng “Trang bị, bố trí”.
4. Năm 2026 công trình mới áp TCVN 3890 hay QCVN 10?
Các yêu cầu bắt buộc về trang bị, bố trí hiện phải ưu tiên đối chiếu QCVN 10:2025/BCA trong phạm vi quy chuẩn điều chỉnh.
5. Công trình xây năm 2024 có phải thay toàn bộ theo QCVN 10 không?
Không thể kết luận như vậy. Phải xem thời điểm xây dựng, hồ sơ và phạm vi cải tạo. Cục Cảnh sát PCCC đã hướng dẫn công trình hoạt động năm 2024 có thể đối chiếu TCVN 3890:2023 theo thời điểm đưa vào sử dụng.
6. TCVN 3890 có quy định một chu kỳ bảo dưỡng chung không?
Không nên hiểu như vậy. Chu kỳ phải theo từng thiết bị, hệ thống và tiêu chuẩn chuyên ngành.
TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ, BỐ TRÍ, KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG PHƯƠNG TIỆN PCCC – ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT CẦN NHỚ LÀ GÌ?
Điều cần nhớ nhất là:
TCVN 3890:2023 vẫn còn hiệu lực, nhưng không nên dùng nó như bộ quy định duy nhất để thiết kế PCCC năm 2026.
Hãy kiểm theo thứ tự:
Thời điểm công trình → hồ sơ được phê duyệt → có cải tạo hay không → QCVN 10 có áp dụng không → tiêu chuẩn chuyên ngành nào liên quan.
Nói thật, làm như vậy mất thêm 10 phút lúc đầu.
Nhưng tránh được chuyện:
Thiết kế sai ngưỡng.
Mua thừa thiết bị.
Hoặc thiếu hệ thống phải làm lại sau này.
NGUỒN THAM KHẢO
- TCVN 3890:2023 – VSQI.
- Hướng dẫn của Cục Cảnh sát PCCC về TCVN 3890:2023.
- QCVN 10:2025/BCA và giới thiệu những thay đổi so với TCVN 3890:2023.
- Hướng dẫn áp dụng QCVN 10 cho công trình hiện hữu.
Liên hệ với chúng tôi:
CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT
Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0943709898
Email: pccc.hgp@gmail.com
Website: https://pccchunggiaphat.com/