Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 06:2022/BXD về an toàn cháy cho nhà

Rate this post

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 06:2022/BXD về an toàn cháy cho nhà là quy chuẩn quan trọng dùng để thiết kế, kiểm tra các giải pháp an toàn cháy cho nhiều loại nhà và công trình tại Việt Nam. Tại thời điểm cập nhật ngày 12/09/2026, QCVN 06:2022/BXD ban hành theo Thông tư 06/2022/TT-BXD vẫn còn hiệu lực và phải được áp dụng cùng Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD ban hành theo Thông tư 09/2023/TT-BXD.

Điểm cần hiểu ngay là QCVN 06 không chỉ nói về bình chữa cháy hay hệ thống sprinkler. Quy chuẩn đi từ phân loại nguy hiểm cháy, bậc chịu lửa, lối thoát nạn, ngăn cháy lan, chống khói, cấp nước chữa cháy, cho đến đường xe chữa cháy và cứu nạn. Nếu làm sai ngay ở mặt bằng kiến trúc thì thiết bị PCCC tốt đến đâu cũng khó sửa được phần gốc.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ CÓ CÒN HIỆU LỰC NĂM 2026 KHÔNG?

Có. Tại thời điểm ngày 12/09/2026, QCVN 06:2022/BXD vẫn còn hiệu lực và đang được áp dụng cùng Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD.

Thông tư 06/2022/TT-BXD:

  • Ban hành ngày 30/11/2022.
  • Có hiệu lực từ ngày 16/01/2023.
  • Ban hành QCVN 06:2022/BXD.
  • Thay thế QCVN 06:2021/BXD.

Thông tư 09/2023/TT-BXD:

  • Ban hành ngày 16/10/2023.
  • Có hiệu lực từ ngày 01/12/2023.
  • Ban hành Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD.
  • Hiện vẫn được Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật xác định là còn hiệu lực.

Điều quan trọng là không được đọc riêng bản QCVN 06:2022 ban đầu rồi áp dụng máy móc.

Sửa đổi 1:2023 đã sửa khá nhiều nội dung liên quan đến:

  • Phạm vi áp dụng.
  • Lối thoát nạn.
  • Cầu thang.
  • Buồng thang.
  • Ngăn cháy.
  • Cấp nước chữa cháy.
  • Đường xe chữa cháy.
  • Một số yêu cầu đối với nhà cao tầng.
  • Một số phụ lục kỹ thuật.

Những nội dung không được sửa tại Sửa đổi 1:2023 thì tiếp tục áp dụng theo QCVN 06:2022/BXD bản gốc.

Vậy nên cách gọi chính xác khi làm hồ sơ năm 2026 nên là:

QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ KHÁC GÌ VỚI TCVN?

QCVN 06 là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tức các yêu cầu kỹ thuật trong phạm vi áp dụng phải được tuân thủ khi thiết kế, xây dựng, cải tạo công trình. Trong khi đó, các TCVN thường đóng vai trò tài liệu tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể cho từng hệ thống hoặc giải pháp.

Có thể hiểu đơn giản:

QCVN 06 trả lời:

“Công trình phải bảo đảm mức an toàn cháy nào?”

Các TCVN chuyên ngành trả lời sâu hơn:

“Hệ thống cụ thể phải thiết kế như thế nào?”

Ví dụ khi làm một nhà xưởng, ngoài QCVN 06 có thể còn phải kiểm tra:

  • Tiêu chuẩn hệ thống sprinkler.
  • Tiêu chuẩn báo cháy.
  • Tiêu chuẩn cấp nước chữa cháy.
  • Tiêu chuẩn cửa ngăn cháy.
  • Tiêu chuẩn hệ thống hút khói.
  • Tiêu chuẩn điện.
  • Tiêu chuẩn chuyên ngành sản xuất.

Một lỗi khá thường gặp là lấy một TCVN rồi nghĩ rằng đã đủ cho toàn bộ PCCC.

Không phải.

QCVN 06:2022/BXD là cái khung lớn.

Còn từng hệ thống đi sâu bằng các tài liệu chuẩn tương ứng.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ ÁP DỤNG CHO NHỮNG CÔNG TRÌNH NÀO?

Sau Sửa đổi 1:2023, phạm vi QCVN 06 bao phủ nhiều nhóm nhà ở, nhà công cộng, nhà sản xuất, nhà kho và công trình hạ tầng trong những giới hạn quy mô nhất định.

Các nhóm đáng chú ý gồm:

  • Chung cư và nhà ở tập thể có chiều cao PCCC không quá 150 m và không quá 3 tầng hầm.
  • Nhà ở riêng lẻ thuộc các ngưỡng quy mô quy định.
  • Nhà công cộng có chiều cao PCCC không quá 150 m và không quá 3 tầng hầm.
  • Nhà sản xuất, nhà kho có chiều cao PCCC không quá 50 m và không quá 1 tầng hầm.
  • Nhà cung cấp cơ sở, tiện ích hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi quy định.
  • Nhà phục vụ giao thông vận tải.
  • Một số nhà phục vụ nông nghiệp và phát triển nông thôn.

Riêng nhà ở riêng lẻ sau Sửa đổi 1:2023 cần lưu ý các ngưỡng như:

  • Cao từ 7 tầng trở lên; hoặc
  • Có chiều cao PCCC từ 25 m trở lên; hoặc
  • Có khối tích từ 5.000 m³ trở lên; hoặc
  • Có nhiều hơn 1 tầng hầm đến 3 tầng hầm.

Nhà ở riêng lẻ kết hợp mục đích sử dụng khác và nhà ở riêng lẻ chuyển đổi công năng cũng phải được kiểm tra theo phạm vi mới.

Đây là điểm nhiều người vẫn dùng thông tin cũ.

Ví dụ một nhà chỉ 6 tầng nhưng chiều cao PCCC đã vượt 25 m thì không thể chỉ nhìn số tầng rồi kết luận không thuộc phạm vi.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ CÓ ÁP DỤNG KHI CẢI TẠO CÔNG TRÌNH KHÔNG?

Có. QCVN 06 không chỉ áp dụng khi xây mới mà còn áp dụng trong phạm vi cải tạo, sửa chữa khi việc thay đổi ảnh hưởng tới an toàn cháy.

Các trường hợp cần đặc biệt lưu ý gồm:

  • Thay đổi công năng.
  • Thay đổi giải pháp thoát nạn.
  • Tăng mức nguy hiểm cháy của vật liệu.
  • Làm giảm giới hạn chịu lửa của cấu kiện.
  • Thay đổi hạng nguy hiểm cháy, cháy nổ theo hướng nguy hiểm hơn.
  • Làm phát sinh yêu cầu an toàn cháy cao hơn.
  • Cải tạo hệ thống bảo vệ chống cháy.

Ví dụ thực tế:

Một tầng văn phòng chuyển thành khách sạn.

Một kho kim loại chuyển sang chứa nhựa.

Một tầng kỹ thuật biến thành kho.

Một nhà ở chuyển sang kinh doanh lưu trú.

Không xây thêm mét vuông nào.

Nhưng yêu cầu PCCC vẫn có thể thay đổi rất nhiều.

Vậy nên đừng hiểu:

“Chỉ sửa nội thất nên không liên quan QCVN 06.”

Đôi khi thay đổi công năng còn quan trọng hơn tăng diện tích.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ GỒM NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH NÀO?

QCVN 06 được tổ chức thành các nhóm nội dung khá rõ, đi từ phân loại nguy hiểm cháy đến giải pháp cứu nạn.

Cấu trúc chính gồm:

  1. Quy định chung.
  2. Phân loại kỹ thuật về cháy.
  3. Bảo đảm an toàn cho người.
  4. Ngăn chặn cháy lan.
  5. Cấp nước chữa cháy.
  6. Chữa cháy và cứu nạn.
  7. Tổ chức thực hiện.

Ngoài phần chính còn có các phụ lục quan trọng về:

  • Yêu cầu bổ sung cho một số nhóm nhà.
  • Phân loại vật liệu theo đặc tính cháy.
  • Hạng nguy hiểm cháy, cháy nổ.
  • Bảo vệ chống khói.
  • Khoảng cách PCCC.
  • Giới hạn chịu lửa.
  • Khoảng cách tới lối ra và chiều rộng lối thoát.
  • Bậc chịu lửa.
  • Hình minh họa.

Nếu phải đọc QCVN 06 lần đầu, Hùng Gia Phát thường không khuyên đọc từ trang 1 đến cuối như đọc sách.

Hãy bắt đầu từ công năng công trình.

Sau đó lần theo:

Công năng → chiều cao PCCC → bậc chịu lửa → khoang cháy → thoát nạn → chống khói → chữa cháy.

Đọc như vậy dễ hiểu hơn nhiều.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ PHÂN LOẠI CÔNG NĂNG F1, F2, F3, F4, F5 NHƯ THẾ NÀO?

Nhóm nguy hiểm cháy theo công năng là một trong những cơ sở quan trọng nhất để áp dụng QCVN 06.

Có thể hiểu nhanh:

  • F1: nhóm nhà có người ở, ngủ hoặc lưu trú.
  • F2: công trình văn hóa, giải trí, tập trung đông người.
  • F3: thương mại, dịch vụ.
  • F4: giáo dục, hành chính, văn phòng và một số công năng tương tự.
  • F5: sản xuất, kho và công trình công nghiệp.

Trong mỗi nhóm lại có các phân nhóm nhỏ.

Ví dụ:

F1.3 thường gặp ở chung cư.

F5 thường gặp ở nhà xưởng và nhà kho.

Việc xác định sai nhóm công năng có thể kéo theo sai:

  • Số lối thoát.
  • Khoảng cách thoát nạn.
  • Diện tích khoang cháy.
  • Bậc chịu lửa.
  • Hệ thống chữa cháy.
  • Giải pháp chống khói.
  • Đường xe chữa cháy.

Một công trình hỗn hợp còn khó hơn.

Ví dụ dưới là trung tâm thương mại.

Trên là căn hộ.

Có tầng hầm để xe.

Không thể lấy yêu cầu của chung cư áp cho toàn bộ tòa nhà một cách đơn giản.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH CHIỀU CAO PCCC NHƯ THẾ NÀO?

Chiều cao PCCC không phải lúc nào cũng giống chiều cao kiến trúc ghi trên bản vẽ.

QCVN 06 xác định chiều cao PCCC căn cứ vào khoảng cách từ mặt đường thấp nhất cho xe chữa cháy tiếp cận đến vị trí tương ứng của tầng trên cùng theo phương pháp quy định trong quy chuẩn.

Đây là con số ảnh hưởng tới rất nhiều yêu cầu:

  • Loại buồng thang.
  • Đường và bãi đỗ xe chữa cháy.
  • Lối vào từ trên cao.
  • Hệ thống chống khói.
  • Bậc chịu lửa.
  • Diện tích khoang cháy.
  • Hệ thống chữa cháy.
  • Một số ngoại lệ về lối thoát.

Vậy nên trong hồ sơ PCCC, đừng lấy chiều cao công trình trong hồ sơ kiến trúc rồi mặc nhiên gọi đó là chiều cao PCCC.

Phải xác định theo đúng định nghĩa.

Sai 1–2 m ở một công trình nằm sát ngưỡng 15 m, 25 m hoặc 28 m đôi khi kéo theo cả một loạt yêu cầu khác.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH BẬC CHỊU LỬA RA SAO?

Bậc chịu lửa của nhà, công trình hoặc khoang cháy được xác định dựa trên giới hạn chịu lửa của các kết cấu, cấu kiện sử dụng để xây dựng công trình.

QCVN 06 phân bậc chịu lửa từ I đến V.

Nhưng không nên hiểu đơn giản:

Bậc I luôn tốt.

Bậc V luôn sai.

Công trình phải chọn bậc chịu lửa phù hợp với:

  • Công năng.
  • Chiều cao.
  • Diện tích.
  • Số tầng.
  • Hạng nguy hiểm cháy.
  • Diện tích khoang cháy.
  • Kết cấu sử dụng.

Các cấu kiện cần xem gồm:

  • Cột.
  • Dầm.
  • Sàn.
  • Tường chịu lực.
  • Tường ngoài.
  • Kết cấu mái.
  • Vách.
  • Tường ngăn cháy.

Ví dụ nhà thép tiền chế không thể chỉ nhìn khung thép rồi kết luận đạt hay không đạt.

Phải kiểm tra:

Giới hạn chịu lửa yêu cầu bao nhiêu.

Kết cấu thực tế đạt bao nhiêu.

Có cần sơn chống cháy không.

Có cần bọc vật liệu bảo vệ không.

Đó mới là cách làm đúng.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH LỐI THOÁT NẠN THẾ NÀO?

Lối thoát nạn là một trong những phần quan trọng nhất của QCVN 06. Số lượng và chiều rộng lối ra được xác định dựa trên số người lớn nhất có thể thoát qua và khoảng cách từ vị trí xa nhất tới lối ra gần nhất.

Không có công thức:

“Cứ nhà trên 500 m² thì hai cửa.”

Phải xem từng công năng.

Một số trường hợp phải có ít nhất hai lối ra gồm:

  • Gian phòng F1.1 có trên 15 người.
  • Gian phòng tầng hầm, nửa hầm có trên 15 người.
  • Gian phòng có từ 50 người trở lên.
  • Một số gian phòng F5 theo số người, diện tích và hạng nguy hiểm cháy.
  • Các tầng thuộc những trường hợp được quy chuẩn chỉ định.

Với tầng hầm và tầng nửa hầm, diện tích trên 300 m² hoặc sử dụng cho trên 15 người cũng là mốc rất đáng chú ý khi xác định số lối ra.

Nói thật, phần thoát nạn nên giải quyết trước khi chốt kiến trúc.

Thêm một đầu phun sau này còn làm được.

Thêm một cầu thang sau khi xây xong thường rất khó.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ CÓ CHO PHÉP CHỈ MỘT LỐI RA THOÁT NẠN KHÔNG?

Có một số trường hợp được phép chỉ bố trí một lối ra thoát nạn, nhưng phải đồng thời thỏa nhiều điều kiện.

Sau Sửa đổi 1:2023, với một số nhóm F1.2, F2, F3, F4.2, F4.3, F4.4, các ngưỡng đáng chú ý gồm:

  • Nhà có chiều cao PCCC không quá 15 m: diện tích tầng không quá 300 m² và số người không quá 20.
  • Trên 15 m đến 21 m: diện tích tầng không quá 200 m² và số người không quá 20.
  • Trên 21 m đến 25 m: diện tích tầng không quá 150 m² và số người không quá 15.

Nhưng ngoài diện tích và số người còn phải đáp ứng các điều kiện khác về báo cháy, chữa cháy, lối thoát khẩn cấp, công năng nguy hiểm và các yêu cầu liên quan.

Đây là chỗ người đọc hay bỏ mất nửa câu.

Họ thấy:

“Dưới 300 m² được một lối.”

Rồi dừng.

Không đúng.

Phải đọc cả cụm điều kiện.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ CÓ CHO PHÉP DÙNG CỬA CUỐN LÀM LỐI THOÁT NẠN KHÔNG?

Không. Lối ra có đặt cửa cuốn hoặc cửa quay không được tính là lối ra thoát nạn theo QCVN 06.

Quy chuẩn cũng loại trừ một số loại cửa trượt, xếp khỏi việc tính như lối ra thoát nạn, trừ trường hợp có cửa bản lề đáp ứng đầy đủ yêu cầu được bố trí trong hệ cửa đó.

Đây là lỗi khá thường gặp ở:

  • Showroom.
  • Cửa hàng.
  • Kho.
  • Nhà phố kinh doanh.
  • Nhà máy.
  • Tầng thương mại.

Ban ngày cửa cuốn mở rất rộng.

Ai nhìn cũng thấy ra ngoài dễ.

Nhưng khi cháy:

Mất điện.

Motor lỗi.

Cửa biến dạng.

Khói che tầm nhìn.

Lúc đó cửa cuốn không còn là phương án thoát an toàn.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH BUỒNG THANG NHÀ CAO TẦNG RA SAO?

Đối với nhà có chiều cao PCCC lớn hơn 28 m, QCVN 06 yêu cầu bố trí buồng thang bộ không nhiễm khói theo nguyên tắc tại 3.4.13, trừ một số trường hợp riêng của nhà F5.

Quy chuẩn yêu cầu có buồng thang N1 và cho phép một số giải pháp N2, N3 thay thế trong các điều kiện cụ thể.

Đây là phần rất quan trọng.

Hai cầu thang nằm trong hai hộp bê tông không có nghĩa mặc nhiên là đạt.

Phải kiểm tra:

  • Loại buồng thang.
  • Khoang đệm.
  • Cửa ngăn cháy.
  • Tăng áp.
  • Hút khói.
  • Nguồn điện.
  • Hành lang đi vào thang.
  • Khả năng duy trì môi trường không nhiễm khói.

Trong cháy nhà cao tầng, khói thường làm mất khả năng thoát người trước khi lửa trực tiếp lan tới khu vực.

Vậy nên thiết kế chống khói không phải phần “làm thêm cho đủ hồ sơ”.

Nó là phần sống còn.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH NGĂN CHÁY LAN NHƯ THẾ NÀO?

QCVN 06 dành riêng Mục 4 cho yêu cầu ngăn chặn cháy lan.

Mục tiêu là giới hạn đám cháy và sản phẩm cháy trong phạm vi cho phép đủ lâu để:

  • Người thoát nạn.
  • Lực lượng chữa cháy tiếp cận.
  • Kết cấu không sụp đổ quá sớm.
  • Đám cháy không lan nhanh sang khu vực khác.

Các giải pháp thường gặp gồm:

  • Tường ngăn cháy.
  • Vách ngăn cháy.
  • Sàn ngăn cháy.
  • Cửa ngăn cháy.
  • Màn hoặc rèm ngăn cháy.
  • Khoang cháy.
  • Bịt kín xuyên tường, xuyên sàn.
  • Xử lý khe kỹ thuật.
  • Giới hạn lỗ mở.

Một lỗi ngoài công trường rất thực tế:

Bản vẽ có tường chống cháy.

Thi công cũng xây đúng.

Sau đó đội MEP khoan xuyên qua để chạy:

Ống nước.

Máng cáp.

Ống gió.

Rồi để nguyên khe hở.

Tường chống cháy trên bản vẽ rất đẹp.

Nhưng thực tế đã thủng.

Vậy nên phần bịt kín xuyên tường, xuyên sàn phải được quản lý ngay từ lúc thi công MEP.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH KHOANG CHÁY VÀ DIỆN TÍCH KHOANG CHÁY RA SAO?

Khoang cháy được sử dụng để chia công trình thành các khu vực giới hạn nhằm hạn chế cháy lan.

Diện tích khoang cháy tối đa không có một con số chung cho mọi công trình.

Nó phụ thuộc vào:

  • Nhóm công năng.
  • Bậc chịu lửa.
  • Cấp nguy hiểm cháy kết cấu.
  • Chiều cao PCCC.
  • Số tầng.
  • Hạng nguy hiểm cháy.
  • Hệ thống chữa cháy tự động.

Các bảng tại QCVN 06 và Phụ lục H quy định chi tiết theo từng nhóm nhà. (THƯ VIỆN PHÁP LUẬT)

Vậy nên không nên hỏi:

“Một khoang cháy tối đa bao nhiêu mét vuông?”

mà chưa cho biết công trình là gì.

Ví dụ:

Kho.

Nhà xưởng.

Chung cư.

Trung tâm thương mại.

đều có cách xác định khác nhau.

Đây cũng là lý do thiết kế kiến trúc và sprinkler cần phối hợp.

Trong một số trường hợp, giải pháp chữa cháy tự động có ảnh hưởng tới giới hạn quy mô được phép của khu vực cháy.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH HỆ THỐNG CHỐNG KHÓI NHƯ THẾ NÀO?

QCVN 06 dành Phụ lục D để quy định về bảo vệ chống khói.

Tùy công trình, giải pháp có thể gồm:

  • Hút khói hành lang.
  • Hút khói tầng hầm.
  • Hút khói gian phòng.
  • Cấp không khí bù.
  • Tăng áp buồng thang.
  • Tăng áp khoang đệm.
  • Điều khiển van khói.
  • Liên động với hệ thống báo cháy.

Không phải nhà nào cũng làm một công thức giống nhau.

Cần xác định:

  • Công năng.
  • Diện tích.
  • Có tầng hầm hay không.
  • Chiều cao PCCC.
  • Hành lang có kín hay không.
  • Buồng thang loại gì.
  • Có không gian thông tầng hay không.

Nói thật, phần chống khói là một trong những phần hay bị xử lý muộn nhất.

Kiến trúc đã xong.

MEP đã kín trần.

Sau đó mới tìm chỗ đặt quạt và ống khói.

Lúc ấy gần như chắc chắn phải va chạm với dầm hoặc đường ống khác.

Tốt nhất nên xử lý ngay từ concept MEP.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH CẤP NƯỚC CHỮA CHÁY RA SAO?

Mục 5 của QCVN 06 quy định về cấp nước chữa cháy, gồm nguồn nước ngoài nhà và trong nhà theo phạm vi áp dụng.

Một điều cần nhớ:

Không có con số chung kiểu:

“Nhà nào cũng phải có bể PCCC 200 m³.”

Dung tích và lưu lượng phải được xác định theo:

  • Loại công trình.
  • Khối tích.
  • Công năng.
  • Hạng nguy hiểm cháy.
  • Lưu lượng chữa cháy ngoài nhà.
  • Lưu lượng chữa cháy trong nhà.
  • Thời gian chữa cháy.
  • Số đám cháy tính toán đồng thời.
  • Sprinkler và các hệ thống khác.

QCVN 06 còn có các yêu cầu đối với:

  • Họng nước chữa cháy.
  • Nguồn nước.
  • Bồn, bể.
  • Hệ thống cấp nước.
  • Khả năng tiếp cận nguồn nước của lực lượng chữa cháy.

Một bể lớn chưa chắc đúng.

Một bể nhỏ chưa chắc sai.

Phải tính.

Đây là cách duy nhất chắc chắn.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH ĐƯỜNG XE CHỮA CHÁY RỘNG BAO NHIÊU?

Theo QCVN 06:2022/BXD, chiều rộng thông thủy của mặt đường cho xe chữa cháy không được nhỏ hơn 3,5 m.

Nếu có kết cấu chặn phía trên tuyến xe chữa cháy, chiều cao thông thủy không được nhỏ hơn 4,5 m.

Ngoài ra:

  • Độ dốc đường cho xe chữa cháy không lớn hơn 1:8,3.
  • Bãi đỗ xe chữa cháy nằm trên mặt nghiêng có độ dốc không lớn hơn 1:15.
  • Đường hoặc bãi đỗ dạng cụt dài trên 46 m phải có giải pháp bãi quay xe theo quy định.
  • Đường, bãi đỗ phải luôn thông thoáng.

Đây là con số rất dễ nhớ.

Nhưng cũng dễ bị hiểu sai.

Đường bản vẽ rộng 3,5 m chưa chắc ngoài hiện trường còn đủ 3,5 m.

Có thể bị:

  • Trụ điện lấn.
  • Xe máy đậu.
  • Container chiếm đường.
  • Bồn cây nhô ra.
  • Mái che thấp.
  • Barrier chắn lối.

QCVN nói chiều rộng thông thủy.

Tức là phần xe thực sự chạy được.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH BÃI ĐỖ XE CHỮA CHÁY THẾ NÀO?

Yêu cầu bãi đỗ xe chữa cháy phụ thuộc vào nhóm công năng và chiều cao PCCC của nhà.

Theo Bảng 14 QCVN 06, đối với một số nhà cao trên 15 m, bãi đỗ xe chữa cháy có chiều rộng thông thủy tối thiểu 6 m và chiều dài được xác định theo nhóm công trình, diện tích sàn hoặc khối tích tương ứng.

Ví dụ với nhà F1.3 cao trên 15 m, bãi đỗ thường phải đáp ứng kích thước tối thiểu theo Bảng 14, đồng thời đường xe chữa cháy phải tiếp cận các vị trí cần thiết.

Không nên hiểu bãi đỗ xe chữa cháy là:

“Chỗ trống nào cạnh nhà cũng được.”

Phải kiểm tra:

  • Khoảng cách tới công trình.
  • Lối vào từ trên cao.
  • Khả năng triển khai xe.
  • Độ dốc.
  • Tải trọng.
  • Vật cản phía trên.
  • Cây xanh.
  • Xe đậu thường xuyên.

Một bãi đẹp trên CAD nhưng ngoài thực tế bị dùng làm bãi xe nhân viên thì khi cháy gần như vô dụng.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH NHÀ XƯỞNG VÀ NHÀ KHO CẦN CHÚ Ý GÌ?

Đối với nhà xưởng và nhà kho, phần quan trọng đầu tiên là xác định đúng hạng nguy hiểm cháy và cháy nổ của gian phòng, nhà và khoang cháy.

Phụ lục C của QCVN 06 quy định việc phân hạng nguy hiểm cháy, cháy nổ cho công năng sản xuất và kho.

Khi xác định hạng cần xem:

  • Vật liệu.
  • Chất lỏng dễ cháy.
  • Khí.
  • Bụi.
  • Bao bì.
  • Nhiệt độ sản xuất.
  • Công nghệ.
  • Số lượng vật liệu cháy.
  • Diện tích bố trí.

Hạng xác định sai có thể kéo theo sai:

  • Diện tích khoang cháy.
  • Bậc chịu lửa.
  • Khoảng cách PCCC.
  • Lối thoát.
  • Hệ thống chữa cháy.
  • Giải pháp chống cháy lan.

Một nhà máy thay dây chuyền sản xuất cũng nên rà lại hạng.

Đừng chỉ cập nhật máy móc.

Hãy cập nhật luôn hồ sơ PCCC.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ QUY ĐỊNH NHÀ TRÊN 150 M HOẶC NHIỀU TẦNG HẦM THẾ NÀO?

Đối với một số nhà thuộc nhóm F1.2, F1.3, F4.2, F4.3 và nhà hỗn hợp có chiều cao PCCC lớn hơn 150 m hoặc từ 4 tầng hầm trở lên, ngoài việc tuân thủ QCVN 06 còn phải bổ sung các yêu cầu kỹ thuật và giải pháp phù hợp với đặc điểm riêng của công trình trên cơ sở tài liệu chuẩn được áp dụng.

Đây là nguyên tắc rất hợp lý.

Một tòa nhà 180 m không thể xử lý giống một tòa nhà 25 m.

Công trình càng cao thì các vấn đề càng khác:

  • Thời gian thoát người dài.
  • Khó tiếp cận từ bên ngoài.
  • Phụ thuộc nhiều vào thang máy chữa cháy.
  • Hệ thống cấp điện dự phòng phức tạp hơn.
  • Chống khói khó hơn.
  • Chữa cháy trong nhà quan trọng hơn.
  • Phân vùng kỹ thuật nhiều hơn.

Vậy nên với công trình siêu cao tầng hoặc nhiều tầng hầm, cần làm bài toán an toàn cháy chuyên sâu ngay từ đầu.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ THƯỜNG BỊ HIỂU SAI Ở NHỮNG ĐIỂM NÀO?

Những lỗi PCCC Hùng Gia Phát thường thấy không phải lúc nào cũng do kỹ thuật quá khó.

Nhiều lỗi đến từ việc đọc thiếu quy chuẩn.

Các lỗi phổ biến:

  • Chỉ dùng QCVN 06:2022 mà quên Sửa đổi 1:2023.
  • Dùng chiều cao kiến trúc thay cho chiều cao PCCC.
  • Chỉ nhìn diện tích mà không nhìn số người.
  • Thấy dưới 300 m² rồi mặc định được một lối thoát.
  • Dùng cửa cuốn làm lối thoát.
  • Không xác định đúng F1–F5.
  • Nhà xưởng xác định sai hạng A–E.
  • Tường ngăn cháy bị MEP đục thủng.
  • Cửa chống cháy bị chèn mở thường xuyên.
  • Bố trí bãi xe trên đường chữa cháy.
  • Làm mái che khiến chiều cao thông thủy dưới 4,5 m.
  • Tính bể nước theo kinh nghiệm thay vì tính toán.
  • Kiến trúc thay đổi nhưng PCCC không cập nhật.
  • Hút khói làm sau cùng nên không còn không gian bố trí.
  • Hai bộ bản vẽ dùng khác revision.

Có một câu chúng tôi hay nói với khách:

QCVN không khó nhất ở việc đọc.

Khó nhất là đưa tất cả bộ môn về cùng một thiết kế.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ NÊN ĐƯỢC KIỂM TRA THEO TRÌNH TỰ NÀO?

Muốn rà một công trình theo QCVN 06:2022/BXD, có thể đi theo trình tự thực tế sau:

  1. Xác định công năng chính và công năng phụ.
  2. Xác định nhóm nguy hiểm cháy F1–F5.
  3. Xác định số tầng và số tầng hầm.
  4. Xác định chiều cao PCCC.
  5. Xác định khối tích.
  6. Với công nghiệp, xác định hạng nguy hiểm cháy A–E.
  7. Xác định bậc chịu lửa yêu cầu.
  8. Kiểm tra diện tích khoang cháy.
  9. Kiểm tra khoảng cách PCCC.
  10. Kiểm tra đường và bãi đỗ xe chữa cháy.
  11. Kiểm tra số lối thoát nạn.
  12. Kiểm tra khoảng cách thoát nạn.
  13. Kiểm tra cửa, hành lang và cầu thang.
  14. Kiểm tra loại buồng thang.
  15. Kiểm tra chống khói.
  16. Kiểm tra ngăn cháy lan.
  17. Kiểm tra nguồn nước chữa cháy.
  18. Kiểm tra hệ thống báo cháy, chữa cháy theo tài liệu chuẩn tương ứng.
  19. Phối hợp lại kiến trúc – kết cấu – MEP – PCCC.
  20. Kiểm tra lần cuối theo Sửa đổi 1:2023.

Đi theo thứ tự này sẽ dễ kiểm soát hơn việc bắt đầu từ thiết bị.

Sprinkler là phần sau.

Lối thoát và kết cấu mới là phần nền.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ CÓ NHỮNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP NÀO?

  1. QCVN 06:2022/BXD năm 2026 còn hiệu lực không?

Có. Tại ngày 12/09/2026, Thông tư 06/2022/TT-BXD vẫn còn hiệu lực và được áp dụng cùng Sửa đổi 1:2023 theo Thông tư 09/2023/TT-BXD.

  1. Có phải chỉ đọc QCVN 06:2022 bản gốc không?

Không. Phải đọc cùng Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD. Nội dung không được sửa thì tiếp tục áp dụng bản gốc.

  1. Nhà ở riêng lẻ nào thuộc phạm vi QCVN 06?

Sau Sửa đổi 1:2023, các ngưỡng quan trọng gồm từ 7 tầng, chiều cao PCCC từ 25 m, khối tích từ 5.000 m³ hoặc có nhiều hơn 1 tầng hầm đến 3 tầng hầm theo trường hợp quy định.

  1. Đường xe chữa cháy rộng tối thiểu bao nhiêu?

Chiều rộng thông thủy tối thiểu là 3,5 m.

  1. Cổng hoặc kết cấu phía trên đường xe chữa cháy cần cao bao nhiêu?

Chiều cao thông thủy tối thiểu là 4,5 m trong trường hợp có kết cấu chặn phía trên tuyến xe chữa cháy.

  1. Đường xe chữa cháy được dốc bao nhiêu?

Độ dốc không được quá 1:8,3.

  1. Cửa cuốn có tính là lối thoát nạn không?

Không. Lối có cửa cuốn hoặc cửa quay không được coi là lối ra thoát nạn.

  1. Phòng từ 50 người có cần hai lối thoát không?

Gian phòng có mặt đồng thời từ 50 người trở lên thuộc trường hợp phải bố trí tối thiểu hai lối ra thoát nạn theo quy định.

  1. Nhà trên 28 m cần buồng thang gì?

Nhà có chiều cao PCCC trên 28 m thuộc trường hợp phải bố trí buồng thang không nhiễm khói theo 3.4.13, trừ một số trường hợp riêng được quy định.

  1. Có một dung tích bể PCCC cố định cho mọi nhà không?

Không. Dung tích nguồn nước phải được xác định theo công năng, quy mô, lưu lượng và thời gian chữa cháy theo quy định áp dụng.

  1. QCVN 06 có áp dụng cho công trình cải tạo không?

Có trong phạm vi những thay đổi ảnh hưởng đến công năng, thoát nạn, mức nguy hiểm cháy, giới hạn chịu lửa hoặc hệ thống bảo vệ chống cháy theo quy định.

  1. Nhà cao trên 150 m có chỉ cần QCVN 06 không?

Không. Một số nhà cao trên 150 m hoặc có từ 4 tầng hầm trở lên phải có thêm yêu cầu kỹ thuật, giải pháp phù hợp trên cơ sở tài liệu chuẩn được áp dụng.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA QCVN 06:2022/BXD VỀ AN TOÀN CHÁY CHO NHÀ CẦN GHI NHỚ ĐIỀU GÌ QUAN TRỌNG NHẤT?

Điều quan trọng nhất khi áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 06:2022/BXD về an toàn cháy cho nhà là đừng đọc từng con số riêng lẻ rồi áp vào công trình.

QCVN 06 là một hệ thống liên kết.

Phải đọc theo chuỗi:

Công năng → chiều cao PCCC → bậc chịu lửa → khoang cháy → thoát nạn → chống khói → tiếp cận chữa cháy → nguồn nước → hệ thống PCCC.

Chỉ cần một phần thay đổi, nhiều phần khác có thể thay đổi theo.

Tại thời điểm tháng 9/2026, cũng cần nhớ:

QCVN 06:2022/BXD vẫn đang có hiệu lực và phải sử dụng cùng Sửa đổi 1:2023. Cơ sở dữ liệu pháp luật hiện hành chưa thể hiện một bản Sửa đổi 2 thay thế bộ quy định này.

Ở góc nhìn của PCCC Hùng Gia Phát, QCVN 06 nên được mở ra từ lúc kiến trúc mới bắt đầu vẽ mặt bằng.

Đừng để đến khi công trình đã chia phòng, đặt thang, dựng cột rồi mới hỏi:

“PCCC có duyệt được không?”

Lúc còn trên bản vẽ, dịch một bức tường rất dễ.

Ngoài công trường, dịch một bức tường có thể kéo theo cả dự án.

NGUỒN THAM KHẢO CHÍNH

  • Thông tư 06/2022/TT-BXD ban hành QCVN 06:2022/BXD, có hiệu lực từ 16/01/2023.
  • Thông tư 09/2023/TT-BXD ban hành Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD, có hiệu lực từ 01/12/2023 và hiện còn hiệu lực.
  • Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật – lịch sử hiệu lực Thông tư 09/2023/TT-BXD.
  • Nội dung QCVN 06:2022/BXD về an toàn cháy cho nhà và công trình.
  • Nội dung Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD.

Liên hệ với chúng tôi:

CÔNG TY TNHH SX TM DV PCCC HÙNG GIA PHÁT

Địa chỉ: 296 Gò Dầu, P. Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0943709898

Email: pccc.hgp@gmail.com

Website: https://pccchunggiaphat.com/